CNE staat voor het cultuur en natuur event. Het event heeft plaatsgevonden op 21 maart 2026 in Amersfoort. Meer informatie over CNE is te vinden op: www.cultuurennatuurevent.nl
Met dit event en deze caches willen we iedereen graag al het moois laten zien wat Amersfoort en omstreken te bieden heeft met betrekking tot cultuur en natuur. Wij als organisatie wensen jullie veel plezier met deze caches!
Industrieel erfgoed aan de Eem
Langs de rivier de Eem ontstond in de 19e eeuw een lint van bedrijvigheid. Water, spoor en stoom vormden samen de motor van de industriële groei van Amersfoort.
De voormalige stoomluciferfabriek De Eem was een fabriek aan de rivier de Eem, net buiten het centrum van Amersfoort
De fabriek werd in 1881 gebouwd, in 1883 in gebruik genomen en vierenhalf jaar later alweer buiten gebruik genomen. Uiteindelijk heeft de fabriek maar iets meer dan vierenhalf jaar gewerkt. Volgens het verslag van de KvK uit 1883 werkten in de stoomluciferfabriek tachtig arbeiders. Die maakten per week 50.000 doosjes lucifers. Dat is 2,5 miljoen doosjes en 125 miljoen lucifers per jaar. Er kan sprake zijn van enige overdrijving. Ook in andere uitingen van het bedrijf zien we dit terug. Bijvoorbeeld in de afbeelding van de fabriek op etiketten: een reusachtig fabriekscomplex met verschillende schoorstenen. De wereldproductie van lucifers bedroeg in 1880 200 miljoen doosjes. Daarna werd in het fabriekscomplex een kleurstoffenfabriek gehuisvest, die onder verschillende namen heeft geopereerd, maar laatstelijk onder de naam Warner-Jenkinson tot 2001. Sinds die tijd vinden in het complex geen industriële activiteiten plaats. Het complex vormt wel het oudste nog bestaande fabriekscomplex van Amersfoort. Tegenwoordig is er een collectief aan de slag, dat werkt onder de naam De WAR, en dat creatieve initiatieven ontplooit op het raakvlak van cultuur, wetenschap, techniek en duurzaamheid.
In 1881 kochten Jan Barend Beuker en Adriaan van der Valk een terrein aan de linkeroever van de Eem, wat verder naar het noordwesten gelegen. Dat terrein zou later Kleine Koppel 39 gaan heten (en heet thans Geldersestraat 6). Ze kochten het van de logementhouder Albertus Schimmel voor fl. 210,-.
Jan Barend Beuker (jr.) was een telg uit de familie Beuker, suikerfabrikanten te Amsterdam. Hij werd geboren in 1859.
Beuker en van der Valk vestigden aan de Eem een stoomluciferfabriek. De fabriek werd ontworpen door G.B. Salm, die eerder de Amersfoortsche Beijersch-Bierbrouwerij (de latere Phoenix-brouwerij) had getekend. De luciferfabriek was de eerste chemische industrie in Amersfoort, en de fabriek werd 'ver van de bewoning' gebouwd, vanwege het brandgevaar.
Salm ontwierp een complex in de stijl van de neorenaissance. Langs de rivier werd een lange muur geplaatst. Lilnks bevond zich de toegangspoort. Direct achter de muur, rechts van de poort, werd een klein gebouwtje geplaatst. Dat ging dienstdoen als laboratorium. Links van de poort, aan de kant van de Geldersestraat, lag het kantoor. Dat deed aanvankelijk ook dienst als bedrijfswoning. Aan de achterzijde was het kantoor door middel van een muurtje verbonden met een korte vleugel. Die was twee bouwlagen hoog en evenwijdig aan de Geldersestraat gelegen. Haaks hierop, aan de achterzijde van het fabrieksterrein, lag de eigenlijke fabriek: een langgerekte hoofdmassa van één bouwlaag. Aan de achterzijde van het complex werd de fabrieksschoorsteen geplaatst, zoveel mogelijk in de zichtlijn van de Kleine Koppel.
In 1883 trad de fabriek in werking. Het beschikte over een stoomketel van 25 pk en twee stoommachines van 15 pk en 3 pk. Vooral de houtbewerking was gemechaniseerd.
Hoewel de fabriek zelf verdwenen is, blijft deze plek een herinnering aan een tijd waarin kleine alledaagse producten — zoals lucifers — een groot industrieel proces vereisten. Daarmee is dit gebied een belangrijk onderdeel van het industrieel erfgoed van Amersfoort.
De Puzzel voor de cache:
Beantwoordt de volgende vragen:
A = De totale lengte van de rivier de Eem (in gehele kilometers).
B = Het jaar waarin de Eem opnieuw werd verbreed en bochten werden afgesneden om de bevaarbaarheid te verbeteren (neem de laatste twee cijfers van dit jaartal).
C = Hoeveel letters heeft de historische naam van de Eem die begint met een 'H' en eindigt op 's'?.
D = De Eem is de enige rivier in Nederland die zowel in Nederland ontspringt als uitmondt. In welke stad 'ontspringt' de Eem officieel door het samenkomen van beken? Bereken de woordwaarde (A=1, B=2, etc.) van deze stad
Bereken de coördinaten:
De finale bevindt zich op:
N 52° 09.XXX E 005° 22.YYY
XXX = (B * 10) + D - 39
YYY = (C * B) + D + 128