[PL] 
Seria 9 keszy o różnej skali trudności "projektu" Wojciechowym tropem.
Dla zdobywców wszystkich przewidziany będzie bonus.
Zanotuj sobie cyfro-liczbę!
Cystersi szerzyli kulturę, naukę i wzorce gospodarowania. Są uznawani za prekursorów zjednoczonej Europy. Klasztory cysterskie budowane były poza miastami, wśród pól i lasów, koniecznie nad płynącą wodą, którą wykorzystywano do poruszania młyńskich kamieni i innych urządzeń. Tak też wyglądały początki opactwa w Oliwie.
Sprowadzeni w 1186 roku zbudowali w Oliwie (około 1200 roku) niewielkie murowane oratorium - późniejszy kościół klasztorny. Pomimo zniszczeń związanych z napadami Prusów (1224, 1234) i Krzyżaków (1243, 1247, 1252) kościół nieustannie się powiększał, aż w trakcie odbudowy po wielkim pożarze w 1350 roku rozrósł się do dzisiejszych rozmiarów. W 1577 roku klasztor został zniszczony przez gdańskich żołnierzy - ocalały tylko mury kościoła, dlatego też bodaj całe wyposażenie katedry pochodzi z późniejszych czasów.
Po kasacie opactwa w 1831 roku kościół klasztorny stał się kościołem parafialnym. W latach 1909-1910 przeprowadzono prace konserwatorskie oraz przebito wejście w ścianie północnej i zbudowano tam pseudobarokową kruchtę. W 1925 roku stał się katedrą - siedzibą Biskupa Gdańskiego. W 1976 roku katedra otrzymała tytuł Bazyliki Mniejszej, a w 1992 roku została podniesiona do rangi Archikatedry.
Kościół oliwski upodobali sobie wpierw zwierzchnicy, później książęta gdańscy, a w końcu królowie Rzeczpospolitej. Ich wsparcie oraz korzyści z dobrze zarządzanych dóbr opackich, pozwalały często nie tylko na naprawy powstałych szkód, ale i na rozbudowy oraz coraz to okazalszy wystrój świątyni.
Ciekawostki:
→ Klasztorne budowle, w tym katedra, powstawały przy udziale zadziwiająco prostych środków i narzędzi. Cegły z palonej gliny, zaprawa murarska składająca się z wapna i białka zwierzęcego, drewniane bale pochodzące z okolicznych lasów, a do tego ręczne świdry, łopaty, kilofy - to wszystko czym dysponowali budowniczowie. Nie przeszkodziło to wznieść budowli o harmonijnych proporcjach i bardzo solidnej: w ciągu wieków nieustannej rozbudowy i przebudowy, nie ma wzmianek o żadnej katastrofie budowlanej.
→ Główna nawa liczy aż 107 m długości (wewnątrz 97,6 m). Czyni to Katedrę najdłuższym kościołem w Polsce i jednym z najdłuższych na świecie. Fasada z wieżami wznosi się na wysokość 46 m. Powierzchnia wnętrza liczy 2200 m kw.
→ Dach Katedry wsparty jest na drewnianej konstrukcji, wykonanej z potężnych belek drewnianych. Wszystkie elementy konstrukcji połączono metodami ciesielskimi, z użyciem kołków. Krokwie więźby dachowej są całkowicie oryginalne i w całości (z wyjątkiem konstrukcji hełmów wież) pochodzą z 1580 roku.
→ Wiele katedr posiada charakterystyczny system wzmocnienia murów, zwany przyporowo-łękowym. W oliwskiej świątyni zachował się on jedynie w tylnej części - reszta uległa zawaleniu w trakcie pożaru w 1577 roku. Przy odbudowie okazało się, że łęki można pominąć bez szkody dla mechaniki budowli.
→ Wielokrotne przebudowy Katedry i zmiany stylów architektonicznych są szczególnie dobrze widoczne na północnej elewacji: dostrzeżemy tu ozdoby z okresu romańskiego, podwyższenia dachu, zmianę ilości okien.
→ Budowę sklepień w aktualnym kształcie rozpoczęto zaraz po zakończeniu wznoszenia dachów, około 1580 roku. Powstały sklepienia w nawie poprzecznej (transepcie) i głównej. Charakterystyczną, oryginalną ozdobą są pozłacane gwiazdy, niektóre na niebieskim tle.
→ Charakterystyczne dla budownictwa cysterskiego sygnaturki (wieżyczki z dzwonami) wzniesiono około 1600 roku. Największa, środkowa, zawiera 3 dzwony, mniejsze, posadowione na kalenicy nawy poprzecznej, po jednym. Dwa dzwony pochodzą z 1967 roku, pozostałe - zachowały się w oryginale.
→ Barokowy portal z 1688 roku pochodzi z czasów opata Michała Antoniego Hackiego. Nad zwieńczającą go tablicą znajduje się zrekonstruowana obecnie płaskorzeźba z wizerunkiem Matki Boskiej Oliwskiej.
→ Kruchta (osłaniająca północne wejście) swoim barokowym stylem nawiązuje do sąsiadującej Kaplicy Pięciu Ran, jednak powstała dopiero w 1910 roku! Wiązało się to ze zmianą funkcji kościoła z klasztornego na parafialny, aby ułatwić komunikację i wchodzenie znacznej ilości wiernych na niedzielne msze św.
→ Kaplica pod wezwaniem Pięciu Ran - jej budowa rozpoczęła się w 1610 r. Aby uzyskać przejście, rozkuto jedno z gotyckich okien nawy północnej. Po zmianie funkcji kościoła z klasztornego na parafialny, umieszczono tu chrzcielnicę, przeniesioną z sąsiedniego kościoła św. Jakuba - stąd obecnie używana nazwa: Kaplica Chrzcielna.
→ Posadzka w Katedrze wykonana jest z wapienia olandzkiego. Zastosowanie tego właśnie materiału związane jest z rozwojem... morskiej wymiany handlowej. W okresie XIV-XVII wieku, kamień ten sprowadzano ze Skandynawii jako „ładunek powrotny” - wypełnienie ładowni ciężarem zapewniało stateczność statkom handlowym.
→ Ogromny ciężar budowli wsparty jest na fundamentach, wykonanych z olbrzymich granitowych głazów narzutowych - stosunkowo łatwo dostępnych w polodowcowym obszarze Pomorza Gdańskiego.
→ Do wnętrza Katedry od strony wejścia głównego prowadzą schody - różnica poziomów między powierzchnią placu a podłogą wynosi ponad 1 m. To efekt nawarstwiania się przez stulecia osadów i gruzu, które z czasem spowodowały podniesienie terenu.
→ Na poddaszu Katedry zachowały się pozostałości dźwigu. Służył on do transportu materiałów budowlanych na poddasze. Napędzany był prawdopodobnie przez zwierzęta. Ramię dźwigu wysuwane było przez małe okno w ścianie szczytowej, a przez okno poniżej wciągane były materiały.
→ Oliwskie organy słynne są na całym świecie. Wspaniałe brzmienie przyciąga tysiące słuchaczy na całorocznych prezentacjach i letnich koncertach festiwalowych. Unikalny rokokowy fronton (prospekt) instrumentu budzi zachwyt rozmachem i wizjonerstwem projektu oraz precyzją wykonania.
Zobacz, posłuchaj i przekonaj się sam!
→ Park Oliwski- Opactwom cysterskim zawsze towarzyszyły ogrody. Uprawiano w nich zarówno lecznicze zioła jak i rośliny ozdobne. Cysterskie ogrody charakteryzowała wielka dbałość o detale i małą architekturę. Głównym projektantem przebudowy ogrodu w XVII wieku był Andre de la Notre, twórca ogrodów Wersalu.
Kesz:
Odnajdź ołtarz pod wezwaniem Św.Wojciecha i Św.Krzyża ufundowany w 1674 roku, przez rodzinę Bruchmannów z Braniewa. Najcenniejszy z całego zespołu barokowych ołtarzy w ambicie. Marmurowy, posiada liczne figury i ozdoby wykonane z alabastru. W nasadzie – między dwiema kolumienkami – postać Św.Wojciecha.
Dokładnie i uważnie policz opisane figury świętych w tym ołtarzu.
Finał znajduje się pod współrzędnymi: N54° 24.6[2+(x+y)*9] E18° 33.[400+y*11]
gdzie: (x=ilość świętych "męskich")(y=ilość świętych "żeńskich")
[ENG] 
English version coming soon ..
