Skip to Content

<

Łódzkie Rezydencje #7 - Pałac Karola Poznańskiego

A cache by Ainka-in-love Send Message to Owner Message this owner
Hidden : 2/28/2015
Difficulty:
2 out of 5
Terrain:
1 out of 5

Size: Size: micro (micro)

Join now to view geocache location details. It's free!

Watch

How Geocaching Works

Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions in our disclaimer.

Geocache Description:


 

PL POLSKI OPIS

O WŁAŚCICIELACH
Karol Poznański (1859-1928) to trzeci syn łódzkiego "króla bawełny" Izraela Poznańskiego i Leonii z domu Hertz.

Od 1891 roku był członkiem Rady Nadzorczej oraz dyrektorem Spółki Akcyjnej Wyrobów Bawełnianych I. K. Poznański. Ze względu na swoje wykształcenie (był doktorem chemii) w fabryce zajmował się stroną techniczną produkcji.

Od 1895 roku był też członkiem rady nadzorczej Banku Dyskontowego Warszawskiego, od 1920 roku członkiem wspierającym Oddziału Łódzkiego Polskiego Towarzystwa Chemicznego. Zasiadał również w komitecie synagogi reformowanej przy al. Kościuszki oraz był członkiem Towarzystwa Talmud Tora.

Karol ożenił się z córką znanego przemysłowca łódzkiego Adama Ossera, Felicją (Fajgą; 1867-1930). Miał z nią czterech synów: zmarłego podczas studiów medycznych w Szwajcarii Mieczysława (1889-1915), Leona (1890-1970), Stanisława (1894-1943) i Jerzego (1899-1925). Ten ostatni popełnił samobójstwo. Jego powodem był podobno brak akceptacji rodziny dla pochodzącej ze sfery robotniczej wybranki Jerzego.



O PAŁACU
Pałac usytuowany u zbiegu ulic Gdańskiej i 1-go Maja (dawniej Długiej i Pasaż Szulca) powstał w latach 1904-1908 według projektu Adolfa Zeligsona (jest to jedno z ostatnich dzieł tego architekta). Budowlę wzniesiono na planie podkowy tworząc jednocześnie wewnętrzny dziedziniec. Rezydencja Karola Poznańskiego była pierwszym budynkiem w Łodzi, w którym już w fazie projektu zaplanowano rozmieszczenie centralnego ogrzewania z własną kotłownią. Aby uniknąć kosztów, pałac - podobnie jak pałac Maurycego oraz rezydencja Hermana w Warszawie, zostały oficjalnie własnością Spółki Akcyjnej Wyrobów Bawełnianych I. K. Poznański.

Na pozostałej części parceli usytuowany był ogród oddzielający go od zabudowy przy ulicy Więckowskiego (dawniej Cegielnianej). Część ogrodu istnieje do dziś.

Dwukondygnacyjny pałac otrzymał fasadę w stylu florenckiego renesansu. W bryle wyróżnia się szczególnie półokrągły narożnik przykryty spłaszczoną kopułą oraz secesyjne okno umieszczone w południowej elewacji.

Do rezydencji prowadzą aż trzy wejścia, jednak te najbardziej reprezentacyjne znajduje się wraz z podjazdem od strony ul. 1 Maja. Wejście od ulicy Gdańskiej prowadzi do pomieszczeń parteru i sutereny, a od podwórza znajduje się wejście o charakterze gospodarczym.

Na parterze znajdowały się: owalny salon w narożniku, hall z wejściem od ulicy Gdańskiej, duża jadalnia, gabinety i buduary. Na kolejną kondygnację prowadziła wewnętrzna klatka schodowa, wyłożona marmurem. W jej ścianie umieszczono witraż, przez który wpadały promienie słoneczne, barwnie rozświetlając przejście.

Układ pomieszczeń na pierwszym piętrze zaplanowano podobnie do tego na parterze. Owalny salon usytuowano w narożniku, następnie trakt prowadził do pokoju bilardowego, gabinetu i salonu połączonego z ogrodem zimowym, który zdobiły sztukaterie i wodotryski. Hall pierwszego piętra przykryty był spłaszczoną szklaną kopułą i sztukatorską dekoracją, oświetlony efektownymi lampami. Pokoje w skrzydłach bocznych przeznaczono dla rodziny Poznańskich, zaś piwnice i sutereny na pomieszczenia gospodarcze, a poddasze na pokoje dla służby.



Element reprezentacyjności widoczny był w bogatych, pełnych przepychu wnętrzach, a także poprzez zróżnicowaną wielkość, różnorodny kształt i rozmaitość rozwiązań stylowych. Efektu bogactwa przydają marmurowe kominki, kolorowe witraże o alegorycznych przedstawieniach, kunsztowne kraty balustrad, żyrandole i kinkiety.
W jednym z okien klatki schodowej umieszczony jest witraż z warsztatu Ryszarda Schleina z Żytawy koło Budziszyna, przedstawiający dziewczynę z koszem owoców i gałązką róży.

Pałac został zaplanowany jako budowla mieszkalna przeznaczona dla jednej rodziny i dla służby. Z czasem zamieszkały w nim również rodziny akcjonariuszy Spółki Akcyjnej Wyrobów Bawełnianych I. K. Poznański.
Do dziś w dużym stopniu zachował się pierwotny wygląd, oryginalny układ a nawet część wyposażenia (marmurowe kominki, witraże, żyrandole, sztukateria).

PAŁAC DZIŚ
W pierwszych latach okresu międzywojennego w budynku oprócz Karola Poznańskiego i jego rodziny mieszkali także dalsi krewi, będący także akcjonariuszami spółki akcyjnej (która de facto byłą właścicielem pałacu). Już po śmierci Karola w grudniu 1928 roku, w pałacu zamieszkał nie spokrewniony z Poznańskimi akcjonariusz, wiceprezes zarządu przedsiębiorstwa - Otton Bankwitz.

W okresie międzywojennym budynek był częściowo wykorzystywany jako konserwatorium. Podczas okupacji mieściła się tutaj niemiecka Städtische Musikschule, która działała niemal do końca 1944 roku. W 1945 roku pałac przeszedł na własność państwa.
Tuż po wojnie odbyło się pierwsze zebranie Polskiej Partii Robotniczej. W 1946 roku wprowadziło się tam liceum muzyczne, potem przekształcone w Państwową Wyższą Szkołę Muzyczną. Do połowy lat 60. XX wieku przy ul. Gdańskiej uczyli się także studenci Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej, m.in. Jan Machulski i Janusz Gajos.

Wspomniana wcześniej Państwowa Wyższa Szkoła Muzyczna od 1982 roku nosi nazwę Akademii Muzycznej a w 1999 roku otrzymała imię Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów. Niezmienna natomiast pozostaje jej siedziba, czyli pałac Karola Poznańskiego.

W pałacu mieszczą się sale koncertowe, sale wykładowe i ćwiczeniowe dla studentów, Studio Komputerowe Muzyki Elektronicznej, Pracownia Elektroakustyczna. Tutaj urzędują Władze Uczelni i administracja.

W 2013 roku dzięki dotacjom z UE i Ministerstwa Kultury rozpoczęła się gruntowna rewitalizacja budynku. Odnowione są już elewacje, ogród został uporządkowany i pojawiły się w nim nowe nasadzenia. Prace przeniosły się teraz do wnętrza budynku. Mimo wszystkich tych prac Akademia nie przerwała pracy i w budynku nadal odbywając się zajęcia dydaktyczne.

W FILMIE
W„Ziemi obiecanej” (1974) Andrzeja Wajdy pojawia się już na samym początku filmu gdy najbogatszy fabrykant Herman Bucholc odprawia poranną modlitwę w swoim pałacu (który zagrała dawna jadalnia na pierwszym piętrze – obecnie w tym miejscu znajduje się sala koncertowa).

Bardzo charakterystyczna scena rozegrała się na podjeździe pałacu. Po otrzymaniu od kochanki, Lucy Zuckerowej tajnej informacji o podwyżce ceł na bawełnę, Karol odszukuje pijanego Moryca, doprowadza go do przytomności, a następnie przekazuje mu informację o planowanej podwyżce. Ucieszony Moryc wskakuje na pałacowe ogrodzenie.
Inna, charakterystyczna dla filmu scena, to wymiana poglądów między von Hornem a Bucholcem, zakończona obelgami rzuconymi przez Horna w twarz Bucholcowi. Scena ta rozegrała się w kantorze Bucholca, na potrzeby filmu wykorzystano salę koncertową na parterze. Ta sama sala użyta została w innej scenie, podczas rozmowy Bucholca z Borowieckim.

W pałacowym ogrodzie nakręcono natomiast sceny z przyjęcia u Kesslera.

W„Awanturze o Basię” (1959) w pałacu mieście się kawiarnia, w której stałym bywalcem był Stanisław Olszowski. Poza tym w filmie pojawiają się także podjazd i drzwi budynku.

W serialu „Kariera Nikodema Dyzmy” (1980) wejście do pałacu było wejściem do Hotelu Europa, gdzie odbył się bankiet, od którego rozpoczęła się kariera Dyzmy. Wnętrza hotelu zagrał już zupełnie inny pałac.

W „Tam i z powrotem” Wojciecha Wójcika (2001) pałac udawał szpital, natomiast w serialu „Komisarz Alex” (2012-2014; odcinek nr 4 i nr 8) Akademia Muzyczna zagrała samą siebie.

SKRYTKA
Maleńki magnetyczny mikrus, bardziej nano. W środku mieści się tylko logbook. Bądź bardzo dyskretny - na budynku są kamery. Najlepiej sprawdź podpowiedź tak aby szukając nie wzbudzać podejrzeń.

EN ENGLISH DESCRIPTION

ABOUT OWNERS
Karol Poznanski (1859-1928) was the third son of Lodz Cotton King Izrael Poznanski and Leonia (nee Hertz).

Since 1891 he was a member of the Supervisory Board and the director of the Joint Stock Company Cotton Products I. K. Poznanski. Because of his education (he had a PhD in chemistry) in the factory he dealt with the technical side of production.

Since 1895 was also a member of the supervisory board of Discount Bank of Warsaw and since 1920 - a supporting member of the Lodz Division of Polish Chemical Society. He was also a member of a committee of reformed synagogue which was situated at Kosciuszko Avenue and a member of the Society of Talmud Torah.

Karol married the daughter of a well-known industrialist of Lodz Adam Osser - Felicia (Fajga; 1867-1930). They had four sons: Mieczyslaw (1889-1915), who died during his medical studies in Switzerland, Leon (1890-1970), Stanisław (1894- 1943) and Jerzy (1899-1925). The latter committed suicide. The reason was apparently the lack of acceptance of the family for his beloved, who was proletarian.

ABOUT THE PALACE
The palace, located at the intersection of Gdanska and 1st May streets(formerly Long and Szulc's Passage) was built between 1904-1908. It was designed by Adolf Zeligson (this was one of the last works of this architect). The building was erected on a horseshoe plan, which allowed to create an internal courtyard. The residence of Karol Poznanski was the first building in Lodz, which even in the design phase, had central heating with own boiler room. To avoid the expenses, palace - like the palace and the residence of Maurycy and that of Herman in Warsaw, were officially owned Joint Stock Company Cotton Products I. K. Poznanski.

The rest of the lot was occupied by garden separating the palace from the buildings at Więckowskiego street (formerly Cegielniana). Part of the garden still exists today.

The two-storey palace has a facade in the style of the Florentine Renaissance. The outstadning features are: semicircular corner covered with a flattened dome and Art Nouveau window located in the southern façade.

The residence has three entrances, but the most representative is located along the driveway from the 1st of May street. The entrance from Gdanska street leads to the rooms on the ground floor and basement, and the courtyard entrance has adminstrative character.

The following rooms occupied the ground floor: an oval room in the corner, the entrance hall from the Gdanska street, a large dining room, offices and boudoirs. One could access first floor through internal staircase, which was inlaid with marble. One of its walls is decorated with a stained glass window, through which the sun's rays fell vividly and illuminated passage.

Layout of the rooms on the first floor was similiar to the one on the ground floor. The oval room located in the corner, then the billiard room, study and living room with a winter garden, which was decorated with stucco and fountains. Hall on the first floor was covered with a flattened glass dome and stucco decoration, lit with spectacular lights. The rooms in the side wings were devoted to the family, the cellars and basements were used as storage rooms and attic hosted rooms for servants.

It was very representative place: rich, sumptuous interiors, with diverse sizes, shapes and variety of stylish solutions. There were marble fireplaces, stained glass windows with allegorical representations, intricate lattice balustrades, chandeliers and sconces.
One of the windows in the staircase is in fact a glass from the workshop of Richard Schlein from Zittau near Bautzen, which depicts a girl with a basket of fruit and rose flowers.

The palace was designed as a residential building for one family and servants. With time, it was also occupied by the families of shareholders of Joint Stock Company Cotton Products I. K. Poznanski.
To this day the placed has largely preserved its original appearance, the original layout and even some of the equipment (marble fireplaces, stained glass windows, chandeliers, stucco).

THE PALACE NOWADAYS
In the first years of the interwar period in the building apart from Karol Poznanski and his family was also inhabited by other relatives, who were also shareholders of the joint stock company (which de facto owned the palace). After Karol's death in December 1928, the palace got a new inhabitant - a sharehold who was not related to Poznanski fmaily, vice president of the board of the company - Otto Bankwitz.

In the interwar period, the building was partially used as a conservatory. During the occupation, it housed German Städtische Musikschule, which worked almost until the end of 1944. In 1945, the palace became the property of the state.
Shortly after the war, the palace was a venues of the first meeting of the Polish Workers' Party. In 1946 it housed a music high school, which was later transformed into the State Conservatory. Until the mid-60s it was also housed The Polish National Theatre School and - among other - Jan Machulski and Janusz Gajos studied in this building.

The aforementioned State Conservatory since 1982 is called the Academy of Music and in 1999 received the name Grazyna and Kiejstut Bacewicz. Its headquarters, which is the palace of Karol Poznanski, remains unchanged.

In the palace houses concert halls, lecture halls and classrooms for students, Studio of Computer Electronic Music, Laboratory of Electroacoustic. THe seat of authorities and administration is also here.

In 2013, thanks to subsidies from the EU and the Ministry of Culture, a thorough revitalization of the building was launched. The elevations are already renewed, the garden has been tidied and new plants were plnated. Works are continuing inside the building. Despite all this work, the Academy has not stopped the work and the classes still takes place in the building.

IN MOVIES
In "The Promised Land" (1974) by Andrzej Wajda the palace appears at the very beginning of the film when the richest industrialist Herman Bucholc celebrates a morning prayer in his palace (it was portrayed by the a dining room on the first floor - currently the site is a concert hall).

Very characteristic scene took place in the driveway of the palace. After receiving from his mistress, Lucy Zucker, secret information about the raise of tariffs on cotton, Karol finds drunken Moryc, brings him to his senses, and then gives him information about the planned increase. Pleased Moryc jumps at the palace fence.

Another characteristic scene is the exchange of views between von Horn and Bucholc, which ends with insults thrown by Horn. This scene took place in a office of Bucholc; the concert hall on the ground floor was used. The same room was used in another scene, during a conversation between Bucholc and Borowiecki.

The palaces gardens appear in the party scene at Kessler's.


In the "Arguement about Basia" (1959) the palace was housing a cafe, where Stanislaw Olszowski was a regular visitor. Also the driveway and the door of the building appeared in the movie.

In the series "The Career of Nicodemus Dyzma" (1980) entrance to the palace was the entrance to the Hotel Europa, where the banquet was held. This banquest was a starting point of Dyzma's career. The interiors of the hotel played a completely different palace.

In the "There and Back" by Wojciech Wojcik (2001) palace pretended to be a hospital, while in the TV series "The Commissioner Alex" (2012-2014; episodes 4 and 8) it was portrayed as Academy of Music.

CACHE
Very tiny magnetic micro. Inside only a logbook. Be very discreet - there is a monitoring on the building. Check the hint and follow it to avoid raising suspicions.

Additional Hints (Decrypt)

enm, qjn, GEML xjvgavrfm Gl! / bar, gjb, GUERR oybbzvat fcerr!

Decryption Key

A|B|C|D|E|F|G|H|I|J|K|L|M
-------------------------
N|O|P|Q|R|S|T|U|V|W|X|Y|Z

(letter above equals below, and vice versa)



 

Find...

182 Logged Visits

Found it 149     Didn't find it 18     Write note 2     Temporarily Disable Listing 1     Enable Listing 1     Publish Listing 1     Needs Maintenance 1     Owner Maintenance 9     

View Logbook | View the Image Gallery of 19 images

**Warning! Spoilers may be included in the descriptions or links.

Current Time:
Last Updated:
Rendered From:Unknown
Coordinates are in the WGS84 datum

Return to the Top of the Page

Reviewer notes

Use this space to describe your geocache location, container, and how it's hidden to your reviewer. If you've made changes, tell the reviewer what changes you made. The more they know, the easier it is for them to publish your geocache. This note will not be visible to the public when your geocache is published.