Szyfr to rodzaj kodu, system umownych znaków stosowany w celu utajnienia wiadomości, żeby była ona niemożliwa (lub bardzo trudna) do odczytania przez każdego, kto nie posiada odpowiedniego klucza.
Szyfrowanie jest zajęciem bardzo starym, aczkolwiek nowoczesna kryptografia narodziła się dopiero w epoce komputrów i starsze szyfry są z dzisiejszego punktu widzenia zupełnie bezużytecznie.
Już 400 lat p.n.e. Spartanie wynaleźli skytale. Urządzenie składało się z kija określonej grubości i starannie owiniętego wokół niego cienkiego paska pergaminu. Na tak przygotowanym narzędziu pisano wiadomości jak na kartce papieru. Następnie wstęgę rozwijano i w takiej postaci przesyłano do odbiorcy. Ponowne odczytanie było możliwe wyłącznie po nawinięciu tkaninyna patyk o identycznej średnicy.
Juliusz Cezar (60 rok p.n.e.) szyfrował swoją korespondencję z Cyceronem używając tzw. szyfru podstawieniowego, który polegał na tym, że zamiast każdej litery pisało się literę występującą w alfabecie trzy miejsca dalej. Tak więc, jeśli użyjemy dzisiejszego alfabetu łacińskiego: ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ, to zaszyfrowane słowo wynalazki wyglądało by tak: ZBQDODCNL.
Bardziej skomplikowane były szyfry przestawieniowe, polegające na zamianie kolejności liter według tajnego klucza. Jednak jednym z najdoskonalszych narzędzi sprzed epoki komputerów była skonstruowana przez niemieckiego inżyniera Artura Scherbiusa przenośna maszyna szyfrująca - enigma. Używana od lat 20-tych XX wieku i wykorzystywana z powodzeniem podczas II wojny światowej przez siły zbrojne III Rzeszy.
Sukces złamania jej kodów ludzkość w głównej mierze zawdzięcza polskim kryptologom: Marianowi Rejewskiemu, Jerzemu Różyckiemu i Henrykowi Zygalskiemu.
Jerzy Różycki Henryk Zygalski Marian Rejewski
Obecnie z szyfrowaniem mamy do czynienia na co dzień, nawet nie zdając sobie z tego sprawy. Specjalny sposób kodowania danych stosowany jest np. podczas robienia zakupów przez Internet czy korzystania z usług e-bankowości.
Jednak każdy rodzaj szyfru prędzej czy później zostanie złamany - już dzisiaj istnieją superkomputery dysponujące taką mocą obliczeniową, że są sobie w stanie poradzić niemal z każdym zabezpieczeniem. Dlatego kryptolodzy poszukują wciąż nowych, doskonalszych rozwiązań, czerpiąc z osiągnięć w dziedzinie matematyki, mechaniki kwantowej wykorzystującej unikalne właściwości fotonów, a nawet biologii molekularnej, pozwalającej na zamieszczenie w kilku gramach nici DNA zakodowanych danych zajmujących pamięć wszystkich twardych dysków świata.
Oto kilka prostych harcerskich metod szyfrowania wiadomości (Mogą przydać się w trakcie zabawy) :
1) Szyfr - Szachownica Polibiusza zwany też Tabliczką mnożenia
Szyfr ten polega na opisywaniu pozycji liter umieszczonych na specjalnym diagramie
(podobnie jak w grze w statki, tylko zamiast celu zaznaczamy litere).
Przykladowo chcac zapisac litere A zapisujemy 2X1.
Zaszyfrowany wyraz OSIEMNASTA przybiera forme 8X1,8X7,4X7,2X9,6X7,6X9,2X1,8X7,8X9,2X1.
2) Szyfr Ulamkowy
W szyfrze tym alfabet podzielono na piec grup i kazda z nich umieszczono w liczniku ulamka.
Cyfre, która stanowi mianownik, otrzymujemy numerujac kolejno grupy liter. Szyfrujac litere,
piszemy ulamek zwykly, w którym licznik okresla numer kolejny szyfrowanej litery w liczniku grupy,
a mianownikiem jest numer grupy.
3) Szyfr Podstawiany (liczbowy)
Szyfr ten polega na podstawianiu za dana litere umieszczonej w diagramie pod nia liczby
(rozdzielamy je np. kropkami lub przecinkami). Przykladowo chcac zapisac litere A zapisujemy 1.
Zaszyfrowany wyraz OSIEMNASTA przybiera forme 16, 19, 9, 5, 14, 15, 1, 19, 20, 1
Współrzędne podane na stronie są oczywiście fałszywe aby zdobyć prawdzie należy odpowiedzieć na kilka pytań związanych z Enigmą.
51 A,BCD N
17 E,FGH E
A+B+C+D= 17
E+F+G+H= 20
1) Kto opracował w 1918 podstawową wersję enigmy ? A
a) Artur Scherbius 10
b) Oskar Barnak 11
c) Rudolf Hell 12
2) Co z greckiego oznacza słowo „enigma” B
a) Szyfr 8
b) Zagadka 4
c) Tajemnica 5
3) Jaki rodzaj szyfru wykorzystywano w enigmie ? C
a) Podstawieniowy 5
b) Wymienny 7
c) Polialfabetyczny 0
4) Z jakim Uniwersytetem związani byli Zygalski, Różycki i Rejewski ? D
a) Poznańskim 3
b) Warszawski 5
c) Lwowskim 1
5) Gdzie mieścił się polski ośrodek dekryptażu ? E
a) w Poznaniu 09
b) w Pyrach 07
c) w Piasecznie 10
6) Kiedy przekazano po jednym egzemplarzu polskiej enigmy wraz z dokumentacją agencjom wywiadu Wielkiej Brytanii i Francji ? F
a) 8 maja 1938 6
b) 1 września 1939 8
c) 25 lipca 1939 4
7) Gdzie mieścił się brytyjski ośrodek dekryptażu ? G
a) w Edynburgu 6
b) w Bletchley Park 9
c) w Elmers Park 5
8) Jakim kryptonimem oznaczył enigmę brytyjski wywiad ? H
a) Ultra 0
b) Ulma 1
c) Alfa 2
Pod tymi współrzędnymi nalezy szukać pierwszego etapu kesza. Kesz zawiera hasło które trzeba zdobyć w trakcie quizu. Proszę o ostrożne otwieranie kesza finałowego według instrukcji która jest przy nim zamieszczona. Kesz oczywiścnie nie wymaga łamania żadnych szyfrów a co najwyżej odczytania szyfru z podanym kluczem ;) Hasło do logu należy wpisać drukowanymi literami. Na najszybszych czekają certyfikaty.
Jeżeli chodzi o kesz finałowy to trzeba go ostrożnie otwierać tak aby "nic nie poprzestwaiać" i podobnie ostrożnie zamykać zwracając uwagę na to aby przy zamykaniu był TEN SAM SZYF co przy otwieraniu ;) z oczywistych względów bo można nieświadomie zmienić szyfr;) W razie problemów do kesza jest dołączona instrukcja (trzeba poszukać w pojemniku) i według niej spowrotem "złożyć" kesza. Na pewno dacie radę ;)
Powodzenia !