Joods Hoogeveen Mystery Cache

Mijn moeder was al 'Goj' geboren en getogen in de Amsterdamse
Jodenbuurt. Haar met Jiddisch doorspekte verhalen over haar jeugd
in haar buurt heeft mij altijd een gevoel van nostalgie gegeven.
Toen ik enkele jaren geleden in Hoogeveen kwam wonen, ging ik
daarom ook lezen over het Joodse verleden in Hoogeveen en dat
bracht mij er toe om deze cache te maken.

Enkele eeuwen geleden wordt in Hoogeveen voor het eerst melding gemaakt van Joodse inwoners.
Daarna vestigen zich steeds meer Joden in Hoogeveen.
Ondanks het feit dat de overheid van Hoogeveen
aanvankelijk maatregelen nam om de komst en vestiging van Joden zo moeilijk mogelijk te maken, ontstond er toch een georganiseerde Joodse gemeente die in een prive-woning in de tegenwoordige Hoofdstraat Synagoge-diensten hield.
Later wordt in de huidige Schutstraat een synagoge ingewijd.
Deze werd nog later vervangen door een nieuwe synagoge die nu dienst doet als kerkgebouw.

Er kwam een Joods kerkhof waar nu nog enige zerken staan.
In 1831 werd een nieuwe begraafplaats opengesteld. Ook in het dorp Ruinen was een Joodse begraafplaats.
In de 19e eeuw breidde de Joodse gemeente Hoogeveen zich flink uit. Ze werd na Meppel de op 1 na grootste van de provincie Drenthe.

De kinderen volgden onderwijs op de plaatselijke Joodse school. In 1872 werd een nieuw schoolgebouw in
gebruik genomen. Naast de kerkenraad en het armbestuur waren er in Hoogeveen diverse genootschappen actief die zich bezig hielden met liefdadigheid, hulp aan zieken en verzorgen van begrafenissen. Ook bestond er rond 1900 een Joodse toneel-vereniging. Verscheidene
Joden waren lid van de gemeenteraad van Hoogeveen.

In de 30er jaren van de vorige eeuw vestigden zich een tiental Joodse vluchtelingen uit Duitsland in Hoogeveen. Tijdens de bezetting zijn in oktober
1942 bij de Razzia vrijwel alle Joden gearresteerd en via Westerbork naar de vernietigingskampen gedeporteerd.
Geen van hen is terug gekeerd Enkele tientallen Joodse inwoners van Hoogeveen wistten zich te redden door onder te duiken. De synagoge werd door de Duitsers in februari 1944 geplunderd en beschadigd. Een monument
bij de ingang van de Joodse begraafplaats vermeld de namen van de gedeporteerden. Een marmeren gedenkteken bij de voormalige synagoge aan de Schutstraat eert de nagedachtenis van de vermoorde Joden van Hoogeveen.
 
Tegenwoordig bestaat er een actieve Joodse gemeenschap
in Hoogeveen, die sinds 1988 samen met Assen en Emmen gefuseerd is tot de NIG Drenthe. 

De vragen:

Vraag A:
In welke eeuw had Hoogeveen voor het eerst Joodse inwoners?

A=3 In de 16e eeuw.
A=4 In de 17e eeuw.
A=5 In de 18e eeuw.
A=6 In de 19e eeuw.

Vraag B:
In welk jaar werd de eerste synagoge ingewijd?

Vraag C:
De synagoge werd in 1944 geplunderd en beschadigd. Aan welk kerkgenootschap werd de synagoge in 1948 verkocht?

Vraag D:
Waar is de oudste Joodse begraafplaats van Hoogeveen?

D=8 Aan de Krakeelse Opgaande
D=4 Aan de Zuiderweg
D=2 Bij de grote kerk
D=0 Achter de synagoge
 
Vraag E:
Op de oudste Joodse begraagplaats staan nog 2 zerken. Een er van is de grafsteen van Simon Salomons Wijnberg.
In welk jaar overleed hij?

Vraag F:
In welk jaar had Hoogeveen en omstreken het hoogste aantal joodse inwoners?

F=3 In 1840.
F=2 In 1869.
F=4 In 1899.
F=6 In 1930.

Vraag G:
Wat is de Joodse naam voor het nieuwe jaar?
 
G=9 Jom Kipoer
G=7 Soekot
G=8 Rosj Hasjana
G=2 Sjemini Atseret

Vraag H:
Hoe heet het voornaamste boek in het Jodendom?

H=3 Thora
H=4 Talmoed
H=5 Kabbala
H=2 Tenach

Vraag I:
Philip Simons Wijnberg stichtte in 1840 bij zijn bakkerij een fabriekje. Wat werd daar gemaakt?

I=3 Gemberbolussen
I=2 Jodenkoeken
I=8 Matzes
I=5 Challa

Vraag J:
Wie was de schrijfster van het vroeger alom bekende 'oorspronkelijk Israelitisch kookboek' vaak bijgenaamd 'Men neme... '
 
J=4 Rika jansen
J=2 Saartje Vos 
J=3 Heintje Davids
J=0 Marlen Spieler

Je kunt het eind-coordinaat van de puzzel controleren op Geochecker.com.