Skip to content

Stara, starsza, najstarsza EarthCache

Hidden : 05/17/2017
Difficulty:
3.5 out of 5
Terrain:
1.5 out of 5

Size: Size:   other (other)

Join now to view geocache location details. It's free!

Watch

How Geocaching Works

Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions in our disclaimer.

Geocache Description:


STARA, STARSZA, NAJSTARSZA


[PL]

Ważnym zadaniem poznawczym jest rekonstrukcja historii geologicznej Ziemi. Umożliwia to geochronologia czyli dyscyplina naukowa zajmująca się ustaleniem wieku skał lub procesów geologicznych. Pozwala ona na określenie:

  • względnego wieku badanych warstw skalnych
  • bezwzględnego wieku skał w latach, oznaczonego na podstawie rozpadu pierwiastków promieniotwórczych

Wiek względny to wiek zdarzeń geologicznych i ich efektów wyrażony przez porównanie z innymi zdarzeniami i ich efektami. Następuje więc ustalenie relacji która skała jest młodsza, a która starsza. W geochronologii do ustalenia następstwa skał wykorzystuje się 3 podstawowe zasady:

  • Zasada superpozycji (nadległości) – przy braku zaburzeń tektonicznych wyżej leżące warstwy skał osadowych są młodsze od warstw leżących pod nimi.
  • Zasada przecinania - jeżeli jakieś ciało geologiczne, bądź struktura geologiczna, przecina granice innego ciała geologicznego, wówczas ciało przecinające jest młodsze od przecinanego. Skały przecięte intruzją magmową są od tej intruzji starsze.
  • Zasada zawierania (inkluzji) - jeżeli jakaś skała zawiera fragmenty innej skały to fragmenty te są starsze od skały, która je zawiera.

W kamieniołomie w którym się znajdujemy występują trzy rodzaje skał: gnejsy migmatyczne będące skałą metamorficzną oraz granity i granodioryt należące do skał magmowych.

Gnejsy migmatyczne są skałami ciemnoszarymi, w których wszystkie składniki widoczne są gołym okiem i mają wielkość od 1 do 2 mm. Można zauważyć, że zbudowane są one z dwu rodzajów domen. Pierwsza z nich, jaśniejsza, składa się głównie z kwarcu i skalenia. Druga, ciemniejsza, zbudowana jest z równolegle ułożonych blaszek biotytu i włókien syllimanitu, którym czasami towarzyszy muskowit. Oba rodzaje domen układają się do siebie równolegle nadając skale teksturę kierunkową (foliację). W partiach silniej zmigmatyzowanych skała ma teksturę soczewkową lub szlirową.

Granit i granodioryt  składa się z kwarcu, skaleni (plagioklazów oraz skaleni potasowych) i biotytu. Minerały te występują jednak w tych skałach w innych proporcjach (patrz EarthCache „Opoka niemczańskiego grodu”). Można zaobserwować, że minerały w granicie są wyraźnie mniejsze niż w granodiorycie oraz, że są ułożone bezładnie, przez co skała ta wygląda bardziej jednorodnie. W granicie pojawiają się czasami ciemnoszare enklawy zbudowane z biotytu. Enklawy te maja kształt soczewek, których dłuższa oś ma ok. 3 cm.

Występujący tu granodioryt to skała jasnoszara Wszystkie budujące tę skałę minerały widoczne są gołym okiem i mają wielkość od 2 do 5 mm. Charakterystyczną cechą granodiorytu jest równoległe ułożenie blaszek biotytu, co nadaje skale teksturę kierunkową. Tekstura ta ma jednak odmienną orientację niż foliacja w gnejsach.

Kontakt gnejsów migmatycznych z granitami i granodiorytami jest ostry i niezgodny, co oznacza, że nie układa się on równolegle do powierzchni kierunkowych w gnejsach. W obrębie gnejsu gołym okiem nie widać żadnych zmian kontaktowych.

Aby zalogować znalezienie musisz odwiedzić miejsce i rozwiązać zadanie:

Biorąc pod uwagę charakter skał, które można zaobserwować w kamieniołomie oraz ich wzajemne relacje, wykorzystując zasadę przecinania skał, spróbuj odtworzyć następstwo zdarzeń geologicznych i określić, która skała jest najstarsza, a która najmłodsza. Uzasadnij swoją odpowiedź.
Odpowiedź proszę wysyłać na adres mailowy dostępny przez profil. Logować można po wysłaniu odpowiedzi nie czekając na odpowiedź z naszej strony. Logi bez przesłanych odpowiedzi będą kasowane w ciągu 14 dni!

Additional Hints (No hints available.)