Landgoed de Heezeberg, het verhaal!

U bevindt zich thans op het Landgoed “De Heezeberg” een particulier bezit van ongeveer 21 hectare vlak bij het dorp Diever en gelegen in de gemeente Westerveld. Het bezit is sinds 1986 onder de NatuurSchoonWet gerangschikt en draagt sindsdien de naam Landgoed “De Heezeberg”.
Het landgoed is samengesteld uit landbouwgronden en bospercelen. Middelpunt van het landgoed zijn de twee huizen die op een kleine heuvel midden in het gebied zijn gebouwd.

Het ontstaan van het landgoed begint bij de aankoop van de oorspronkelijke Heezeberg, een lage heuvel begroeid met heide en lage vliegdennen, door de archeoloog A.E. van Giffen (1884-1973).
In de jaren dertig van de vorige eeuw werd er in de buurt van Ezinge een grote terp onderzocht en afgegraven door Van Giffen De opgravingen hebben verscheidene jaren in beslag genomen. Er werd "in het veld" gewerkt, bij weer en geen weer. Het was dan ook geen luxe om voor de wetenschappers en gravers een eenvoudig onderkomen in te richten in de vorm van een houten keet, waar de werkvergaderingen konden worden gehouden en de wetenschappelijke vondsten konden worden gesorteerd en bekeken.

Na afloop van het onderzoek kocht Van Giffen de directiekeet op, om er in Diever een zomerhuisje van te maken. Het bouwwerk werd gedemonteerd en vervolgens met behulp van de timmerman uit Paterswolde (de woonplaats Van Giffen) weer in elkaar gezet op de bovengenoemde heuvel. De kosten bedroegen ƒ 200,-, een voor die tijd een enorme som geld! De oorspronkelijke keet kreeg de naam "de Heezeberg" naar de heuvel waarop het huisje werd gebouwd. Het huis werd uitgebreid met een keuken en een badkamer. Zowel de badkamer als de slaapkamer werd voorzien van keramische wastafels, waarvan de afvoer eindigde in een emmer. Waterleiding en riolering waren nog geen algemeen goed in die dagen!
Het huisje werd verlicht met gaslampen en in de keuken was een pomp om het water op te pompen voor direct gebruik. Groente schoonmaken en handen wassen gebeurde onder de pomp in het bos! Voor het oppompen van water werd een wel aangeboord, die nog steeds, indien nodig, in de behoefte aan water kan voorzien.

Het huisje was bedoeld als een verrassing voor de vrouw des huizes en zij heeft de Heezeberg dan ook pas gezien nadat de bouw voltooid was. Aanvankelijk was zij vol bewondering en zeer ingenomen met zo'n vakantie/studiewoning. Het was een bezit, dat in die jaren nog als een bijzondere luxe werd beschouwd. De bewondering veranderde echter al gauw in schrik toen bleek dat bij de bouw was vergeten om het huisje te voorzien van een kelder. In die dagen was dat een absolute noodzaak om een gezond huishouden te kunnen voeren. Er zat dus niets anders op dan een kelder graven onder de vloer van de keuken. Via een luik in de houten keukenvloer werden talloze zinken emmers met zand naar boven getild om ruimte te creëren voor de kelder. Ook door het kelderraam zijn verschillende kubieke meters aarde het bos in gedragen.

In de jaren vijftig werd er een tweede keet achter de Heezeberg neergezet, bedoeld als studeervertrek voor Van Giffen. Hier zijn talloze publicaties geschreven over de vele opgravingen die werden uitgevoerd onder leiding van de archeoloog. Deze ruimte werd later door zoon Jan verbouwd tot het zomerhuisje "de Keet". In 2007 werd na een grondige renovatie, de naam veranderd in “het Woudhuis”.

In 1973 werd de oudste zoon Jan van Giffen (1913-1991) eigenaar van het bos en de landerijen. Vol enthousiasme begon hij aan de renovatie van het bezit. Allereerst werd de watervoorziening voor de beide huisjes onder handen genomen. Langdurige droogte maakte het vinden van een dieper gelegen wel noodzakelijk. Een pijp van zo'n 40 meter lengte werd de grond in geslagen tot onder de dikke leemlagen in een grote wel. Nu konden de beide huisjes voortdurend worden voorzien van water. Een waterreservoir op de zolder maakte het opslaan van water mogelijk. Iedere ochtend honderd slagen pompen was een rituele handeling, die steevast verricht moest worden. Na de organisatie van het water kwam de afvoer aan de beurt. Er werden nieuwe en grotere beerputten aangelegd, zodat niet ieder moment de putten vol zouden zijn. Vele handen van vrienden en bekenden hielpen mee om de huisjes zo geriefelijk mogelijk te maken. Onder tussen werd er ook in het bos met man en macht gewerkt om onkruid, dode bomen en bramen te weren. Nieuwe aanplant was ieder jaar noodzakelijk om het bos op peil te houden. Ook allerlei andere innovaties werden uitgevoerd. Zo werd er elektriciteit aangelegd en werden de huisjes aangesloten op de gemeentelijke waterleiding. Riolering was nog niet mogelijk, zodat het afvalwater tot eind 1997 geloosd werd op de beerputten.

Na het overlijden van Jan van Giffen (december 1991) werd, namens zijn weduwe Anneke van Giffen-Groenhoff, het beheer van het landgoed waargenomen door haar dochters Tineke en Martje. Sinds begin 1994 zijn Tineke en haar echtgenoot Gart Zweers eigenaar van dit mooie stukje natuur met de beide huisjes.

Nu werd het tijd om aanpassingen door te voeren die van deze tijd zijn. In het najaar van 1996 werd daarom een begin gemaakt met de aanleg van aardgas, riolering en een telefoonleiding. Deze voorzieningen konden in het najaar van 1997 in bedrijf worden gesteld.
In oktober 1997 werd "de Heezeberg" na een trouwe dienst van ongeveer 70 jaar door vriendenhanden zorgvuldig afgebroken. Veel materiaal werd voor hergebruik opgeslagen.
Een maand later startte de herbouw van de nieuwe Heezeberg. Dit keer werd er wèl om de aanleg van de kelder gedacht! Begin mei 1998 was de bouw voltooid.

Het gehele project was een gezamenlijke activiteit van vakmensen, familie en vrienden. Inmiddels is het landgoed ook een klein paradijsje voor natuurliefhebbers. Er groeien tal van bijzondere planten en in de herfst geurt het bos naar de talloze paddenstoelen. Voor de vogelspotter en faunaliefhebber is het een plek bij uitstek om een goudhaantje te zien, de zwarte specht te horen, reeënsporen te volgen en eekhoorns te zien.

We hopen dat u een beeld heeft gekregen van de Heezeberg en wensen u nog een prettige speurtocht.

Gart en Tineke Zweers-van Giffen