Ελληνικα
Μετά το τέλος του βίαιου πρώτου παγκοσμίου πολέμου, μια νέα πνοή δημιουργίας δόθηκε σε όλες τις χώρες της Ευρώπης.
Ο κόσμος που πια απολάμβανε τα ευεργετήματα της ειρήνης, εξέφραζε την επιθυμία να τιμήσει όσους ηρωικά είχαν δώσει τη ζωή τους για την πατρίδα. Γι αυτό ζητήθηκε να φτιαχτεί ένα μνημείο που να τιμά τους νεκρούς του πολέμου. Η ίδια τάση εκφράστηκε και στο νησι μας κατα τα ετη 1919-20. Ο γενικός διοικητής Λέσβου Ι.Χρυσοβελονης, θέλησε να χρησιμοποιήσει γι'αυτο ένα όσο γινόταν πρωτότυπο καλλιτεχνικό μνημείο, προσκάλεσε τον Γερμανό αρχιτέκτονα Ed. Chiler που ήταν ο βετεράνος στην κατασκευή κτισμάτων με κλασικό στυλ.
Ο Chiler ήρθε στην Μυτιλήνη και ερεύνησε τα πρόσφορα σημεία για το έργο. Μετά την έρευνα αυτή έκρινε σαν πλέον κατάλληλο για την ανέγερση ενός τέτοιου μνημείου ένα άκρο της πόλης που τώρα ονομάζεται "Μπλόκια". Στο σημείο αυτό είχε φτιαχτεί από τους Γενοβέζους ένα μικρό αλλά ισχυρό κάστρο-φυλάκιο, που οι ντόπιοι ονόμαζαν 'Καστρέλι'. Αυτό το κάστρο ενέπνευσε τον Chiler με μια υπέροχη σχεδίαση.
Θα κράταγε το μικρό Γενοβέζικο κάστρο όπως ήταν, αλλά μέσα θα κατασκεύαζε έναν θόλο όπως περίπου τα Τουρκικά λουτρά της εποχής. Στην κορυφή του θόλου θα συνέχιζε μια μεγάλη στήλη που θα χρησίμευε σαν βάση για ένα άγαλμα. Το εσωτερικό του θόλου θα ήταν καλυμμένο με μαύρο μάρμαρο όπου θα ήταν γραμμένα με χρυσά γράμματα τα ονόματα των θυμάτων.
Η οροφή θα είχε τις κατάλληλες ζωγραφιές και η βάση θα είχε γύρω της ένα Δελφικό τρίποδο. Όλος δε ο χώρος θα περιείχε αναμνηστικά από τον πόλεμο. Μια θολωτή γέφυρα θα συνέδεε το μνημείο με τον δρόμο, και θα ήταν διακοσμημένη με κανόνια από τις Γενοβέζικες και Τουρκικές εποχές κατοχής της Λέσβου.
Το άγαλμα θα παρουσίαζε την Ελευθερία σαν μια γυναίκα που θα κράταγε έναν δαυλό αναδυομένη από το κάστρο που ήταν κομμάτι από μια ξένη κατοχή. Ο Γρηγ. Ζευγολής ήταν ο γλύπτης του αγάλματος και ο διάσημος ζωγράφος της Μυτιλήνης Γ. Ιακωβιδης σχεδίασε το κεφάλι. Όμως τα υπέροχα σχέδια του Chiler δεν πραγματοποιήθηκαν.
Η κυβέρνηση του Ελ. Βενιζέλου έπεσε, ο Χρυσοβελόνης παραιτήθηκε και ο νέος διοικητής Γ. Σπηλιοτοπουλος με το που έφτασε στην Μυτιλήνη άλλαξε τα αρχικά σχέδια με νεοτέρα. Σύμφωνα με τα νέα σχέδια το 'Καστρελι' γκρεμίστηκε παρά τις αντιδράσεις του κόσμου της Μυτιλήνης. Λόγω των αντιδράσεων αυτών το έργο έπαψε και μόνο το άγαλμα γλύτωσε, αφού ήδη είχε παραγγελθεί στην Γερμανία.
Χρόνια μετά έφτασε το μήνυμα ότι το άγαλμα τελείωσε, και μετά από ατελείωτα προβλήματα έφτασε στον Πειραιά, όπου όμως έμεινε για πολύ καιρό, αφού δεν υπήρχαν τα μέσα για την μεταφορά του στο νησί, με τα πλοία της εποχής.
Ευτυχώς την εποχή εκείνη ένας Μυτιληνιός ο Αργ. Χριστοφίδης αγόρασε στον Πειραιά μια μεγάλη φορτηγίδα και θέλησε να τελειώσει με την ταλαιπωρία του αγάλματος. Πήρε το ρίσκο και φόρτωσε την Ελευθερία στην φορτηγίδα ρυμουλκώντας την με σχοινί από το πλοίο της γραμμής. Μέχρι και απειλές για κόψιμο του σχοινιού από τον πλοίαρχο υπήρξαν, στην περιπέτεια αυτού του αγάλματος.
Το ξεφόρτωσαν με πολλά προβλήματα, λόγω έλλειψης των κατάλληλων εργαλείων και το άγαλμα έμεινε για πολύ καιρό στην αφάνεια. Όταν το θυμήθηκαν, άρχισε νέα διαμάχη με νέα σχέδια σε άλλη θέση από τον A. Ζαχο, με νέες μελέτες και νέα προβλήματα. Μέχρι που ο νέος δήμαρχος Πετρόπουλος αποφάσισε να χρησιμοποιήσει ότι είχε μείνει από την στήλη του Chiler και αφού την διαμόρφωσε κατάλληλα μεγαλώνοντας το πλάτος και τα θεμέλια της, έστησε επιτέλους το ταλαίπωρο άγαλμα.
Τώρα με μαλλιά που αναδεύει ο αέρας κοιτάζει προς το πέλαγος κρατώντας έναν αναμμένο δαυλό με το τεντωμένο της χέρι. Τα αποκαλυπτήρια έγιναν στις 8 Νοεμβρίου 1930 την ημέρα που γιορτάζεται η απελευθέρωση του νησιού. Ανθοστήλες στις τέσσερεις πλευρές στολίζουν το βάθρο του μπρούτζινου αγάλματος. Σε μία από αυτές γράφει:
Η ΜΥΤΙΛΗΝΗ
ΣΕ ΑΝΑΜΝΗΣΗ ΟΣΩΝ ΠΕΘΑΝΑΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΗ ΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΤΟΥΣ
English
After the end of the violence of the 1st world war, a fresh impetus of creation was given to all European nations.
People enjoying all the products of a creative peace expressed their wish to honor all those who heroically died during that war. For this reason they ordered the construction of war memorials. The same trend was also noted on our island during the years of 1919-20.
The general commander in Lesvos I. Chrisovelonis, wishing to have an authentic piece of art, invited Ed. Chilerthe famous German architect who was a veteran in the construction of classical style buildings.
Chiler came to Mytilene to study suitable sites.
After his study he drew the conclusion that the most appropriate spot for the erection of such a monument would the one known today as «Blokia». A small bastion had been built there during the Genoatic occupation of the island known as «Kastraki» or «Kastrelly» (small castle).
This bastion inspired Chiler to come up with a terrific design. He kept the small Genoatic castle in its original form and style but inside it he would construct a slightly vaulted roof such as the ones in the Turkish public baths.
The roof was propped up by a projecting pillar which in turn would serve as the base of the statue.
The inside of the vaulted building was expected to be covered with black marble slabs on which there would be carved in golden letters the names of the war victims. The ceiling of the vault would be decorated with appropriate paintings while the pillar would be surrounded by a Delphic Tripod. The entire hall would be a museum full of war memorabilia.
An arched bridge would span the road with the bastion. Moreover the inside part of the arch would be decorated with old canon remnants from the Turkish and Genoatic occupation. Chilers masterpiece was symbolic. It would present liberty as a woman holding a torch and springing up from the small castle which was also a symbol of foreign occupation.
Greg. Zevgoliswas to be sculptor of the statue and G. Iacobidesthe famous painter from Lesvos was to be the one to design the statue's head. But Chiler's wonderful designs never materialized.
Venizelos' government was overthrown, Chrisovelonis resigned and G. Spiliotopoulos, the new general commander, arrived in Mytilene. The First thing he did was to change the initial designs and adopt new ones. According to the new designs Kastraki was to be demolished, a thing which finally took place despite the protests of the people of Mytilene.
A half -finished pillar which was left was the only reminder of the previous place where the statue of Liberty was to be erected.
Due to the interference of the new commander, only the bronze statue of Liberty was saved, because its construction had already been ordered in Germany.
Spiliotopoulos was replaced and the new designs were abandoned leaving the pillar as the only remembrance of the Genoatic castle (Kastraki).
Years after, the good news came from Germany that the statue had been completed.
After endless deliberation payment was made and «Liberty», packed in a wooden box, arrived at Piraeus. But there was more to come.
Due to the lack of mechanical means of loading it onto a liner, the statue rested for years at the docks.
At that time, a Mytilinian, Arg. Christofides, went to Piraeus to buy a barge.
Wishing to put an end to the hardships of the statue he took the risk of loading it on his barge which would be towed by a liner. Rough sea and even the threat of the captain to cut off the wire rope, which towed the barge, were some of the mishaps during the journey.
Finally they came in view of the port of Mytilene. The immense «passenger» was unloaded and innumerable technical devices were used to position it at the Rouselli beach near Mytilene. The statue sank into oblivion but when one day the officials finally decided to erect it strong dissent was expressed concerning the proper place.
According to the new architectural designs of A.Zachos «Darlas» was a good spot for the statue as a park and a stadium were to be constructed there. Strong feelings on all sides were aroused based on the view that a high pedestal was needed, so there would be a visual
analogy of its parts . Petropoulos, the new mayor of Mytilene rejected those designs and decided to take advantage of 'Spiliotopoulos' pillar, which was modified to become wider, with larger foundations and made narrower at the top and a marble coating was put on it.
This pillar became the permanent pedestal of the much afflicted statue of Liberty and its unveiling took place on November 8th 1930. Looking at the statuewe can see the bronze, swarthy Liberty gazing at the sea holding a torch in her outstretched right hand. Floral decorations surround the pedestal on four sides.
On one of the four sides the following is written in a laurel decorated frame.
MYTILENE
IN REMEMBRANCE OF ALL THOSE WHO DIED FOR THEIR FATHERLAND
|