Skip to content

This cache has been archived.

Silesian Reviewer: Dzień dobry,

Nie otrzymałem żadnej odpowiedzi od właściciela skrytki, więc jestem zmuszony zarchiwizować tę skrytkę.

Silesian Reviewer
Geocaching.com Volunteer Cache Reviewer for Poland

More
<

Xawery Dunikowski

A cache by l3ntylk4 Send Message to Owner Message this owner
Hidden : 08/20/2014
Difficulty:
1.5 out of 5
Terrain:
1.5 out of 5

Size: Size:   small (small)

Join now to view geocache location details. It's free!

Watch

How Geocaching Works

Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions in our disclaimer.

Geocache Description:


Miejsce upamiętnione wydarzeniami, stanowiącymi chlubną kartę polskich dziejówm zapisane w świadomości narodu jako symbol trzech zrywów powstańczych ludu śląskiego, symbol polskości i patriotyzmu. Zwycięską walkę z germańskim naporem mieszkańców Śląska upamiętnia wzniesiony tu monumentalny Pomnik Czynu Powstańczego. Plac apelowy przed pomnikiem oraz położony u jego stóp ogromny amfiteatr stał się miejscem wielotysięcznych patriotycznych manifestacji społeczeństwa polskiego oddającego hołd bojownikom o wolność Śląska i jego powrót do Macierzy.

S. Dąbrowski "Województwo Opolskie", Krajowa Agencja Wydawnicza 1981

 

Xawery Dunikowski



Xawery Dunikowski należał do najwybitniejszych polskich artystów-rzeźbiarzy XX w. Twórca ekspresjonistycznych dzieł, takich jak: „Macierzyństwo” (1900), „Tchnienie” (1901), „Fatum” (1904) czy… „Pomnika Czynu Zbrojnego” (1956) na Górze Św. Anny, przyszedł na świat 24 listopada 1875 r. w Krakowie. Kształcił się m.in. w Londynie i Paryżu, by w 1922 r. objąć katedrę Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W okresie międzywojennym zasłynął z cyklu „Głowy wawelskie (1925-1927) oraz pomnika XIX-wiecznego prezydenta Krakowa, Józefa Dietla (1936). W okresie niemieckiej okupacji przebywał w obozie koncentracyjnym Auschwitz, gdzie aktywnie uczestniczył w organizowanym przez rotmistrza Witolda Pilceckiego ruchu oporu. (...)

Monumentalistyczna forma pomników, w których specjalizował się po 1945 r. była szczególnie wyraźna w jego najbardziej znanym powojennym dziele, usytuowanym na Górze Św. Anny*Pomnik Czynu Zbrojnego – bo o nim tu mowa – został odsłonięty w obecności 250 tys. osób, 19 czerwca 1955 r. (podczas obchodów 10-lecia wyzwolenia ziemi śląskiej – red.)**

Geneza jego powstania związana jest z postacią Aleksandra Zawadzkiego (w latach 1945-1948 wojewody śląsko-dąbrowskiego – red.), który pragnął by na Górze Św. Anny stanęła rzeźba upamiętniająca zbrojną walkę Polaków na Śląsku o swoją tożsamość narodową. Z nadesłanych projektów zwyciężyła wizja zaprezentowana przez Dunikowskiego (16 sierpnia 1946 r. – red.).

Budowa na ruinach zniszczonego na jesieni 1945 r. dawnego Mauzoleum III Rzeszy miała zakończyć się według początkowych planów w ciągu dwóch lat. Z różnych powodów czas ten został kilkakrotnie wydłużony. Winna w tym względzie była nie tylko polityka (początkowo rzeźba miała upamiętniać jedynie powstańców śląskich), czy finanse (pierwotny projekt zakładał przebudowę amfiteatru), ale również… trudny charakter samego Dunikowskiego. Na własnej skórze przekonali się o tym robotnicy oraz wizytujący u artysty przedstawiciele władz wojewódzkich.

Ślad pozostawiony na Opolszczyźnie przez tego niezwykle płodnego rzeźbiarza***, ówczesna prasa oceniała następująco:

Wznoszący się (…) na szczycie Góry św. Anny Pomnik Czynu Powstańczego jest tylko symbolem demokratycznego i ludowego charakteru walki ludu śląskiego o wyzwolenie społeczne i narodowe – jest również wspaniałym dziełem sztuki, dziełem wielkiego artysty.

Gdy (…) zgromadzeni na wielkiej imprezie, oglądać będziemy pomnik, jego freski i płaskorzeźby, przypominać one nam będą bohaterską przeszłość Opolszczyzny, dzieje chwały walk powstańców śląskich w 1921 roku.

(„Trybuna Opolska”, nr 128 z 31 V 1955) (za http://nowahistoriaopolszczyzny.pl/slad-xawerego-dunikowskiego-opolszczyznie-1955/ )

* Co do wizualnych aspektów niektórych dzieł Xawerego Dunikowskiego można się spierać. Powyższa uwaga w szczególności odnosi się do Pomnika Żołnierza 1 Armii Wojska Polskiego (1963).

 ** Obchody przesunięto z dnia 5 czerwca, ze względu na niesprzyjające warunki atmosferyczne.

*** Xawery Dunikowski zmarł 26 stycznia 1964 r. w Warszawie.

(„Trybuna Opolska”, nr 128 z 31 V 1955)
 
 
Twórca pomnika na Górze św.Anny Xawery Dunikowski [Trybuna Opolska]

 

* Co do wizualnych aspektów niektórych dzieł Xawerego Dunikowskiego można się spierać. Powyższa uwaga w szczególności odnosi się do Pomnika Żołnierza 1 Armii Wojska Polskiego (1963).

 ** Obchody przesunięto z dnia 5 czerwca, ze względu na niesprzyjające warunki atmosferyczne.

*** Xawery Dunikowski zmarł 26 stycznia 1964 r. w Warszawie.

(„Trybuna Opolska”, nr 128 z 31 V 1955)

 

W skrzynce znajduje się logbook. Proszę przynieś coś do pisania / BYOP :)

Additional Hints (Decrypt)

cngem cbq abtv

Decryption Key

A|B|C|D|E|F|G|H|I|J|K|L|M
-------------------------
N|O|P|Q|R|S|T|U|V|W|X|Y|Z

(letter above equals below, and vice versa)



Reviewer notes

Use this space to describe your geocache location, container, and how it's hidden to your reviewer. If you've made changes, tell the reviewer what changes you made. The more they know, the easier it is for them to publish your geocache. This note will not be visible to the public when your geocache is published.