Elektriciteitshuisjes zijn een onderdeel van de lange keten van elektriciteitstransport van de centrale naar het stopcontact in huis. In de bebouwde kom van Steenwijk staan er zo’n veertig stuks, opvallend onopvallend tussen de bebouwing of plompverloren langs de weg.
|
|
Energievoorziening in Nederland
Het transportnet van elektrische energie is vergelijkbaar met ons wegennet: voor de grote afstanden hebben we de snelweg (hoogspannings transportnet, 110kV en hoger), dichter bij de bestemming de lokale weg (middenspanning distributienet 10kV) en vlak bij huis het woonerf (laagspanningsnet 230V).
Ook zijn er verbindingen met het buitenland: koppelingen met Duitsland en België en onderzeese kabelverbindingen met Groot Brittannië en Noorwegen. |
|
Steenwijk wordt gevoed via de hoogspanningslijnen die eindigen bij het inkoopstation bij Onna. Daar wordt de 110kV hoogspanning (110.000 Volt) met een vermogenstransformator omgezet naar 10kV (10.000 Volt). Deze spanning is geschikt om via ondergrondse kabels verder over Steenwijk en omgeving te worden verdeeld. In Steenwijk heeft energiebedrijf Rendo Netwerken tientallen “elektriciteitshuisjes” in beheer. Daarin wordt deze 10kV verder omlaag getransformeerd naar een spanning die geschikt is om door huishoudens (230V) en bedrijven (230/400V) te worden gebruikt.
In deze cache maak je een tocht langs diverse van deze 10kV elektriciteitshuisjes, zowel de moderne “compactstations” als de uit het midden van vorige eeuw stammende monumentale transformatorhuisjes.
|
110kV station Onna
|
betreedbaar monumentaal station
|
compactstation
|
Waarom al dat gedoe met hoogspanning, middenspanning en laagspanning? Dat heeft alles te maken met het beperken van de verliezen tijdens het transport van elektriciteit.
Even wat theorie (sorry, maar is straks ook handig bij het beantwoorden van enkele vragen). De elektrische verliezen in een kabel zijn gelijk aan I⊃2;x R (waarbij I de stroom in Ampère is en R de weerstand van de kabel in Ohm). De stroom I komt in het kwadraat voor en is hier dus de belangrijkste factor. Als de stroom bijvoorbeeld 2-maal zo klein wordt dan wordt het verlies maar liefst 4-maal zo klein. Verder is het elektrische vermogen P (de energie per tijdseenheid) dat we willen transporteren gelijk aan U x I. (U is de spanning in Volt). Om de verliezen te beperken houden we de stroom I dus liefst zo laag mogelijk. Om toch hetzelfde vermogen P te kunnen transporteren zal daarom de spanning U omhoog moeten (omdat P = U x I). Om deze reden sparen elektriciteitsbedrijven kosten noch moeite om op een zo hoog mogelijke spanning te transporteren en pas zo laat mogelijk terug te gaan naar de voor de consument bruikbare 230V. De hoogste spanning die in Nederland voorkomt is maar liefst 380kV.
Wat gebeurt en nu allemaal in zo’n elektriciteitshuisje?
Het belangrijkste is de binnenkomende 10kV omlaag transformeren naar 230V en 400V. Afhankelijk van zijn grootte kan zo’n transformator een vermogen van 150kW tot 2000kW omzetten. Afgezien van geringe verliezen in de ijzerkern en de wikkelingen is het toegevoerde vermogen gelijk aan het afgeleverde vermogen. De uitgaande lage spanning wordt met dikke grondkabels over de omliggende woningen en bedrijven verspreid. In de betreedbare stations, die met grote deuren zoals bij WP1, komen vaak meerdere 10kV kabels binnen die onderling doorgeschakeld kunnen worden. Handig om de stroom om te leiden als zich ergens een calamiteit voordoet.
Verder vinden we in deze stations vaak beveiligingen (smeltpatronen of relais) die in actie komen als zich ergens een kortsluiting of overbelasting voordoet. Die storingen worden tegenwoordig vaak automatisch aan een meldkamer doorgegeven, zodat men snel kan zien waar het probleem zich voordoet.
Ook wel handig om te weten ...
Het vermogen P geven we aan in Watt (W), waarbij 1kW (kiloWatt) gelijk is aan 1000W.
Energie = vermogen x tijd. Bijvoorbeeld 1 kWh (kiloWatt uur) is 1kW gedurende 1 uur.
De Wet van Ohm: U = I x R
 |
Waarschuwing: in elektriciteitshuisjes bevinden zich levensgevaarlijk hoge spanningen. Daarom zijn ze goed afgesloten. Mocht je onverhoopt een niet of slecht afgesloten huisje aantreffen, bedwing dan je nieuwsgierigheid, blijf uit de buurt en waarschuw de politie. |
De Cache
Parkeermogelijkheid: N 52°47.230' - E 06°06.660'
Ga naar WP01: N 52°47.233' - E 06°06.713'
Vraag voor letter A
Ga naar WP02: N 52°47.351' - E 06°06.(24xA)'
Vraag voor letter B
Ga naar WP03: N 52°47.420' - E 06°06.804'
Vraag voor letter C
Ga naar WP04: N 52°47.268' - E 06°06.846'
Vraag voor letter D
Ga naar WP05: N 52°47.(D)' - E 06°07.034'
Vraag voor letter E
Ga naar WP06: N 52°47.261' - E 06°07.182'
Vraag voor letter F
Ga naar WP07: N 52°47.(40xF)' - E 06°07.123'
Vraag voor letter G
Ga naar WP08: N 52°47.074' - E 06°07.070'
Vraag voor letter H
Ga naar WP09: N 52°47.000' - E 06°06.995'
Vraag voor letter J
Ga naar WP10: N 52°47.018' - E 06°06.(J+550)'
Vraag voor letter K
Ga naar WP11: N 52°46.972' - E 06°06.629'
Vraag voor Letter L
Ga naar WP12: N 52°47.067' - E 06°06.(20xL)'
Vraag voor letter M
Ga naar WP13: N 52°47.194' - E 06°06.497'
Tussenpunt. Een mooie plek om de eindcoordinaten uit te rekenen.
De cache is verstopt op:
N 52°47.(M-K-H-G-C)' - E 06°06.(E+(HxK)-(BxC))'
(de niet genoemde letters zijn niet nodig voor de berekening van de cache)
Er zijn hier vaak wandelaars en fietsers, dus graag onopvallend loggen!
Niet zeker over de oplossing?
Controleer je coordinaten met de Geochecker
FTF: Tim Owel
STF: Mamagoka
TTF: Go-getters!