Kościół w Goleszowie Traditional Cache
StachoB: Miejsce już nie jest odpowiednie, może uda się znaleźć coś nowego.
-
Difficulty:
-
-
Terrain:
-
Size: 
(micro)
Related Web Page
Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions
in our disclaimer.
[CZ] Cache v okolí jedné ze zajímavostí Goleszowa oraz neco z historie evangelicismu na území Goleszowa
[PL] Trochę historii odnośnie ewangelicyzmu na terenie Goleszowa.
[CZ]
O evangelicismu v Golešove v období reformace mnoho nevíme. Pravdepodobne tu v této dobe probíhaly stejné procesy jako v Tešíne a jiných obcích Tešínského Slezska. Tehdy se verící obrátili k novému náboženskému hnutí a kazatelny ve vsích precházely do rukou Luterových prívržencu. V Golešove evangelíci získali kostel kolem v. 1550, je také záznam o tom, že v r. 1568 zde pusobil knez Pavel Dziegiel. Evangelíci se v tomto kostele scházeli pres 60 let. V 1611 jim byl odebrán a v následujících letech se ješte nekolikrát na krátký cas vrátil do jejich rukou. Je treba pripomenout, že od r. 1611 byli evangelíci zbaveni svého kostela, i když jak v Golešove, tak i v okolí tvorili sto procent všech obyvatel.
Farnost se znovu stala katolickou, v kostele se zacaly konat mše, kostel mel znovu svého katolického kneže, i když v celé farnosti byl pouze on jediným katolíkem. Poslední evangelickým pastorem byl v této dobe knez Jelitko, který spad v kostele z pavlace a byl na míste mrtev. V r. 1652 navštívil golešovskou farnost zástupce katolické církve, ve své zpráve pak napsat. Že obyvatelstvo celé farnosti je evangelické. Ve zpráve z r. 1688 si zástupce katolické církve stežuje, že celá golešovská farnost dohromady s pobockou v Ustroni má sotva 140 katolíku, ostatní že jsou všichni luteráni. Nezapomínejme, že to byla doba nejvetšího pronásledování evangelíku v Tešínském Slezsku. Luteráni, jak dokládá kontrolní zpráva, se skrývají v lesích, kde jim pastorové udílejí luteránské sv. prijímání. Na území golešovské farnosti se evangelíci scháze v Horní Lištné, na tzv. Podlesiu pod Malou Cantoryjí. Tato kontrolní zpráva je znamenitým svedectvím pro golešovské evangelíky, oddané celým svým srdcem i duší víre svých otcu. Tato vernost pak byla odmenas, když 13 ríjen 1781 císar Josef II vydal Tolerancní patent.
V r. 1793 bylo potvrzeno, že pred osmi lety vystavený modlitební dum je již malý. Bylo tedy domluveno postavit nový, zdený. Jednalo se o nejvetší dílo kneze Michala Orgony. 7. kvetna 1793 bylo vytýceno místo pro stavu, druhého dne již kopali základy a 10. kvetna zacali se zdením. Výstavba se však protáhla z duvodu neúrodných let, kdy chybely prostredky na další stavu. Práce tak trvaly nekolik dalších let. Tešínská knížata Albert a Marie Kristyna darovali stavební dríví.
Kostel je vystaven v novorománském stylu v r. 1793. Knežište je nižší než hlavní lod, úzké, uzavrené ze trí stran, s malými pribytkem na bocích. Kostel má pravoúhlý tvar, je trojlodní, s veží na západní strane, která má po stranách schodište. V bocích lodích jsou drevené pavlacek, uprostred hlavní lodi krištálový lustr z první poloviny 19 stolet. Oltární obraz predstavuje Poslední veceri, namaloval jej v r. 1857 Franciszek Mainhalta ze Skocova. Za kostelem je vystavena fara z 18 století, patrové, cástecne podsklepené stavení. V prízemí se nacházejí stropy s klenbou kolébkovou, krížovou a klášterní, v patre pak klenby kolébkové. Celo fary je orientováno k jihu.
Mezi starou farou a kostelem, na malém námestíceku, jsou slunecní hodiny.
Cache je v fary, a není proto k dispozici v noci (vstupní brána je uzavrena na noc).
[PL]
O ewangelicyzmie na terenie Goleszowa w okresie Reformacji wiemy bardzo niewiele. Prawdopodobnie w tym czasie zachodziły tu podobne procesy jak w Cieszynie i innych miejscowościach Śląska Cieszyńskiego, gdyż pies także poszła za nowym prądem, a wiejskie domy Bo ze przechodziły w ręce współwyznawców Lutra. W Goleszowie ewangelicy otrzymali kościół około 1550 r. Wiadomo tez, ze w 1568 r. duszpasterzem był ks. Paweł Dzięgiel. Przez sześćdziesiąt lat gromadzili się ewangelicy w tym kościele. Został on odebrany im w 1611 r., a w późniejszych latach kilkakrotnie na krótki czas powracał w ich ręce. Mimo to trzeba stwierdzić, ze od 1611 r. ewangelicy pozbawieni byli swego kościoła, aczkolwiek stanowili tak w Goleszowie, jak i w okolicy sto procent całej ludności.
Parafia stała się znowu katolicka, w kościele zaczęto odprawiać msze, przy kościele zamieszkał z powrotem ksiądz katolicki, chociaż w całej parafii był on jedynym katolikiem. Ostatnim pastorem ewangelickim był w tym okresie ks. Jelitko, który spadł w kościele z pawlacza i na miejscu się zabił. Kiedy w 1652 r. pewien dostojnik kościoła katolickiego przeprowadził wizytacje parafii goleszowskiej, to w sprawozdaniu swoim napisał, ze ludność całej parafii jest ewangelicka. W sprawozdaniu z 1688 r. przeprowadzający wizytacje skarży się, ze parafia goleszowska wraz z filiałem ustrońskim liczy zaledwie 140 katolików, podczas gdy wszyscy inni są luteranami. Nie wolno zapominać, że były to czasy najsroższego prześladowania ewangelików na Śląsku Cieszyńskim. Luteranie - relacjonuje to sprawozdanie powizytacyjne - uciekają do lasów, gdzie im predykanci (pastorowie) wieczerzy luterskiej udzielają. Na terenie parafii goleszowskiej ewangelicy zbierali w Lesznej Górnej na tzw. Podlesiu pod Małą Czantoria. Sprawozdanie to jest wspaniałym świadectwem wystawionym ewangelikom goleszowskim, oddanym całym sercem i dusza wierze ojców. Wierność ta została nagrodzona, kiedy 13 października 1781 r. cesarz Józef II wydal Patent Tolerancyjny.
W r. 1793 stwierdzono, ze zbudowany przed ośmiu laty drewniany dom modlitwy jest stanowczo za mały. Postanowiono wiec wybudować nowy, murowany. Było to najważniejsze dzieło ks. Michała Orgónyego. 7 maja 1793 r. wytyczono miejsce pod budowę, następnego dnia kopano fundamenty, a 10 maja rozpoczęto murowanie. Budowa przeciągała się, gdyż wskutek nieurodzajnych lat brakowało środków. Prace trwały przez kilka następnych lat. Książęta cieszyńscy Albert i Maria Krystyna ofiarowali drzewo budowlane.
Miejsce to kościół zbudowany w stylu neoromańskim w 1793 roku. Prezbiterium jest niższe od nawy głównej, wąskie, zamknięte trójbocznie, z niewielkimi pomieszczeniami po bokach. Korpus prostokątny, trójnawowy. Od zachodu wieża z klatkami schodowymi po bokach. Nad nawami bocznymi są drewniane, dwukondygnacyjne pawlacze. W środku nawy głównej - kryształowe żyrandole z pierwszej polowy XIX wieku. W ołtarzu obraz przedstawiający Ostatnia Wieczerze, namalowany w 1857 roku przez Franciszka Mainhalta ze Skoczowa. Za kościołem znajduje sie plebania zbudowana w XVIII wieku z kamienia i cegły. Jest to piętrowy, prostokątny, częściowo podpiwniczony budynek, posiadający na parterze sklepienia kolebkowe, krzyżowe i klasztorne, a na pietrze pomieszczenia sklepione kolebkowo. Elewacja frontowa plebani jest od południa.
Pomiędzy stara plebania a kościołem na małym skwerku umieszczono zegar słoneczny.
Cache jest na terenie plebanii, dlatego jest niedostępny w nocy (brama wjazdowa jest zamykana na noc).
Additional Hints
(Decrypt)
[PL] cbzvrqml xnzvravnzv cbq ghwn an ebth ohqlaxh/ [CZ] ebu ohqbjl
Treasures
You'll collect a digital Treasure from one of these collections when you find and log this geocache:
Loading Treasures