Skip to Content

<

Szlakiem wysiedlonych wsi - Szklary

A cache by ML_90 Send Message to Owner Message this owner
Hidden : 09/13/2019
Difficulty:
2 out of 5
Terrain:
2 out of 5

Size: Size: small (small)

Join now to view geocache location details. It's free!

Watch

How Geocaching Works

Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions in our disclaimer.

Geocache Description:


Część terenów obecnego Powiatu krosnieńskiego, była przez długie wieki, aż do 1947 roku zamieszkiwana przez Łemków i Rusinów, uważanych również za etnograficzną grupę Ukraińców. Katastrofa drugiej wojny światowej doprowadziła do zniszczenia tej społeczności i jej przymusowego wysiedlenia na Ukrainę (1944–1946) oraz na Ziemie Odzyskane, w ramach „Akcji Wisła” (1947). Tylko w samym Powiecie krośnieńskim znajdziemy ponad 40 miejscowości dotkniętych wysiedleniami. Znajdują się one głównie w gminach Dukla, Rymanów i Jaśliska. Niektóre zostały całkowicie lub częściowo dosiedlone Polakami, inne w ogóle nie istnieją.

Celem tej serii jest przypomnienie o byłych mieszkańcach tych terenów oraz pokazanie pojedyńczych wsi (lub ich pozostałości), w których kiedyś oni mieszkali oraz o utraconym bogactwie kulturalnym, w postaci zniszczonych cerkwi i innych zabytków.

Szklary/Шкляры

Szklary to mała wieś leżąca przy drodze wojewódzkiej nr 887 z Jaślisk do Rymanowa, blisko przełęczy Szklarskiej. Pierwotnie były  wsią łemkowską leżącą w dolinie potoku Chyżny pod szczytem góry Bania Szklarska na wschód od obecnych zabudowań. Pierwszy raz wieś  jest wspominana w dokumentach z XV wieku, w następnym zaś wieku powstała we wsi parafia pw. św. Mikołaja. Szklary leżały przy średniowiecznym trakcie handlowym, o którym przypomina współczesna ścieżka historyczno-krajobrazowa prowadząca do Jaślisk. Na początku XVII wieku w okolicach były prowadzone walki z Szwedami a w drugiej połowie XVIII mieli tu stacjonować konfederaci barscy, których przypomina kapliczka przy przełęczy Szklarskiej. Ze względu na to, że Szklary były mała wsią, miejscowa parafia w 1848 roku została przeniesiona do Daliowej. Ostatnia drewniana cerkiew pw. św. Mikołaja została zbudowana w 1894 roku na miejscu starszej. W czasach miedzywojennych udało się pod groźbą przejścia na prawosławie przywrócić parafię, w związku z czym mieszkańcy wsi pozostali przy wyznaniu greckokatolickim i nie przyłączyli się do tzw. „Schizmy Tylawskiej“ z listopada 1926 roku, po której duża część Łemków w okolicy przeszła na prawosławie. W okresie pierwszej wojny światowej wieś nie zbytnio ucierpiała. Natomiast w 1944 roku, kiedy w okolicach toczyły się walki w ramach operacji karpacko-dukielskiej, część zabudowy została spalona. Po zakończeniu wojny w 1946 mieszkańcy zostali zmuszeni do wyjazdu na tereny dzisiejszej Ukrainy, po czym wieś opustoszała. W latach 50 XX wieku pojawił się obok dawnej wsi PGR, zabudowania którego tworzą współczesne Szklary. Wtedy także rozebrano miejscową cerkiew, po której zachowała się ikona Matki Bożej będąca w Muzeum historycznym w Sanoku. Przed pierwszą wojną zamieszkiwało we wsi 418 mieszkańców, z czego było 409 grekokatolików, 4 rzymskich katolików i 5 Żydów. Według ostatniego przedwojennego spisu powszechnego z 1931 Szklary miały 437 mieszkańców i 69 budynków. Obecnie w Szklarach mieszka około 200 osób.

Z pierwotnej wsi pozostało bardzo mało śladów, do czego przyczyniła się także dzialałność PGRu i przede wszystkim zniszczenia pozostałości cmentarzy dokonane w 1992 przez miejscowych pracowników. Dotrzeć do owych śladów przeszłości można albo z obecnej wsi albo z przelęczy Szklarskiej. Z niej prowadzi niebieski szlak, po którym można dojść na szczyt Bani Szklarskiej. Po przekroczeniu potoku należy kontynuować wędrówkę po szlaku, przy którym jest nieco wyżej zaznaczony skręt w kierunku dawnej wsi oznakowany białymi punktami. Droga prowadzi do resztek jednego z trzech miejscowych cmentarzy, na którym pozostało kilka nagrobków. Za nim jest mała skarpa, za którą leży drugi i trzeci cmentarz (przycerkiewny) oraz cerkwisko. Na nim można zobaczyć fundamenty cerkwi i kamienną chrzcielnicę. Miejsce zostało w latach 2005–2006 i ponownie w 2016 roku uporządkowane. Do głównej drogi w obecnych Szklarach można powrócić przez pola obok ujęcia wody.

Skrytka jest umieszczona przy największym cmentarzu, do którego prowadzi biały szlak i zawiera logbook.

Additional Hints (Decrypt)

qemrjb/fgebz/gerr

Decryption Key

A|B|C|D|E|F|G|H|I|J|K|L|M
-------------------------
N|O|P|Q|R|S|T|U|V|W|X|Y|Z

(letter above equals below, and vice versa)



 

Find...

2 Logged Visits

Found it 1     Publish Listing 1     

View Logbook

**Warning! Spoilers may be included in the descriptions or links.

Current Time:
Last Updated:
Rendered From:Unknown
Coordinates are in the WGS84 datum

Return to the Top of the Page

Reviewer notes

Use this space to describe your geocache location, container, and how it's hidden to your reviewer. If you've made changes, tell the reviewer what changes you made. The more they know, the easier it is for them to publish your geocache. This note will not be visible to the public when your geocache is published.