STAR 2

PAS OP BEREKENING IS AANGEPAST

HELDERHEID

Als je op een mooie donkere nacht omhoog kijkt, zul je zien dat niet alle sterren even helder zijn.
Onze Poolster is maar een matig sterretje, terwijl Sirius of Arcturus veel helderder zijn.
Voor het aangeven van de helderheid hebben astronomen een schaal opgesteld.

Omdat astronomie al een heel oude, zoniet de oudste, wetenschap is, is ook de schaal waarmee de helderheid wordt gemeten heel oud.
In de tweede eeuw voor Christus bedacht de Griek Hipparchus de zogenaamde magnitude schaal.
Hij noemde de helderste sterren van de 1e magnitude. Sterren die half zo helder waren van de 2e magnitude, enz. tot de 6e magnitude (de zwakste die hij kon zien).
Na de ontdekking van de telescoop kon men steeds zwakkere sterren zien en daarom heeft men de schaal uitgebreid tot zelfs 30.
De helderheid die wij beoordelen is de schijnbare helderheid.
Deze schijnbare helderheid is afhankelijk van de werkelijke helderheid van de ster en de afstand waarop de ster staat.
Een ster die op een grote afstand van ons staat en voor ons even helder is als een ster die dicht bij ons staat, zal dus een veel grotere werkelijke helderheid hebben.

In de 19e eeuw werden er betere methoden ontwikkeld om de hoeveelheid ontvangen licht van een ster te meten.
Deze metingen toonden aan dat een 1e magnitude ster ongeveer 100 maal helderde is dan een 6e magnitude ster.
Met andere woorden er zijn 100 sterren van de 6e magnitude nodig om evenveel licht energie op aarde te ontvangen, als we van een 1e magnitude ster ontvangen.
Om de berekeningen makkelijker te maken werd de magnitude schaal aangepast,zodat een magnitude verschil van 5 precies 100 maal verschil in helderheid is.
1 magnitude verschil correspondeert zo met een factor 2.512 in helderheid omdat: 2,512 x 2,512 x 2,512 x 2,512 x 2,512 = (2,512)⁵ = 100.
Om ook heldere objecten aan te kunnen geven, wordt de schaal ook aan de negatieve kant voortgezet tot zelfs -26,7 voor de helderheid van onze ster: de zon.

Afbeelding van Ursa major (grote beer) met helderheden (2 decimalen). Herken je het "steelpannetje"?


Even een lijstje met helderheden in volgorde van helder naar zwak:
Zon (-26,7)
Volle maan (-12,6)
Venus (-4,4)
Sirius (-1,4)
Grens voor blote oog (+6,0)
Grens voor verrekijker (+10,0)
Pluto (+15,1)
Grote telescoop grens (+21,0)
Grens Hubble telescoop (+30)

En dan waarom het gaat:

Kijk of jouw antwoord goed is op: GeoChecker.com.

Noordelijk van deze plek ligt de toegang tot een mooi natuurgebied met parkeerplaats.

Tip: maak daar ook de aangegeven wandeling(en).


Plaatje is gemaakt met het freeware sterrenkaarten programma "Cartes du Ciel" http://www.stargazing.net/astropc/index.html
Nieuwe programma met heel veel informatie op http://www.worldwidetelescope.org/