Skip to content

bacza 12: Ktora godzina? Multi-Cache

This cache has been archived.

VarsovianReviewer: Skrytka jest zbyt długo nieaktywna, więc jestem zmuszony ją zarchiwizować.

More
Hidden : 6/19/2011
Difficulty:
3 out of 5
Terrain:
2 out of 5

Size: Size:   small (small)

Join now to view geocache location details. It's free!

Watch

How Geocaching Works

Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions in our disclaimer.

Geocache Description:

Która godzina? / What's the time?

[PL]
Czy wiesz, jak dziala zegar sloneczny? Dlaczego Rzeszów jest prawie 40 minut "dalej" niz Szczecin? Co to jest gnomon i dlaczego wskazuje na Gwiazde Polarna? Jesli nie wiesz, to nic straconego, dowiesz sie wszystkiego podczas dzisiejszej wyprawy. Odpalamy GPS-y i kierujemy sie do Parku Marszalka Rydza Smiglego w Warszawie. Tutaj znajdziemy jeden z warszawskich "sloneczników" - cel naszej dzisiejszej podrózy.



Szczerze powiedziawszy sam nigdy nie zastanawialem sie specjalnie, nad zasada dzialania zegara slonecznego. Nie raz widzialo sie takie urzadzenia, jednak nigdy nie bylo jakos okazji blizej sie zainteresowac. Az do wczoraj, kiedy podczas rowerowej wizytacji we wspomnianym juz parku, znów natknalem sie na jedno z takich cudenek. Spróbowalem nawet sprawdzic, która byla godzina.. niestety, na obiad tego dnia juz nie zdazylem ;) ale za to mialem chwile, zeby doczytac, o co w tym wszystkim chodzi.

No wlasnie, za zgoda, i dzieki uprzejmosci, pana Darka Oczki z gnomonika.pl, moge przytoczyc Wam kilka ciekawych informacji na temat budowy i zasady dzialania zegarów slonecznych horyzontalnych - czyli takich, jak ten, którego szukasz. Musze przyznac, ze tematyka calkiem fajnie komponuje sie z podstawami naszej ulubionej zabawy w geo :)

Tekst i rysunki dzieki gnomonika.pl.


Kilka slów o czasie
Przy pomiarze czasu slonecznym cieniem nalezy zwrócic uwage na róznice w rodzajach czasu. Poczynajac od poludnika poczatkowego w Greenwich, co 15° dlugosci geograficznej czas zmienia sie o jedna godzine, co w naturalny sposób tworzy strefy czasowe. Tak przynajmniej jest w teorii, gdyz ze wzgledów praktycznych niektóre panstwa – pomimo oczywistych róznic w polozeniu – przyjely czas wspólny. Tak na przyklad dzieje sie w Europie, gdzie wiekszosc krajów stosuje czas srodkowoeuropejski. Czas zegarów slonecznych to czas tak zwany prawdziwy, czyli miejscowy sloneczny, który jest inny dla wszystkich dlugosci geograficznych kazdego kraju. [..]

Poprawne pozycjonowanie
Nazwa zegara horyzontalnego pochodzi od ustawienia jego tarczy godzinowej – jest ona dokladnie pozioma, czyli równolegla do plaszczyzny horyzontu. Zeby zamocowac ja w idealnym polozeniu konieczne jest uzycie poziomicy. Owo bardzo proste w swej konstrukcji narzedzie natychmiast i nieomylnie wychwyci wszelkie, nawet najdrobniejsze odchylenia od wlasciwej plaszczyzny. Gnomon w stosunku do tarczy powinien byc ustawiony pod katem równym szerokosci geograficznej danego miejsca, zas jego wierzcholek powinien wskazywac Gwiazde Polarna, która niemal idealnie wskazuje biegun pólnocny, czyli os obrotu Ziemi. [..]

Cechy charakterystyczne
Dobrze wykreslona tarcza powinna posiadac kilka charakterystycznych cech, które sa kluczowe dla skutecznego dzialania slonecznika:

Poludnik lokalny. [..] Poludnik najlatwiej wyznaczyc obserwujac Slonce: cien pionowo wbitego w podloze preta wskaze dokladnie pólnoc w momencie górowania Slonca, czyli w sloneczne poludnie. [..] Zegar sloneczny nalezy ustawic na nim w taki sposób, by linia godziny 12 pokryla sie idealnie z linia poludnika.



Linia wschód-zachód. W zegarach poziomych godziny 6 i 18 leza na jednej i tej samej linii, która musi byc prostopadla do lokalnego poludnika pozycjonujacego zegar. Godzina 6 wskazuje zachód, a 18 wschód.



Dwie osie symetrii. Pierwsza os biegnie wzdluz poludnika i tym samym przebiega przez punkt godziny 12. Linie godzin po obu stronach tej osi sa swoimi lustrzanymi odbiciami. [..] Druga os symetrii przebiega przez linie wschód-zachód. Katy godzin po obu jej stronach równiez sa identyczne wzgledem siebie. [..]



Ustawienie gnomonu. Nie ma znaczenia czy gnomon w zegarze ma postac przytwierdzonego do tarczy trójkata, czy tez zwyklego preta. Co natomiast jest istotne, to jego nachylenie do tarczy zegara, które musi miec wartosc odpowiadajaca szerokosci geograficznej miejsca, w którym zegar stoi. W gnomonice ten kat okreslany jest jako wysokosc gnomonu. Jego wierzcholek powinien wskazywac Gwiazde Polarna. Warto tutaj wspomniec o pewnej ciekawostce: zasada Gwiazdy Polarnej obowiazuje wylacznie na pólnocnej pólkuli – na pólkuli poludniowej wierzcholek gnomonu wskazuje nie pólnoc, a poludnie. [..]



Zaciekawieni? Powyzej, to tylko wybrane fragmenty artykulu, zainteresowanym polecam przeczytac calosc tutaj.

A teraz, jak dostac sie do kesza. Udaj sie pod wskazane koordynaty. Sprawdz, która jest godzina. Spokojnie, to krok opcjonalny ;) Nastepnie uzyj szablonu dostepnego ponizej, aby wyliczyc dwie wartosci liczbowe. Patrzac na szablon i tarcze zegara, wszystko powinno byc jasne. Pola zielone dodawaj, czerwone odejmuj. Otrzymasz wartosc X - odleglosc w metrach do pojemnika finalowego, oraz wartosc Y - azymut. Wiedzac juz co nieco o slonecznikach, mozesz wykorzystac tarcze zegara, aby wyznaczyc wlasciwy kierunek marszruty, powodzenia! :)

Uwaga: Szablon niezbedny do wyliczenia pozycji finalowej - pobierz.

[EN]
So how to get to the final container. First, find the place at the given coords. You'll see a sundial there. Check out the time. (in case of trouble don't worry, the step is optional :) Now, calculate two numbers using the template available below. Hope you'll get the idea when looking at the template and sundial at the same time. Have to sum up greens and subtract reds. You'll get X as the distance in meters to the final box and Y as the bearing. Having some basic knowledge of sundials you can try to use the clock face to pinpoint the right direction to go. Good luck! :)

Note: The template to calculate the final location - download.

free counters

Additional Hints (Decrypt)

CY: znyn aben j fxnecvr. RA: fznyy oheebj va gur fpnec.

Decryption Key

A|B|C|D|E|F|G|H|I|J|K|L|M
-------------------------
N|O|P|Q|R|S|T|U|V|W|X|Y|Z

(letter above equals below, and vice versa)