Skip to Content

<

Historie in en om Waalwijk: Het wiel der galgen

A cache by Team Glenn en Maik Send Message to Owner Message this owner
Hidden : 2/13/2009
Difficulty:
1 out of 5
Terrain:
1.5 out of 5

Size: Size: small (small)

Join now to view geocache location details. It's free!

Watch

How Geocaching Works

Related Web Page

Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions in our disclaimer.

Geocache Description:

Het Loenermeer is ontstaan op 4 maart 1658 door een dijkdoorbraak bij het huidige café ‘het Galgenwiel’. Op de doorbreekplaats ontstond door het snelstromende water van de Turfvaart, een diep gat, een 'wiel'.
Dit kleine stukje geschiedenis en de daarbij behorende wandeling van nog geen twee kilometer, willen wij u niet onthouden.

ALLE caches dienen voorzichtig te worden gelogd
en goed te worden teruggeplaatst.


01-11-2016: NIEUWE CACHEBESCHRIJVING!!!!

Historie in en om Waalwijk: Het wiel der galgen.



Als je door het gebied Plantloon loopt kom je hier en daar 'wieltjes' tegen, die door vele insecten en kikkers worden bewoond. Bijzondere planten, waaronder moerashertshooi, komen met name voor bij het Loenermeer (nu genaamd Galgenwiel). Ook kun je er wel eens ijsvogeltjes spotten. Het ontstaan van de naam Galgenwiel heeft een lange geschiedenis, die hieronder in het kort beschreven staat.
De Data van ontsaan verschillen nogal eens...



Aan het einde van de veertiende eeuw werd het, in het tegenwoordige Land van Kleef liggende, gehucht Venloon geteisterd door het oprukkende zand van de Loonse en Drunense Duinen.
De grond was niet geschikt voor landbouw en men moest ander handelswaren vinden. Omdat in het gebied moerasgrond aanwezig was besloot de Heer van Venloon, Pauwels van Haestrecht, om deze gronden te ontginnen en vervolgens turf te winnen. Deze zouden dan verkocht worden aan Heusden en 's-Hertogenbosch. Het was onmogelijk om de turf over het rauwe land te vervoeren. Maar Pauwels was vindingrijk en begon in 1397 met het aanleggen van een waterweg (Turfvaart). Deze sloot liep van Loon richting het huidige Kaatsheuvel en liep vervolgens langs Drunen en Nieuwkuijk. Vervolgens mondde deze uit in de Bossche sloot, van waaruit het handelsgebied bereikt werd.
Langs deze Vaart verrezen geleidelijk de simpele hutten van de turfstekers, die later het dorp Kaatsheuvel zouden uitmaken.
Zijn zoon Heer Direck (Dirk) van Haestrecht nam na het overlijden van Pauwels het roer in handen. De heren van Drunen en Waelwijck, Foijken van Wermonde, die zelf een vaart over de Maas hadden, zagen hoe "Loon op ‘t Sandt" opklom op de economische ladder en wilde hier ook een slaatje uit slaan. Met Drunen werd al gauw een compromis gesloten, maar Waalwijk was hier niet voor te vinden en eiste twee stuivers tol per boot.
Dirk was hier echt heel kwaad over en liet een galg plaatsen bij het Loenermeer en daar een misdadiger terechtstellen, met de bedoeling Waalwijk erop te wijzen dat hij geen recht van spreken had. Maar Waalwijk brak hem af. Dirk stond natuurlijk geheel in zijn recht en het was dan ook niet vreemd, dat ’s-Hertogenbosch meteen achter Dirk stond toen deze het verhaal aan zijn leenheer vertelde. Foijken wist dat hij geen schijn van kans maakte en sloeg op de vlucht. Toen hij na lange tijd terug wilde keren mocht dat alleen als hij zich neer zou leggen bij de rechten van Dirk. Daaropvolgend liet de de Heer van Loon op zand, tussen de Meerdijk en de Turfvaart, twee radbraakkruizen bij het galgenwiel plaatsen en executeerde daar wederom 2 misdadigers. Hiermee maakte hij het volk voorgoed duidelijk, dat het Loonse hoekje tot het grondgebied van Loon op Zand behoord.
Alleen de marteltoestellen zijn door de tijd verloren gegaan, maar het bestaan van Loon op Zand werd niet meer aangetast.

Nog wat weetjes:
Het vroegere Loenermeer was aanzienlijk groter dan de huidige Galgenwiel, die echter nog steeds een lengte van een paar honderd meter beslaat.
In 1727 zijn de galgen echt gebruikt, 3 berechte vrouwen zijn hier toen opgehangen.
Tegenwoordig heet Loon op Zand en Kaatsheuvel met carnaval nog steeds “Turfstekerslaand”.
Ook in de namen van diverse straten kan men de geschiedenis herafleiden. (Wielstraat, Van Haestrechtstraat, Loons Hoekje, Turfvaert en alle andere Vaerten in het woongedeelte Vaerts Kwartier).




Nu de cache ;) : Een rondje om het Galgenwiel.
Parkeer op bovenstaande coördinaten.

WP 1: N 51°40.301' - E005°04.751'
Welk nummer correspondeerd hier met een afbeelding van een Vink? _ = A

WP 2: N 51°40.AA3' - E005°04.873'
(links naast de wandelroute) Op welke dag (getal) is het Galgenwiel ontstaan? _ _ = BC

WP 3: N 51°40.B(Cx2)6' - E005°04.9B7'
Hoe oud is de Turfvaart volgens dit bord? Herleidt tot 1 cijfer _ = D

WP 4: N 51°40.C31' - E005°05.3(2xD)0 Welk knooppunt treft u hier? _ _ = EF

WP 5: N 51°40.4F0' - E005°05.DE5'
Van welk materiaal is dit paaltje gemaakt? _ = G
Hout = 1
Beton = 3
Metaal = 5

WP 6: N 51°40.GG4' - E005°0C.91G'
Welk cijfer komt hier 2x voor in het jaartal? _ = H

Cacheformule: N 51°40.BHB' - E005°04.(H+1)1(2xC)'

Toestemming voor het leggen van de cache verkregen van Natuurmonumenten

Additional Hints (Decrypt)

Zrrefgnzzvtr, npugremvwqr.

Decryption Key

A|B|C|D|E|F|G|H|I|J|K|L|M
-------------------------
N|O|P|Q|R|S|T|U|V|W|X|Y|Z

(letter above equals below, and vice versa)



 

Find...

452 Logged Visits

Found it 410     Didn't find it 7     Write note 13     Archive 1     Unarchive 1     Temporarily Disable Listing 2     Enable Listing 2     Publish Listing 1     Needs Maintenance 3     Owner Maintenance 9     Post Reviewer Note 3     

View Logbook | View the Image Gallery of 52 images

**Warning! Spoilers may be included in the descriptions or links.

Current Time:
Last Updated:
Rendered From:Unknown
Coordinates are in the WGS84 datum

Return to the Top of the Page

Reviewer notes

Use this space to describe your geocache location, container, and how it's hidden to your reviewer. If you've made changes, tell the reviewer what changes you made. The more they know, the easier it is for them to publish your geocache. This note will not be visible to the public when your geocache is published.