Secret Nature Multi-Cache

Een stukje bos en heide in Friesland

Uitgestrekte weilanden en glinsterende meren, zo kent men Friesland. Toch was deze provincie ooit bedekt met grote, dichte oerbossen. Rond de zeventiende eeuw verdwenen deze bossen, zowel door natuurlijke als menselijke factoren. Het grondwater steeg en de mens ging de grond steeds meer gebruiken waardoor het meeste bos uit het gebied verdween.
In de achttiende eeuw kwam het bos weer enigzins terug in de vorm van hakhoutbossen, bossen en parken, aangelegd door de plaatselijke adel en als aanplanting om zandverstuivingen tegen te gaan. De bossen van Friesland vindt men tegenwoordig vooral in Zuidoost-Friesland. Rond het dorpje Bakkeveen liggen vele bosgebieden, maar we vinden hier ook heide. Het grootste heidegebied van Friesland komt men hier tegen: de Duurswouderheide.

Zwoegen op een dekzandrug

De Duurswouderheide ligt op een grote dekzandrug. Het landschap werd vroeger gekenmerkt door venige rivierdalen en andere dekzandruggen. Op de droge dekzandruggen vestigden mensen zich. Deze bewoners kapten de bossen en legden akkers aan. Er werd dankbaar gebruik gemaakt van het voorkomen van veen in dit gebied want er werd volop turf gestookt voor verwarming. Ook de heide werd niet ontzien. Er werd heide afgeplagd om de bodem vruchtbaarder te maken. Het landschap zoals we dat nu kunnen zien, is dus niet alleen bepaald door de natuur, maar is ook een stuk overgebleven gebied waar veel menselijk ploeteren heeft plaatsgevonden. De bewoners van dit gebied hebben eeuwenlang gezwoegd voor hun bestaan.

Bijzondere meren

De Duurswouderheide herbergt een aantal duidelijke pingoruines.
Deze pingoruines, zijn ontstaan tijdens de laatste ijstijd toen de Nederlandse ondergrond tot een diepte van enkele tientallen meters permanent bevroren was. Pingoruines zijn laagtes omgeven door een randwal. Ze zijn ontstaan door het afsmelten van een heuvel met een kern van bodemijs, zogenoemde pingo' s. Deze pingo's ontstaan wanneer er kwelwater uit de ondergrond in de permafrostlaag komt en niet ver onder de oppervlakte bevriest. Door het aangroeien van de ijslens wordt de aarde boven de lens opgedrukt en zo ontstaat een heuvel. Wanneer de bovenkant van de ijslens vrijkomt kan deze gaan smelten. Zo kan de aarde op de heuvel langzaam naar beneden glijden en een ringvormige wal vormen. Na het afsmelten van de ijslens blijft een met water gevuld gat over: de pingoruine. Deze kommen zijn doorgaans 4 tot 6 meter diep. De grootste pingoruines van de Duurswouderheide zijn de Modderpoel en het Waskemeer. De laatste naam verwijst naar het oude gebruik om er schapen in te wassen.

© Harold Slomp

Zoals in vele streken in Nederland heeft ook Duurswoude zijn eigen verhaal over een “bijzonder figuur,” nml: Nuvere Piebe.

Het verhaal

In het jaar 1768 wordt er in de nabijheid van Duurswoude een vreemdeling gesignaleerd. Deze vreemdeling is dagen achtereen druk doende op de hei, het lijkt er op dat hij kokertjes aan het verstoppen is maar wat hij daar precies uitvoert, weten de omwoners niet. Deze vreemdeling houdt zich afzijdig en gedraagt zich als een kluizenaar. Dan opeens is hij weer verdwenen.

Tien jaar later, verschijnt de kluizenaar weer. Hij dwaalt maanden achtereen over de hei, het lijkt net of hij op zoek is naar iets……..
Na een jaar zoekt hij contact met de bewoners, maar die weten niet waar hij het over heeft. De kreten lijken op: CODE, SCHAT, VERSTOPT, RONDJES, ZOEK. Ze halen hun schouders op en lopen bij hem weg. Achter zijn rug om gaan ze hem “Nuvere Piebe” noemen.

Nuvere Piebe gaat terug naar de hei, en zoekt en zoekt, totdat hij in eenzaamheid sterft.

Jaren later hebben wij tijdens een van onze vele wandelingen in Duurswoude, een verdacht stuk perkament gevonden met daarop vreemde tekens. Nadat wij het verhaal over Nuvere Piebe hebben aangehoord, hebben wij geprobeerd deze tekens te vertalen naar cijfers, maar of dit uiteindelijk naar een schat zal leiden……………

© Harold Slomp

De Cache

Deze cache is met toestemming en medewerking van Staatsbosbeheer tot stand gekomen. Wij vragen om de regels die SBB stelt, goed na te komen en geen rommel in het bos achter te laten. Ook willen we vragen om de waypoints achter te laten, zoals deze zijn aangetroffen.

Laten we het niet verpesten voor onze collega cachers!!