Otwór Diablej Dziury / entrance to Devil's Hole
[PL]
Diabla Dziura:
W poblizu miejscowosci Bukowiec, na wzgórzu o tej samej nazwie znajduje sie szereg interesujacych form skalnych powstalych w piaskowcu ciezkowickim. Na szczególna jednak uwage zasluguje znajdujaca sie tu jaskinia zwana Diabla Dziura w Bukowcu.
Prócz najbardziej rozpowszechnionych i najwiekszych na swiecie jaskin krasowych, które powstaja poprzez rozpuszczanie skal przez wode, wystepuja takze jaskinie powstale na skutek innych procesów. Jednym z takich przykladów sa jaskinie powstale na skutek odprezania górotworu oraz ruchów masowych takich jak osuwanie czy obrywanie mas skalnych. Tego typu jaskinie w Polsce szczególnie liczne sa w Karpatach fliszowych (Beskidy i Pogórza).
Flisz sa to lezace na sobie na przemian zlepience, piaskowce i lupki. Odporne, grubolawicowe piaskowce podczas ruchów górotwórczych ulegaja spekaniom, w wyniku czego w ich obrebie tworza sie inicjalne szczeliny. W wyniku poglebiania sie dolin masy skalne na stoku traca stabilnosc i rozchylaja sie wzdluz szczelin. Dodatkowo sprzyja temu woda, która wnika w przepuszczalne piaskowce zwiekszajac ich mase. Ta sama woda powoduje, ze znajdujace sie pomiedzy warstwami piaskowca lupki staja sie miekkie i plastyczne ulatwiajac przemieszczanie sie mas piaskowca. W ten sposób moga powstawac glebokie szczeliny na tyle szerokie, ze jest mozliwa ich penetracja przez czlowieka. Takie szczeliny sa zwykle stadium inicjalnym do powstania glebokich osuwisk.
Przekrój pionowy jaskini / a vertical section of the cave
[na podstawie: Margielewski W., Urban J.; Jaskinia szczelinowa Diabla Dziura w Bukowcu (Pogórze Roznowskie), Karpaty Zewnetrzne) jako inicjalne stadium rozwoju glebokich osuwisk w Karpatach fliszowych; 2004; [w:] Przeglad Geologiczny, vol. 52, nr 12]
Diabla Dziura w Bukowcu jest obecnie najglebsza poznana z jaskin w polskich Karpatach Fliszowych. Jej glebokosc to -42,5 m, zas dlugosc wszystkich poznanych korytarzy to 365 m (stan na 2010 r.). Jest to w zasadzie jedna gleboka szczelina, której zalamania oraz przemieszczone bloki skalne utworzyly pionowy labirynt. Jaskinia powstala w grubolawicowych piaskowcach ciezkowickich w obrebie których wystepuja cienkie warstwy lupków. Posiada dwa otwory, które ze wzgledu na ochrone zimujacych tam nietoperzy sa zakratowane. Zwiedzanie jaskini (poza specjalnym zezwoleniem) wymaga doswiadczenia i uzycia specjalistycznego sprzetu.
Z jaskinia zwiazane sa liczne legendy o zbójcach, diablach i skarbach. Jej otwór znany jest od dawna, niegdys w poblizu otworu mozna bylo zobaczyc wyryte znaki pozostawione przez poszukiwaczy skarbów - obecnie sa zerodowane lub zniszczone przez bardziej wspólczesne napisy.
Na terenie, gdzie znajduje sie jaskinia, utworzono w 1953 r. rezerwat przyrody "Diable Skaly". Prócz jaskini wystepuje tu wiele interesujacych form skalnych, w obrebie których mozna obserwowac ciekawe przyklady wietrzenia piaskowca. W obrebie tych form skalnych wystepuje takze kilka mniejszych form jaskiniowych powstalych zarówno w wyniku grawitacyjnego otwierania sie szczelin skalnych jak i w wyniku wietrzenia piaskowca.
W Diablej Dziurze / in Devil's Hole. Fot. A. Kapturkiewicz (zrdólo: http://www.ssb.strefa.pl/)
Pamietaj, ze na terenie rezerwatu nie wolno schodzic ze znakowanego szlaku, niszczyc i zbierac roslin oraz skal, biwakowac ani rozpalac ognisk!
EarthCache:
Przed wejsciem do Diablich Skal znajduje sie darmowy parking (N 49° 45.021 E 020° 51.023 ). Do jaskini najlepiej dojsc znakowana sciezka edukacyjna, która rozpoczyna sie przy wspólrzednych N 49° 45.040 E 020° 51.025. Po drodze bedziesz mijal wiele interesujacych form skalnych opisanych na znajdujacych sie tam tablicach informacyjnych.
Aby zaliczyc znalezienie Earthcache nalezy odwiedzic to miejsce, odpowiedziec na ponizsze pytania i przeslac je do mnie za pomoca formularza kontaktowego. Znalezienie możesz zalogować po wysłaniu do mnie odpowiedzi. Jeśli odpowiedzi będą błędne, skontaktuję się z Tobą w tej sprawie.
1. Podaj w centymetrach szerokosc glównego otworu jaskini (tego z zielona krata) mierzona w polowie wysokosci kraty. Opisz ksztalt przekroju korytarza w tym miejscu i wyjasnij z czego on wynika.
2. Okresl ile metrów ponizej grzbietu Bukowca znajduje sie glówny otwór jaskini.
3. W droge powrotna na parking udaj sie niebieskim szlakiem prowadzacym grzbietem Bukowca. Po drodze bedziesz mijal skale "Grzyb", przy której znajduje sie tablica informacyjna (nr 8). Na przykladzie tej skaly mozna dobrze obserwowac ulozenie warstw piaskowca ciezkowickiego oraz formy jego wietrzenia. Za pomoca odbiornika GPS zmierz odleglosc tej skaly od Diablej Dziury.
4. Zadanie dodatkowe - nie jest obowiazkowe ale mile widziane. Dolacz do logu zdjecie dowolnej formy skalnej z Diablich Skal lub okolic Diablej Dziury.
[EN]
Devil's Hole:
Near village Bukowiec, on a hill with the same name there is a group of intrestiong rocks formed in the Ciezkowice sandstone. The most interesting feature there is the cave called Devil's Hole in Bukowiec.
The most popular and largest in the world are karst caves that originate from dissolution of mainly carbonate rocks. However, caves also originate as a result of different processes. Some caves, for example, originate as a result of dilatation (expansion) of a mount and mass movement such as landslides or rock collapsing. Caves of these types are mostly popular in the Polish Flysch Carpathians (the Beskidy Mts. and their Foothills).
Flysch is a specific sequence of sedimentary rocks. Conglomerate, sandstone and shale beds lie one on the other, like in a layered cake. More resistant to weathering, thick-bedded sandstones (or conglomerates) crack during the mountain-building (orogeny) and produce initial crevices. Later on, when valleys in the mountains appear and get deeper and deeper, the rocks on their slopes lose stability and part along crevices. Water speeds up the process by adding more weight to the permeable sandstones it penetrates. Water also makes shales soft and plastic, like cream layers in a cake, and greatly enhances mass movements of sandstones. In this way deep crevices form that are wide enough for human penetration. Such crevices are commonly an initial stage in the formation of deep and serious landslides.
Devil's Hole in Bukowiec is presently the deepest known cave in the Polish Flysch Carpathians. It is 42.5 m deep and the length of all known passages is 365 m (as of year 2010). It's actually one deep crevice, with complex topography and blocks of rock stuck in between that altogether form a vertical labyrinth. The cave originated in the thick-bedded Ciezkowice sandstone with thin intercalating layers of shale. The cave has two entrances, secured with gratings to protect the colony of bats hibernating inside. To visit the cave, one has to be granted a special permission from the nature reserve, and be an experienced speleologist with proper caving equipment.
There are many legends about this cave and robbers, devils and treasures. It's entrance has been known since long ago. Secret symbols carved by treasure hunters used to be visible on the rocks nearby - presently they are eroded or covered by some newer inscriptions.
In 1953 a nature reserve "Devils Rocks" was established. Apart from the cave, the reserve features many more interesting rock formations on which you can observe numerous examples of weathering forms in a sandstone. In these rocks there are also some smaller caves formed as a result of a gravitational opening of crevices as well as weathering of sandstone.
Remember, on the grounds of the reserve you are not allowed to leave the marked paths, devastate or collect any plants or rocks, nor camp or make bonfires.
The EarthCache:
Near the entrance to the Devil's Rocks there is a free car park (N 49° 45.021 E 020° 51.023 ). To reach the cave, the best way is to go along a marked educational path that begins at coordinates N 49° 45.040 E 020° 51.025. You will pass many interesting rock formations on your way, and they are described on the information signs installed there.
To log your find, you have to visit this spot, answer to the questions below and send it to me via contact form. Znalezienie możesz zalogować po wysłaniu do mnie odpowiedzi. Jeśli odpowiedzi będą błędne, skontaktuję się z Tobą w tej sprawie.You can log your find just after sending answers to me. If they will be incorrect, I will contact you.
1. Give in centimetres the width of the main entrance to the cave (the one with a green grating) measured on the level of the mid-height. Describe the shape of a cross-section of the passage at this spot and explain why it looks like that.
2. Estimate how many metres below the top of the ridge of the Bukowiec mount the main entrance to the cave is located.
3. On your way back to the car park go along a blue marked path which follows the ridge of the Bukowiec mount. On your way you will pass a rock called "Grzyb" (Mushroom) - with an information sign (no. 8). Using this rock as an example, you can observe the composition of the Ciezkowice sandstone and some forms of weathering on it. Using your GPSr measure the distance from this rock to Devil's Hole.
4. Additional task - it's not obligatory but will be nice if you can make it. Attach to your log a picture of any rock from the Devil's Rocks or from the neighbourhood of the Devil's Hole.
