Skip to Content

<

Chodź, pokażę Ci muszelkę!

A cache by silentium Send Message to Owner Message this owner
Hidden : 11/02/2018
Difficulty:
2 out of 5
Terrain:
2.5 out of 5

Size: Size: other (other)

Join now to view geocache location details. It's free!

Watch

How Geocaching Works

Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions in our disclaimer.

Geocache Description:


EarthCache nie posiada fizycznego pojemnika. W terenie należy znaleźć odpowiedzi na pytania pod tekstem i przesłać je do mnie używając opcji "Wyślij wiadomość do właściciela". Można logować znalezienie przed uzyskaniem odpowiedzi zwrotnej.

Na lekcjach geografii nieraz mogliśmy usłyszeć o morzu, które miliony lat temu szumiało na terenie obecnej Polski. Dzięki miejscom takim jak kamieniołom w Łysakowie, każdy może na własne oczy przekonać się o prawdziwości tej tezy. W tym celu należy udać się na jedne z dwóch wskazanych współrzędnych:

  • Współrzędne ze znacznikiem kesza – wskazują ścianę w pobliżu wapienników. Jest to opuszczony teren z częściowo uszkodzonymi budynkami w związku z czym należy zachować szczególną ostrożność, nie zalecany dla dzieci,
  • Bezpieczniejsze podejście wskazuje Waypoint na dole opisu – jest tam niewielkie odsłonięcie, ale wystarczające, żeby zauważyć ślady mioceńskiego morza.

Jakie to było morze?

Mało słone, w porównaniu do okolicznych akwenów. Zawierało za to sporo węglanu wapnia (CaCO3). Wysokie stężenie CaCO3 spowodowane było najprawdopodobniej intensywną ewaporacją, czyli parowaniem. Te dwa czynniki miały spory wpływ na rozwój fauny i zadecydowały o unikatowości tego miejsca. Małe zasolenie spowodowało zmniejszenie liczby organizmów, które mogłyby zagrozić rozwojowi rafy. Z kolei węglan wapnia stanowi główny budulec rafy serpulowo-mikrobialitowej, stąd przesycenie nim również przyczyniło się do jej rozwoju.

Kiedy to wszystko się wydarzyło?

W miocenie górnym, zwanym też miocenem późnym, czyli w okresie pomiędzy 11,6 a 5,3 mln lat temu.

Jak powstała rafa serpulowo-mikrobialitowa?

Genezę jej powstania zawiera już sama nazwa. Wystarczy ją odszyfrować. Serpule to rodzina organizmów z gromady wieloszczetów. Skamieniałe szkielety serpul, w postaci zespołów poprzerastanych wąskich rurek  możemy dostrzec w ścianie kamieniołomu. Z kolei mikrobiality to struktury wytwarzane przez mikroorganizmy. W tym przypadku były to sinice. Zasiedlały one sieci utworzone ze szkieletów serpul, tworząc kolonie, zwane matami sinicowymi. W matach grzęzły drobne okruchy szkieletów organizmów i grudki fekalne (czyli odchody). Następnie maty, ulegały szybkiemu procesowi kalcyfikacji. Kalcyfikacja, zwana inaczej zwapnieniem, jest procesem polegającym na kumulowaniu soli wapniowych w tkankach organizmów. Zwapniała mata stanowiła podłoże do rozwoju kolejnego pokolenia serpul, tworząc kolejne piętra rafy. Nie była to budowla jednolita, powstawały w niej puste przestrzenie (kawerny), w których chętnie bytowały różne organizmy, takie jak mszywiały, otwornice, małże, ślimaki, czy małżoraczki.

Kilka milionów lat później, powstałe w ten sposób wapienie pozyskiwano w okolicznych kamieniołomach. Kamieniołom, będący obiektem badań tego EarthCache zakończono eksploatować w latach 80-tych ubiegłego wieku, ale nadal widoczne są elementy infrastruktury. W pobliżu znajduje się czynny kamieniołom.

Rys 1. Wapienniki.

Czego będziemy szukać w kamieniołomie?

Na miejscu można spotkać różne skamieniałości, ale skupimy się na tym co jest względnie łatwe do odnalezienia, tzn. na skamieniałych muszlach małży i rurkowatych szkieletach serpul. Jak wyglądają obiekty naszych poszukiwań można zobaczyć na zdjęciach poniżej.

Rys 2. Skamieniałe serpule i małże.

 Jak wyglądają współcześni przedstawiciele opisanej fauny?

 

Rys. 3 A - Współczesne małże (Autor: Stefan Didam – Schmallenberg [4], B- Współczesna serpula (Autor Nhobgood, Nick Hobgood [3]).

 

Źródła informacji:

  1. pgi.gov.pl/
  2. www.britannica.com
  3. en.wikipedia.org/wiki/File:Muscheln_mit_Sipho_Nahaufnahme.jpg
  4. en.wikipedia.org/wiki/File:Spirobranchus_giganteus_(Red_and_white_christmas_tree_worm).jpg

 Aby móc zalogować tego EarthCache'a, należy przesłać odpowiedzi na poniższe pytania:

  1. Na czym polega proces kalcyfikacji i co przyczyniło się do jego przyspieszenia w przypadku rafy serpulowo-mikrobialitowej?
  2. Przyjrzyj się skałom. Spróbuj rozpoznać szkielety wieloszczetów i muszle małżów. Opisz znalezione skamieniałości – wymiary, kształty, kolory.
  3. Podaj przybliżoną wysokość mniejszego odsłonięcia.
  4. Dodaj zdjęcie okazów, które najbardziej Ci się podobały i/lub siebie na tle kamieniołomu.

Additional Hints (No hints available.)



 

Find...

  • Serpula i malzeA - Wspólczesne malze (Autor: Stefan Didam – Schmallenberg), B- serpula (Autor Nhobgood, Nick Hobgood) Zródlo: https://en.wikipedia.org/wiki/File:Muscheln_mit_Sipho_Nahaufnahme.jpg https://en.wikipedia.org/wiki/File:Spirobranchus_giganteus_(Red_and_white_christmas_tree_worm).jpg
  • Skamienialoscizródlo wlasne
  • Wapiennikizródlo wlasne

6 Logged Visits

Found it 5     Publish Listing 1     

View Logbook | View the Image Gallery of 14 images

**Warning! Spoilers may be included in the descriptions or links.

Current Time:
Last Updated:
Rendered From:Unknown
Coordinates are in the WGS84 datum

Return to the Top of the Page

Reviewer notes

Use this space to describe your geocache location, container, and how it's hidden to your reviewer. If you've made changes, tell the reviewer what changes you made. The more they know, the easier it is for them to publish your geocache. This note will not be visible to the public when your geocache is published.