Bitwa pod Chojnowem Traditional Cache

  [PL]

Jednym z epizodów kampanii wiosennej na Śląsku była potyczka stoczona 26 maja 1813 r. pod Chojnowem, dziś na polach wsi Budziwojów i Michów. Armią francuską dowodził osobiście Napoleon I Bonaparte, wrogimi wojskami sprzymierzonych zaś generał Piotr Wittgenstein i książę Gebhard Leberecht von Blücher.  Na wzgórzu za Budziwojowem 209 lat temu stał drewniany wiatrak. Na rozkaz Blüchera został on podpalony przez wojska prusko-rosyjskie by dać sygnał poszczególnym jednostkom do ataku  na wojska napoleońskie, które wychodziły z Chojnowa. Starcie pod  Budziwojowem  było niezwykle gwałtowne. Trwało zaledwie 20 minut, a zwycięstwo poniosły oddziały pruskiej kawalerii. Krwawe starcie pod Chojnowem nie miało żadnego wpływu na losy kampanii wiosennej 1813 roku na Śląsku. Blücher nie utrzymał się pod Chojnowem. Natychmiast po starciu udał się w kierunku Czerwonego Kościoła i po przekroczeniu Kaczawy zatrzymał się dopiero w Bartoszowie na biwak. Nazajutrz po bitwie, w dzień Wniebowstąpienia, które przypadło na 27 maja, zjawił się w  Chojnowie około godziny 10, wraz ze sztabem sam Napoleon. Zatrzymał się w mieście kilka godzin. Był bardzo niezadowolony z ucieczki władz miasta i urzędników królewskich. Po wyznaczeniu nowej rady udał się do Legnicy.

W 1818 r. na wzgórzu wiatracznym pod Budziwojowem został wzniesiony, według projektu wybitnego architekta Fryderyka W. Schinkla, żeliwny pomnik, taki sam, jaki poświęcono w miejscu bitwy nad Kaczawą. Opatrzony stosowną inskrypcją, stał się miejscem patriotycznych manifestacji i spotkań weteranów. Został zniszczony przez wojska polskie w 1945 roku. Do naszych czasów przetrwał postument ówczesnego pomnika, na którym, w rocznicę 200-lecia bitwy tj. 26 maja 2013 r. ustawiono pomnik z napisem w trzech językach „W dwustulecie bitwy pod Chojnowem" – w języku polskim, rosyjskim, francuskim i niemieckim.

[EN]

One of the episodes of the spring campaign in Silesia was the skirmish fought on 26 May 1813 near Chojnow, today in the fields of the villages of Budziwojów and Michów. The French army was personally commanded by Napoleon I Bonaparte, while the enemy allied forces were commanded by General Peter Wittgenstein and Prince Gebhard Leberecht von Blücher.  On the hill behind Budziwojow 209 years ago stood a wooden windmill. On Blücher's orders, it was set on fire by Prussian-Russian troops to give the signal for individual units to attack Napoleon's troops that were coming out of Chojnow. The clash at Budziwojów was extremely violent. It lasted only 20 minutes and the Prussian cavalry units were victorious. The bloody clash at Chojnow had no effect on the fate of the spring campaign of 1813 in Silesia. Blücher did not hold out at Chojnow. Immediately after the clash, he headed towards the Red Church and, after crossing the Kaczawa River, only stopped at Bartoszów for a bivouac. The day after the battle, on Ascension Day, which fell on 27 May, Napoleon himself appeared in Chojnow at around 10 a.m. with his staff. He stayed in the town for several hours. He was very unhappy with the flight of the town authorities and royal officials. After appointing a new council, he went to Legnica.

In 1818, a cast-iron monument was erected on a windmill hill near Budziwojow, designed by the eminent architect Friedrich W. Schinkel, the same as the one dedicated at the site of the Battle of the Kaczawa River. Bearing an appropriate inscription, it became a place for patriotic demonstrations and meetings of veterans. It was destroyed by Polish troops in 1945. The pedestal of the then monument has survived to our times, on which, on the anniversary of the 200th anniversary of the battle, i.e. 26 May 2013, a monument was erected with an inscription in three languages, "In bicentennial of the battle of Chojnow" - in Polish, Russian, French and German.