-
Difficulty:
-
-
Terrain:
-
Size: 
(small)
Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions
in our disclaimer.
Vanwege infra-structurele veranderingen is het nu een korte off-set cache.
Met dank aan de gemeente Apeldoorn.
Solitaire of wilde bijen vormen tezamen met de hommels en de honingbijen de superfamilie van Apoidea s.l.. In Nederland komen ruim 330 soorten voor, o.a. met de volgende geslachten: zijdebijen, groefbijen, zandbijen, metselbijen en behangersbijen.
2012 is uitgeroepen tot "Het jaar van de bij"!
Algemeen
Hebben honingbijen en enkele soorten hommels een sociale levenswijze, de solitaire bij doet alles alleen: nestmaken, voedselzoeken, eileggen. Soms liggen de nesten dicht bij elkaar en vormen kolonies maar dat hoeft niet. Soms wordt dezelfde hoofdingang van het nest gebruikt (communaal) maar ook dat hangt van de soort af. Ze leven vaak maar een paar weken, de nakomelingen overwinteren soms als larve, soms als pop en soms als imago.
Levenswijze
Wilde bijen hebben vaak een hele speciale relatie met hun biotoop. Soms zijn ze voor hun voedsel (nectar en stuifmeel) geheel afhankelijk van één soort plant. Dit wordt monofaag genoemd, en een voorbeeld is de slobkousbij die alleen op de grote wederik (Lysimachia vulgaris) leeft. Ook zijn er soorten die uitsluitend in zanderige bodem nestelen zoals de schorzijdebij. De actieradius, het gebied waarbinnen een bij voedsel zoekt, is niet erg groot en mede afhankelijk van de grootte van de bij. Honingbijen en hommels vliegen op meerdere soorten planten, polyfaag genoemd, en zijn dus minder afhankelijk van het biotoop. Een honingbij kan wel 3 kilometer van haar kolonie een voedselplant (drachtplant) vinden. Wilde bijen vliegen vaak op planten waar honingbijen 'hun neus voor ophalen'. Het vervoer van het stuifmeel, eiwitrijk voedsel voor de larven, gebeurt ook per soort verschillend. Enkele soorten hebben zogenaamde korfjes aan hun achterpoten, anderen zoals metselbijen hebben lange haren aan hun buik, buikschuier genoemd, waartussen de stuifmeelpollen goed blijven zitten. Sommige soorten wilde bijen verzamelen het in hun speciaal daarvoor ontworpen krop, een verbreding van het spijsverteringskanaal.
Voortplanting
Wilde bijen kunnen op hele verschillende plekken hun nest maken, het verschilt per soort. Vele maken een nest in de grond, soms gewoon verticaal naar beneden, anderen graven horizontaal in een talud of dijk. Weer anderen kauwen zelf een nestholte uit in verrot hout of gebruiken oude kevergangen in dood hout. Maar ook holtes in stenen muren of holle rietstengels worden afhankelijk van welk soort als nestlocatie gekozen. Harsbijen bouwen hun eigen kleine broedcelletje van leem en hars, dat ze van de bomen halen.
Afwerking van de binnenzijde kan met stukjes blad (behangersbij) of met harige vezels van planten (wolbijen), zijdebijen gebruiken een zelfgemaakte vloeistof dat na opdroging een zijdeachtige glans heeft.
Koekoeksbijen
De familie van Apoidea kent ook enkele geslachten die wat betreft de voortplanting parasiteren op andere solitaire bijen (broedparasitisme). Zij leggen een ei in het nest van een andere solitaire bij. We noemen ze koekoeksbijen of koekoekshommels. Enkele voorbeelden van die geslachten: bloedbijen, kegelbijen, viltbijen en wespbijen[1]. Dit laatste geslacht kent een paar soorten die veel op wespen lijken om zo aan roofdieren te ontsnappen, ook wel mimicry genoemd.
Angel
Alle vrouwelijke wilde bijen kunnen steken, maar de meesten hebben slechts een hele kleine angel, die niet eens door de huid heen komt. Mannetjes hebben er geen, omdat de angel is ontstaan uit een legbuis voor het leggen van de eieren. Wilde bijen steken niet gauw: ze hebben geen kolonie te verdedigen. Een steek van een honingbij of van een hommel kan wel door de huid heen prikken en behoorlijk zeer doen.
Nestblok voor solitaire bijen
Het hoeven niet altijd houtkanten, insectenmuren en takkenwallen te zijn om je tuin wat natuurvriendelijker te maken.Een simpele nestkast kan al volstaan, en nog simpeler te maken is een nestblok voor solitaire bijtjes- ook een wilde-bijen-steen met dichte achterkant voldoet uitstekend!(zie foto’s)
Een blok/stammetje onbehandeld hout, een boormachine en fijne boortjes (3mm, 4mm en 5mm zijn het meest geschikt, maar er mogen gerust wat grotere gaten bij ook, zelfs tot 10 mm). De gangetjes mogen zo diep zijn als je boortjes toelaten (meestal een centimeter of vijf), maar het mag gerust dieper. Niet door het houtblok boren (de achterkant moet nog dicht zijn). Houtblok of wilde-bijen-steen goed vastzetten, tien minuutjes boor- en knutselwerk en je kan je werkstuk al ophangen. Liefst minstens een halve meter boven de grond, recht naar het zuiden gericht en in de volle zon. Een regendakje is ook meegenomen. Ideaal voor (volstrekt ongevaarlijke) solitaire bijtjes.
Ze gebruiken de gangetjes om er hun broedkamertjes in te maken, met telkens 1 ei en het nodige stuifmeel. Tussen elk broedkamertje maken ze een tussenschot, en helemaal op het eind sluiten ze de gang ook netjes af. Kan je ineens zien of de gang al bezet is of niet. Sommige soorten solitaire bijen zijn zeer algemeen, andere zijn superzeldzaam. Eventueel kunnen ook andere beestjes gebruik maken van het nestblok, vooral (ongevaarlijke) solitaire wespjes dan, maar dat kan ook geen kwaad natuurlijk. Soms heb je na een paar weken al prijs, vooral als je redelijk wat voedselplanten (bloeiende bloemen met veel nectar) in de buurt hebt.
Nederlandse Rode Lijst (bijen)
De Rode Lijsten worden regelmatig, bijvoorbeeld eens in de 10 jaar, bijgewerkt. Minister Cees Veerman van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft op 5 november 2004 de nieuwe Rode Lijsten voor bedreigde dier- en plantensoorten vastgesteld. Op 5 november 2004 is voor het eerst een Rode Lijst voor de bijen vastgesteld. Op die lijst zijn 187 soorten geplaatst. Ook veel wilde bijensoorten staan op deze lijst en de lijst groeit nog steeds!!
Plaatsing op de Rode Lijst betekent niet automatisch dat de soort beschermd is. Daarvoor is opname van de soort in de flora- en faunawet nodig. De Rode Lijsten hebben daarvoor een belangrijke signaalfunctie.
Op de Rode Lijsten staan, naast de bedreigde soorten, beschermingsmaatregelen om deze soorten weer in aantal te laten toenemen. Doordat overheden en terreinbeherende organisaties bij hun beleid en beheer rekening houden met de Rode Lijsten wordt gehoopt dat van de nu bedreigde organismen er over tien jaar een aantal niet meer bedreigd zullen zijn en dus van de Rode Lijst afgevoerd kunnen worden.
S.V.P. cache weer op dezelfde wijze verbergen.
Additional Hints
(Decrypt)
Svrgfref, Ranxfxvaqrera ra Tbyvngu mvwa va urg ibbeqrry!