Lichtpunt!!
Bijna iedereen die zich in het prachtige Waddenzee Werelderfgoed-gebied beweegt, als toerist of als bewoner, houdt daar vast herinneringen aan over. Een speciaal moment, vaak op een speciale plek. Een schitterende zonsondergang, het intense genieten van een groep zonnebadende zeehonden, je kind spelend op het strand ...een lichtpunt!
Vuurboetsduin:
Het veertig meter hoge duin op deze plek was al sinds eeuwen, sommigen bronnen noemen het jaar 1462, een uitgelezen plek om met een gestookt vuur de scheepvaart in het donker de weg te wijzen. De vuurbaeck was overigens niet meer dan een houten platvorm op vier houten palen van ruim vijf of zes meter hoog. Toen voor het vuur in de zeventiende eeuw steenkolen werden gebruikt, werd de bouw van een voorraadschuur (boet) noodzakelijk en daaraan ontleent het duin zijn naam. In 1836 kreeg Vlieland een heuse stenen vuurtoren – ‘van de tweede rang’ – van vijftien meter hoog. In de lantaarn, de ronde glazen opbouw, bevond zich een olielamp met een stel lenzen. In 1909 werd deze toren vervangen door het gietijzeren bovenstuk van de buitentoren van IJmuiden. Deze toren was in 1877-1878 ontworpen door ‘bouwkundige bij de Verlichting’ Q. HARDER en was vervaardigd door de ijzergieterij D.A. SCHRETLEN & CO te Leiden. Het transport van IJmuiden naar Vlieland werd verzorgd door Gieterij PENN & BAUDUIN. De toren is 18 meter hoog. In 1919 werd de lantaarn voorzien van een elektrische gloeilamp en in 1928 werd naast en tegen de toren een uitkijkpost geplaatst op houten palen die in 1962 door stalen poten werden vervangen. Heel lang is het licht uit de lantaarn een constante lichtbundel geweest; in 1934 werd ertoe overgegaan het licht twee seconden aan en twee seconden uit te laten (een zogenaamd isofase-licht van 4 seconden). Sinds 1977 wordt dit signaal verkregen door een roterend scherm rondom de lampen.
Driehoeksmetingen:
In 1807 bezocht Luitenant Generaal Baron C.R.T. Krayenhoff Vlieland om de eerste diehoeksmeting uit te voeren voor de topografische kaart van Nederland. Midden onder de vuurbaak werd op een sokkel een stenen kolom geplaatst van waaruit de hoeken met Midsland, Harlingen, een signaal op Robbesand en Oosterend op Texel werden gemeten. In 1901 zijn op diezelfde stenen pijler opnieuw metingen uitgevoerd. De steen herinnert nog altijd aan de metingen van Krayenhoff alleen zullen velen er langs lopen zonder te kijken of enigszins te begrijpen waarvoor het heeft gediend.
Leuk om te weten:
Ooit heeft de toren vol kogelgaten gezeten. Ondanks het vullen met loodwol zijn kogelgaten (overblijfselen van de Tweede Wereldoorlog) nog steeds zichtbaar.
De toren ondanks zijn geringe afmeting maar door de unieke locatie 54 meter boven zeespiegel uitkomt met een uniek uitzicht op het waddengebied (werelderfgoed)
Deze kleine toren wordt ook wel de rode kabouter genoemd.
Rondom de vuurtoren ligt het waterwingebied. In dit natuur- en duingebied pompt Vitens jaarlijks circa 190.000 kubieke meter water op een diepte van 15 tot 25 meter uit de bodem.
De toren is voor het publiek toegankelijk en op 23-7-1980 ingeschreven in het monumentenregister.
De Omgeving:
Waddenzee werelderfgoed
De Waddenzee kent een grote culturele geschiedenis die belangrijk is voor het gebied. Maar door haar unieke natuurwaarden, waarvan het van wereldwijd belang wordt geacht om het te behouden, is de Waddenzee uitgeroepen tot natuurlijk erfgoed.
Waddenlandschap - jong en oorspronkelijk
Het waddengebied is nog jong. Het is ontstaan na de laatste ijstijd zo'n 7000 jaar geleden, maar ook nu nog worden zandplaten en duinen in snel tempo gevormd en afgebroken. De dynamiek van het gebied is uniek. Je komt er nog landschappen tegen in alle fases van ontwikkeling.
Waddenrijkdom - wonderlijk dynamisch
De Waddenzee laat op heel eigen wijze zien hoe natuur, planten en dieren zich steeds maar weer aanpassen aan de dagelijks wisselende omstandigheden op het wad. Daar waar zoet rivierwater zich mengt met het zoute zeewater en processen als het getij, wind en het afzetten van zand en slik nog voorkomen, vind je vernuftig aangepaste planten en dieren. Door haar vele gezichten biedt de Waddenzee aan een wonderlijke variëteit van planten en dieren een plek om te leven, te broeden, te zogen, op te groeien, te ruien of te rusten.
Waddenleven - zeldzaam gevarieerd
Het rijkdom aan leven in de Waddenzee is uitzonderlijk. Je vind er niet alleen veel vaste bewoners, maar ook veel bezoekers. Ieder jaar maken maar liefst 10 tot 12 miljoen trekvogels gebruik van het waddengebied. En wist je dat er zo'n 10.000 verschillende planten en dieren op het land en in het water leven? Zo'n enorme variatie als in de Waddenzee vind je nergens ter wereld!
Mensen
Mensen zijn al duizenden jaren met het waddengebied verbonden. Daardoor hebben ze mede-bijgedragen aan de vorming van het gebied. Zo werden onder andere kwelders ingepolderd om gras- en landbouwgrond van te maken en dijken gebouwd om het land te beschermen. Nog steeds maken mensen gebruik van het gebied. Zo worden de vaargeulen gebruikt om goederen te transporteren, wordt er op vissen, garnalen en mosselzaad gevist en varen veerboten naar de eilanden om bewoners en toeristen te vervoeren. Ook genieten en ontspannen mensen er. Op de droogvallende platen wordt wadgelopen en in de geulen wordt gezeild.
De Cache
Vanaf dit punt heb je een fantastisch uitzicht over de wadden. Deze plek is een lichtbaken waar velen naar uitkijken. Om deze Earthcache te kunnen loggen maak je een creatieve foto met of zonder de teamleden met gps-meter en uiteraard dient het lichtpunt duidelijk in beeld te zijn. Verder moeten er drie vragen beantwoord en gemaild worden om de log volledig te maken. Onjuiste of onvolledige logs zullen worden verwijderd. Veel succes en vergeet niet te genieten van dit mooie gebied.
Vragen:
1. Wie heeft de oorspronkelijke stenen toren op deze locactie ontworpen, waarvan in 1909 werd besloten om deze stenen toren te vervangen door de huidige gietijzeren toren?
2. Wat is het huidige en unieke beroep van de laatst dienstdoende vuurtorenwachter (geen wachter maar...)?
3. In welk jaar kreeg de Waddenzee een plek op de Werelderfgoedlijst?
(met dank aan dhr. Germ Veenstra - Vlieland)
Een bezoek aan de vuurtoren kan bijdragen aan het verkrijgen van de juiste antwoorden. Bij twijfel of de antwoorden juist zijn of deze helaas niet kunnen bemachtigen omdat de toren gesloten is dan bied deze link naar een puzzeltje wellicht uitkomst. (het erepodium is voor de drie meest creatieve foto's)
A highlight!!
Almost everyone who traverses the beautiful World Heritage Site the Wadden Sea as a tourist or as an inhabitant probably has their memories of the place. Special moments, often in unique spots. A spectacular sunset, the intense enjoyment of a group of sunbathing seals, a child playing on the beach ...a highlight!
Vuurboetsduin:
The 40-metre high dune has been situated here for centuries. In fact, the earliest source that mentions it dates back to 1462. It was the perfect spot to situate a fire beacon to guide ships in the dark. Incidentally, the vuurbaeck [fire tower] was nothing more than a wooden platform well over five or six metres high supported by wooden pilings. When, during the seventeenth century coal started being used to stoke the fire, a coal shed (boet) had to be built and the latter gave the dune its name. In 1836, a second stone lighthouse was built on Vlieland – ‘a second category one’ – which was 15-metres high. The lenses and oil lamp were located in the lantern room at the top. In 1909, this tower was replaced by the cast-iron top of the outer lighthouse of IJmuiden. This lighthouse was designed in 1877-1878 by ‘architect for lighting installations’ Q. HARDER and was manufactured at the D.A. SCHRETLEN & CO iron works in Leiden. Transport from IJmuiden to Vlieland was effected by Gieterij PENN & BAUDUIN. The tower is 18-metres high. In 1919 the lantern house was equipped with an electric lamp and in 1928 a viewing tower was built up against the lighthouse on wooden pilings which were replaced in 1962 by steel legs. For a long period of time, the light from the lantern house was a constant beam; in 1934 this was changed to two seconds on, two seconds off; a so-called isophase light lasting 4 seconds. Since 1977, this phasing has been obtained by deploying a rotating screen around the lamps.
Triangulation:
In 1807, Lieutenant General Baron C.R.T. Krayenhoff visited Vlieland to carry out the first triangulation for the topographic map of the Netherlands. A stone column was placed on a plinth centred underneath the fire tower and the angles towards Midsland, Harlingen, a signal on Robbesand and Oosterend on Texel were measured. In 1901, measurements were once again carried out from the same stone column. The stone still commemorates Krayenhoff’s measurements, though few of the people passing by will notice it or understand what it was for.
Nice to know:
The tower was once full of bullet holes. In spite of the fact that these were filled with lead wool these ‘mementos’ of the Second World War can still be seen.
In spite of its small dimensions, the tower provides a unique view of the Wadden Sea (a World Heritage Site) thanks to its location 54 metres above sea level.
This small tower is also referred to as the rode kabouter [red gnome].
A water catchment area is located around the lighthouse. Water company Vitens annually pumps up some 190,000 cubic metres of water from a depth of 15 to 25 metres in this dune and nature area.
The tower is open to the public and on 23-7-1980 it became a listed building.
The Environment:
Wadden Sea World Heritage Site
The Wadden Sea has major cultural historical value for the area. However, thanks to its unique natural values, which are globally viewed as worth protecting, it has been declared a natural heritage site.
Wadden Sea landscape – young and relatively unspoilt
The Wadden Sea area is still young. It developed during the last ice age around 7,000 years ago and the sand banks and dunes are still being formed and disintegrating at a rapid pace. The area’s dynamics are unique and landscapes can still be encountered in every phase of development.
The riches of the Wadden Sea – wonderfully dynamic
The Wadden Sea is a fantastic example of how plants and animals continue to adapt to the constantly changing conditions on the mudflats. There where fresh water mixes with sea water, and the tides, winds and the deposition of sand and silt still occur, you can find ingeniously adapted plants and animals. Thanks to its many different aspects, the Wadden Sea provides an area for a wondrous variety of plants and animals to live, brood, suckle, grow, moult or rest in.
Wadden Sea life – rich variety
The rich variety of life in the Wadden Sea is exceptional. It is not only home to permanent inhabitants, but also to a large number of migrants. Every year, some 10 to 12 million migratory birds use the mudflats. And did you know that approximately 10,000 different species of animal and plant live on the land and in the waters of the Wadden Sea? Such variety can be found nowhere else in the world!
Humans
People have lived and worked in the Wadden Sea area for thousands of years thereby helping to shape it. For example, salt marshes were reclaimed to create grassland and land for agriculture, and dykes were built to protect the land.
People still utilise the area. For example, the channels are used for transporting goods, fishing, catching shrimp and harvesting mussel seed, and ferries connect the islands to the mainland carrying their inhabitants and tourists back and forth. People go to the Wadden Sea to relax and enjoy themselves. Walks are organised across the mudflats at low tide and people sail up and down the channels.
The Cache
This point provides a magnificent view of the mudflats. The spot is a beacon of light which many people look out for.In order to log this Earthcache, you should take a creative photograph of your team which clearly features your GPS unit and this ‘highlight’ (or without team, it’s up to you). Three questions also have to be answered and e-mailed in order to complete the log. Incorrect or incomplete logs will be removed. Good luck and remember to enjoy this beautiful area.
Questions:
1. Who designed the stone tower that originally stood here?
2. What is the current (unique) profession of the former lighthouse keeper?
3. In which year was the Wadden Sea added to the list of World Heritage Sites?
(Many thanks to Mr Germ Veenstra - Vlieland)
