Waar gaat het over?
Met passen en meten wordt de meeste tijd versleten. Dit is voor menig huis-, tuin- en keukenklusser de waarheid als een koe. Ook bij het geocachen wordt veel gemeten en gepast.
Diverse moderne en oudere surveyerinstrumenten
Om dit passen en meten goed te kunnen doen en/of om een object of situatie na te tekenen, zijn er allerlei instrumenten en hulpmiddelen in omloop. De resultaten worden hierbij dan vaak op papier gezet, waarbij weer een verhoudingsschaal wordt geïntroduceerd.
Passen en meten in de Romeinse tijd
Het opmeten van land- en zeegebieden werd al in de vroege oudheid gedaan. In de Romeinse tijd werden al instrumenten ontwikkeld die in de 17e eeuw nog gebruikt werden. In Holland werd de zogeheten Hollandse schijf ontwikkeld en gebruikt.
Een oud-burgemeester van Alkmaar, Adriaan Anthoniszn, was tevens geodeet van beroep. Hij ontwierp ook fortificaties tijdens de 80-jarige oorlog. Van hem staat een standbeeld aan de Noorderkade waarbij hij deze Hollandse schijf gebruikt.
Standbeeld Adriaan Antoniszn met de Hollandse schijf en meettekening vestingwerk
Wiskunde is bij dit alles onmisbaar. Uiteraard zijn ook navigatiekunde, (Rijks)driehoekmeting, nauwkeurigheidsbepaling en
-vanzelfsprekend- inzicht, handigheid, bekwaamheid en enige zelfwerkzaamheid belangrijk.
Veel van genoemde technieken en vaardigheden werken samen om tot het eindresultaat te komen. Helaas wordt er nog niet overal met dezelfde begrippen of eenheden gewerkt. Dit maakt dan weer enig conversiewerk nodig. Gelukkig heeft het SI-stelsel hierin veel verbetering gebracht.
Diverse oudere maten worden overigens nog steeds gebruikt: de pas (of wel de Engelse yard) is gelijk aan 3 voet (foot), terwijl er weer 12 duimen (inches) in een voet gaan. Een duim is 0,0254 meter, waarmee een pas dan neerkomt op bijna 91,5 centimeter.
Waterdiepte wordt nog wel gemeten in vadem (= 6 voet). De uitdrukking "Zes voet onder de grond" geeft trouwens ook weer de voorgeschreven grafdiepte aan. En dit zijn maar een paar voorbeelden hoe de vele maten, technieken, beroepen en situaties met elkaar zijn verbonden.
Bekend veronderstelde voorbeelden van de noodzaak voor conversie van posities zijn de vele projectievlakken waarmee de cartografie kaarten tot stand brengt (WGS84, ED50, UTM, RD-grid, enz.).
Instrumenten voor de cartografie
Maar ook gebruiken de diverse wetenschappen hun eigen eenheden om dezelfde grootheden op te meten. Bijvoorbeeld in de wiskunde, en in de goniometrie als onderdeel daarvan, is de "0"-richting anders dan die in de navigatie. Het noorden (of 0°) ligt voor de wiskunde op de overgang van het eerste naar het tweede kwadrant. Daarbij werkt de goniometrie trouwens veelal met de radiaal in plaats van de graad voor de hoekaanduiding. De geodesie werkt weer met de decimale graad (een afleiding van de afstand tussen pool en evenaar die destijds op 10.000 km werd gesteld.
Hoe komt u bij de cache?
= Om deze cache te kunnen vinden moet u aan het werk met diverse noodzakelijke conversies voor gebruikte eenheden en vastgelegde geografische punten. Niet iedereen zal dit als parate kennis in huis hebben; daarom is een internettoegang als ondersteuning wel handig.
= De cache is niet toegankelijk na sneeuwval!
= U wordt verzocht de cache weer afdoende af te dekken en op te passen voor voorbijgangers, met name nieuwsgierige kinderen.
Het te volgen "stappen"plan.
Stap 1
Bepaal het punt OO, dat vanaf RD-punt 149504/11 op een afstand van 20,65 hm in de richting van RD-punt 99503/11 ligt.
Stap 2
In de directe omgeving van punt OO kunt u op diverse bordjes een voor deze cache toepasselijk beroep vinden. A = Het aantal letters van dit beroep.
Stap 3
Het punt OO is voor de volgende berekening de oorsprong oftewel het 0-punt. Projecteer vanuit hier wiskundig een punt ZZ met poolcoördinaten (0,2 PI rad, [88 * A] meter) en begeef u vervolgens naar dat punt.
Stap 4
Het punt ZZ ligt op de kruising van een voetgangerspad en een fietspad en een decameter noord van nevenstaand bordje.
De cache (punt XX) ligt hemelsbreed op 0,0891 nautische mijl vanaf punt ZZ.
Stap 5
Bepaal nu de strekking van het fietspad.
Stap 6
Volg nu het midden van het voetgangerspad, te beginnen in het eerste wiskundige kwadrant van ZZ, totdat de voorhoudshoek (uw "koers") een verschil heeft van 200 gon met de strekking van het eerder genoemde fietspad. Het punt waar u nu staat, is punt YY.
Stap 7
Loop nu in rechte lijn door op deze koers.
De cache (punt XX) ligt op een afstand van 136 passen en 2 voeten vanaf de zeeleeuw die achter uw rug "meekijkt".
Tot slot.
Voor de cacher die deze uitdaging tot een goed einde heeft weten te brengen, is onderstaande banner beschikbaar om aan de statistieken toe te voegen. (Zie de aangegeven link voor de codes).
De FTF, STF en TTF hebben speciale banners toegewezen gekregen.
Met dank aan de Afdeling VVH van de Gemeente Den Helder voor toestemming plaatsing cache.