Skip to Content

This cache has been archived.

Team Van Stoffelen: Na 6 jaar is het mooi geweest. Kerken op de Conijnebergh gaat met pensioen.

More
<

Kerken op de Conijnebergh

A cache by Team Van Stoffelen Send Message to Owner Message this owner
Hidden : 08/17/2008
Difficulty:
1 out of 5
Terrain:
1.5 out of 5

Size: Size: micro (micro)

Join now to view geocache location details. It's free!

Watch

How Geocaching Works

Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions in our disclaimer.

Geocache Description:

Deze cache is een eenvoudige korte multi, die ook voor kinderen goed te doen is. U kunt de auto parkeren op de coördinaat bovenaan deze pagina.

De kerk wordt nog steeds gebruik. Mocht er een kerkelijke of andere activiteit in of rond de kerk plaatsvinden wees dan heel terughoudend en kom desnoods op een later tijdstip terug.

U kunt de cache vinden op de locatie N 53° 19.ABC’ O 6° 55.DEF’


Aan het begin van de 17e eeuw stond in Delfzijl een klein kerkgebouw voor de soldaten en de burgerij. Dit blijkt uit een brief van 5 juli 1610 van de Friese Gedeputeerde Staten aan de Staten Generaal in Den Haag waarin zij meedelen: “dat de kercke staende binnen de schanze Delfsyl in seer sooberen staete is (…) dat men pericule (gevaar) daer inne niet langer can vergaederen”. De Friezen verklaren verder “dat er in Deflsyl een reedelijcke gemeente is ende veel deurtocht van volck” zodat een nieuwe kerk zeer nodig wordt geacht.
Op 16 januari 1614 werd deze voor de Hervormden gebouwde ‘Garnizoenskerk’ ingewijd door ds. Seuzingius. De kerk lag op een eilandje, genaamd De Conijnebergh, in de gracht van de eerste “fortresse”. De kerk was niet groot, had een spitse toren en een goed orgel.



De Delfzijlse (Friese) garnizoenskerk kwam dus heel anders tot stand dan de tientallen dorpskerken uit de omgeving, die alle veel eerder waren gesticht door kloosters of adellijke huizen.
De Delfzijlse kerk “op het eilandje” was een van spitsboogvensters en steunberen voorzien gebouw van vijf traveeën (gewelf tussen twee bogen) met een westgevel, toegankelijk door een korfbogige ingang in de eerste travee aan de zuidzijde.

Dit kerkgebouw van 1613 heeft dienst gedaan tot 1814. Tijdens het beleg van de vesting Delfzijl in 1813-1814 werd de kerk door de Fransen gebruikt als kruitmagazijn en als timmerwerkplaats, met alle gevolgen van dien. Ook was het spitse torentje door de Fransen verwijderd.
Na het vertrek van de Fransen werd de kerk in 1815 gerestaureerd en voorzien van een nieuwe toren. Hiervoor werd door koning Willem I een bedrag van f. 4000,00 geschonken. Het binnenste van de kerk werd aanmerkelijk verfraaid en van nieuwe kroonluchters voorzien. Vóór de zogenaamde “klunderbeun” (galerij) plaatste men een versje dat door de ouden heer Borst uit Delfzijl vervaardigd was:

“Dees Kerk, door Fransch geweld was diep ter neer gezonken; Door ’t Godlijk Albestuur is ons nu weer geschonken, Hersteld door Onzen Vorst; en door Zijn raadsbesluit, Gaan wij dezelve nu weer veilig in en uit; En loven onzen God, en danken onzen Koning Voor al die groote gunst, betoond aan deze woning.”




Het herstel uit 1815 bleek niet voldoende te zijn en in 1830 kreeg de Hervormde Gemeente een nieuwe kerk. Deze werd op 19 december van dat jaar ingewijd door ds. Mos. Bij de ingebruikneming waren o.a. de kerkvoogden P.J. Vos, H.D. Bos, H.K. van Buuren, burgemeester J.J. Vos, architect ir. J. van Essen, patoor Pirik, gemeentesecretaris K.F. de Vries, waarman (sluismeester) M. Hemmes, aannemer R. van Buuren en opzichter J.R. van Buuren aanwezig. De nieuwe kerk werd een zaalgebouw met rondboogvensters, waarvan de ligging nog herinnerde aan de vroegere toestand.

In 1923 is de kerk vergroot, verbouwd en voorzien van een nieuwe torenspits die doet herinneren aan die van 1614. Het interieur werd eveneens geheel gewijzigd, waarbij het gedicht van de heer Borst werd verwijderd. In 1955 werd de zogenoemde Kleine Kapel aangebouwd. De kerk heet nu de Centrum Kerk.

VRAAG: Op de kerk is een kadastrale tekening van het perceel aangebracht. Tel de vier cijfers van het kadastrale sektienummer op de tekening bij elkaar op. Het antwoord is A.

In de kerk en buiten in de kerkmuur treft men verschillende oude grafzerken aan. Op die in de kerkmuur is te lezen dat Sjoerd Jansen Klempenhof, Commys Provinciaal ende Hopman der Burgerye in 1675 overleed.

VRAAG: Op welke leeftijd is hopman Siurdt overleden. Het eerste cijfer is B.
VRAAG: Siurdt is in januario 1675 overleden. Op welke dag is hij overleden. Het laatste cijfer van de dag is C.

In de andere muur staat een grafsteen of gedenksteen voor de vrouw en dochter van 'wijncoper' Siurdt Jansen. Uit onderzoek bleek dat deze, in 1621 in Delfzijl geboren koopman Sijwert Jansz Van der Bilt, de oudst bekende stamvader is van de familie van der Bilt, en misschien wel van de amerikaanse miljonairsfamilie Vanderbilt.

VRAAG: Geertien was de 'eerbaere ende deugetsaem huisvrouwe van wijncoper Siurdt'. Zij is niet oud geworden. Tel de beide cijfers van haar leeftijd op. Het antwoord is D.
VRAAG: Ook de dochter van Siurdt wordt herdacht op de steen. Neem de letterwaarde van de eerste letter van de voornaam van de dochter van Siurdt en trek daar haar het laatste cijfer van haar sterftejaar van af. Het antwoord is E.
VRAAG: Hoeveel veren bevat één vleugel van de adelaar op het wapenschild van Siurdt Jansen. Het antwoord is F.

Additional Hints (No hints available.)



Return to the Top of the Page

Reviewer notes

Use this space to describe your geocache location, container, and how it's hidden to your reviewer. If you've made changes, tell the reviewer what changes you made. The more they know, the easier it is for them to publish your geocache. This note will not be visible to the public when your geocache is published.