Skip to Content

<

De Kraats #7: Harslo

A cache by Telodi Send Message to Owner Message this owner
Hidden : 05/03/2019
Difficulty:
2.5 out of 5
Terrain:
1.5 out of 5

Size: Size: small (small)

Join now to view geocache location details. It's free!

Watch

How Geocaching Works

Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions in our disclaimer.

Geocache Description:


De caches van deze serie zijn gekoppeld aan historische plekken in de Kraats, waarvan diverse rijksmonumenten. Deze serie kun je het best doen per fiets (ca 10 km) of wandelend (8-9 km). Een aantal caches liggen aan/bij het Harsloërpad (een Klompenpad). Sommige caches zijn niet per auto te bereiken. Kom je van ver met de auto, neem dan de fiets mee en parkeer bv bij zwembad de Vrije Slag en Tennispark Keltenwoud in Bennekom, en begin daar de zoektocht.

De uitdaging: Vind de globale locatie van caches aan de hand van historische plattegronden, en dan de exacte locatie van de caches m.b.v. fotos, legpuzzels, peilingen, hints, enz.

Kaart van de Gelderse vallei van de hand van N. van Geelkercken uit 1655 (Gelders Archief). Centraal op de kaart loopt de Wetering waardoor het water uit Doesburg(erbuurt) via Ede-Veldhuizen, Manen en de Kraats naar de Grift geleid wordt.

Algemeen

Westelijk van Bennekom ligt de Kraats en het Binnenveld. Dit buurtschap ligt tussen de plaatsen Bennekom, Ede, Veenendaal en Wageningen. Mogelijk komt de naam ‘Kraats’ van de christelijke heilige Pancratius (289 – 12 mei 304), de beschermheer van de kinderen (voor andere mogelijke origines van ‘de Kraats’ zie Erfgoed Ede)

Kraats en Binnenveld vormden lang een tamelijk geïsoleerd gebied, waarvan de bevolking ook een aantal bijzondere karakteristieken vertoont. De Kraats is het groene gebied ten westen van Bennekom. De oudste boerderijen stammen uit de late middeleeuwen en zijn op zandruggen gebouwd; de stegen op de zandruggen lopen kronkelend (bv Kromme Steeg). Ten noorden en ten zuiden daarvan liggen polders met rechte stegen. Dit oude agrarische gebied was lang in het bezit van kloosters en adel. Eind negentiende eeuw werden de gronden geveild en ontstonden kleinere boerderijen. Traditionele landbouw en veeteelt werden er tot eind twintigste eeuw beoefend.

Nog steeds is het gebied in hoofdzaak agrarisch. Het Binnenveld is het vlakke gebied ten westen van de Kraats en kent geen bebouwing. Eeuwenlang stond het elk voorjaar onder water. In het noordelijk deel werd turf gewonnen; de rest werd voor extensieve veeteelt gebruikt, bijvoorbeeld om schapen te hoeden. Pas na de aanleg van het Valleikanaal/Grift en de ruilverkaveling medio twintigste eeuw is het gebied intensiever in gebruik. De laatste jaren staat het Binnenveld in de belangstelling vanwege haar natuurwaarden en de plannen om deze te versterken.

Het ontstaan

Het gebied is ontstaan in de ijstijd. Een enorm stuk landijs schuift naar het zuiden en vormt aan beide zijden een stuwwal. Toen het ijs gesmolten was bleef er alleen een diep dal over. De twee stuwwallen werden de Utrechtse Heuvelrug en het Veluwemassief genoemd. Door het stuiven van zand kwamen er heuveltjes tussen de stuwwallen die de waterafvoer belemmerden. Ondertussen steeg de temperatuur door de klimaatverwarming. Op de natte delen ontstond veen. De wind bleef ook zijn werk doen en maakte beide stuwwallen een stuk kleiner. Zo ontstaat er een prachtig landschap met veel bos en veen.

Ontvening

Als de mens komt wonen in dit gebied verandert er veel. Ze begonnen met het afgraven van het veen. Na 1400 is er veel veen (turf) afgegraven voor het gebruik van brandstof. Er werden speciale veenraden aangesteld om het graven te bevorderen. Voor de afvoer van water en het turf werd de Grift gegraven. Als het veen is afgegraven ontstaan er natte gebieden en moerassen zoals de Blauwe Kamer en de Blauwe Hel. Door de aanleg van dijken probeerde men grip te krijgen op het water. Een voorbeeld hiervan is de Maanderdijk, de noord grens van de Kraats. Om het water uit het veen te halen werden er veel slootjes gegraven die tegenwoordig dienst doen als de begrenzing van de percelen, vele hiervan werden haaks op de Grift gegraven. Door ruilverkaveling zijn er wel veel sloten verdwenen.

1900 tot heden

Door de moerasgebieden konden de boeren niets met de grond. Misschien is dit maar goed ook, want nu kunnen wij genieten van deze natuur. Een nadeel is dat je er niet in mag komen omdat deze gebieden zeer kwetsbaar zijn.
Tegenwoordig wordt het gebied gebruikt voor akkerbouw en veeteelt. En natuurlijk is dit een prachtige plek om een dagje doorheen te fietsen of te rijden. Met een overvloed aan allerlei vogels en mooie planten is dit zeker de moeite waard.

Bronnen:

  • Kees van Grootheest (2018) “Kraats en Binnenveld, geschiedenis van een bijzonder gebied” Historisch Cahier gemeente Ede. ISBN: 978-90-79623-35-8
  • Gelders Archief (zoek in Beeldbank naar de Kraats)

Cache Kraats #7: Harslo

Harslo is een voormalig kasteel ten westen van Bennekom in buurtschap De Kraats. De oudste vermelding dateert van 1388, toen Henrik van Brienen het goed overdroeg aan Rutger van Renwic. Vanaf 1506 was het kasteel in handen van het geslacht Toe Boecop. Verschillende leden van dit geslacht werden in de Oude Kerk van Bennekom begraven.

Door vererving werd Joachim van Eck tot Medler eigenaar, die echter in 1655 het kasteel moest verkopen vanwege ernstige financiële problemen. Nu kwam het in handen van de familie Van Arnhem, tevens heren van Rosendael, en vervolgens in de familie Torck. Het werd echter niet meer door de eigenaars bewoond.

Het imposante gebouw werd omstreeks 1814 afgebroken. Thans rest alleen nog het poortgebouw, een rijksmonument, dat nu als boerderij bewoond wordt.

Bij Harslo moet je eerst naar het Poortgebouw aan de Harsloweg (zie historische plattegrond; ten westen van A).

Caart des hoog adelijken huijs en havesate Harseloo, met sijn onderhorige landerijen...met morge getal getekent, gelegen...in het drostampt van Veluwen, 't scholtampt van Ede, 't karspel Bennekom en buerschap Krats..., 14 juni 1723 (B. Elshoff)

Maak de simpele legpuzzel, en ontdek waar je ter plekke moet zijn.

Additional Hints (Decrypt)

mvr chmmry

Decryption Key

A|B|C|D|E|F|G|H|I|J|K|L|M
-------------------------
N|O|P|Q|R|S|T|U|V|W|X|Y|Z

(letter above equals below, and vice versa)



Return to the Top of the Page

Reviewer notes

Use this space to describe your geocache location, container, and how it's hidden to your reviewer. If you've made changes, tell the reviewer what changes you made. The more they know, the easier it is for them to publish your geocache. This note will not be visible to the public when your geocache is published.