Op 15 Februari 1041 werd de naam van het huidige Valkenburg voor het eerst in een schenkingsoorkonde vermeld. De Duitse koning Heinrich III (wie vijf jaar later tot keizer gekroond werd) schonk toen de “villa Falchenberch” aan zijn nichtje, de H. Irmgard von Süchteln, wie ook bekend staat als Irmgard von Köln en Irmengardis von Aspel. Dit cadeau – zo vermoeden historici – beschrijft immers niet het stadje Valkenburg, maar het nabij gelegen Oud-Valkenburg. Met de bouw van het beroemde kasteel (de hedendaagse touristische ruïne) werd in een eerste vorm namelijk pas in 1115 begonnen, terwijl kasteel Genhoes, gelegen in Oud-Valkenburg, vermoedelijk uit de 11e eeuw dateert en daarmee perfect in de tijd van Irmgard past.
Over het leven van Irmgard is helaas weinig bekend. Ze lijkt tegen het jaar 1013 n.Chr. als dochter van Graaf Godizo geboren te zijn en was afkomstig van “Schloss Aspel”, wat toen een ridderburg moet zijn geweest. Irmgard hielp de Armen van Keulen en deed rijke schenkingen aan de kerken of kloosters in de omgeving. Op hoge leeftijd zou ze een deel van haar bezittingen aan de stad Keulen geschonken hebben. Om haar sterke verbinding met deze stad bevindt zich haar graf nergens minder dan in de Keulse domkerk. 
Het volgende (verzonnen) verhaal ontleent details uit historische informatie.
Irmgard vierde haar 27e verjaardag in Keulen. Het grote feest werd door vriendinnen georganiseerd. De hele familie, vrienden en kennissen (waaronder ook veel arme mensen, met wie Irmgard bevriend was) woonden het feest bij. Hoewel veel mensen lol hadden, stoorden zich anderen aan de aanwezigheid van de armen. Toen de groepjes één voor één naar hun huizen terug gingen, zag Irmgard bij het opruimen een donker figuur in een hoek van de kelder. Het leek erop dat de man dacht alleen te zijn en begon hij ineens zachtjes te huilen. Toen Irmgard dichterbij kwam, stapte zij per ongeluk op as restanten van de open haard, waardoor ze meteen opgemerkt werd. Uit het donker keken twee blauwe ogen. Het was haar neef, Heinrich. Irmgard ging stil, zonder een woord te zeggen naast hem op een houten kruk zitten. Ze vroeg waarom hij huilde.
Heinrich was kapot van verdriet. Hij verloor twee jaar eerder zijn vrouw, Gunhilda van Denemarken, en was hij met zijn dochter alleenstaand. Hoewel dit voor een blauw bloed noch gewaardeerd werd noch populair was, bleef Heinrich voorlopig afstand houden van een nieuw huwelijk. Deze werden toen vaak voor politieke redenen besloten en hadden weinig met liefde te maken. Of de liefde van Heinrich en Gunhilda vóór of na de bruiloft te Nijmegen opbloeide is niet bekend. Wel hield hij veel van zijn vrouw en waren ze trots om hun eerste dochter. Een aantal maanden na de bevalling van de kleine spruit werd Gunhilda ziek en had zij vermoedelijk hoge koorts. Heinrich liet “specialisten” uit het hele rijk naar hun tijdelijk verblijfplaats in Italië brengen. Niemand kon helpen. Geneeskunde was toen nog in de kinderschoenen en beschikten doctors nog niet over de hedendaagse expertise. Heinrich begon te bidden voor genezing, maar het mocht niet baten. Gunhilda overleed na een huwelijk van maar twee jaar op achttienjarige leeftijd.
Irmgard hield haar hand over Heinrichs hoofd en sprak een gebed. Ze probeerde niet hem meteen op te vrolijken, maar zei, dat Gunhilda nu in goede handen is en zijn koninkrijk opbloeit, als hij maar voor zijn nageslacht blijft zorgen. Heinrich’s tranen droogden en waardeerde hij de volgende maanden Irmgards bezoekjes en uitnodigingen.
Voor Heinrich begon een mooie tijd. Hij hielp Irmgard met de maaltijden voor de armen van Keulen. Alleen bij de uitgifte deed hij om willen van zijn bekendheid niet mee en bleef hij met zijn lijfwacht binnen, meestal in een klooster in de omgeving. Irmgard was trots om haar neef te zien herstellen. Ook de kleine prinses was mooi door kindermeisjes omzorgd en groeide tot een bijzonder getalenteerde kleuter. Ze werd op jonge leeftijd uitgeroepen tot peettante van Irmgards nog ongeboren dochter Irmtrud, uit haar verbinding met Graaf Kunibert der Fiese.
Als dank voor Irmgard’s medeleven en inzet schonk Heinrich haar vier riante villas in het hertogdom Limburg, waar Heinrich een aantal bezittingen had, waaronder “villa Falchenberch”.
De vragenlijst
Er is voor elke vraag maar één goede antwoord!
N 50°5A.BCD E 5°5E.XYZ
X, Y en Z staan op de binnenkant van de cache "Op weg naar Falchenberch" vermeldt.
A: Welke relatie heeft Irmgard met Heinrich?
- Ze was zijn zus (M)
- Zij was zijn derde vrouw (J)
- Ze waren neef en nicht (K)
B: Een voorouder van Heinrich’s tweede echtgenote is een grote royale bekendheid. Wie is dat?
Neem de woordwaarde (A=1) van zijn Duitse voornaam en daarvan de som, zo dat er nog maar één cijfer staat.
Deze cijfer keer 3, dan 3 aftrekken, gedeeld door 3, en last but not least trek je nog eens 5 af.
C: Hoe heet de eerste dochter van Heinrich?
- Agnes (F)
- Beatrix (I)
- Theresia (M)
D: Hoe oud was Heinrich toen Gunhilda stierf?
- ca. 18, omdat ze even oud waren (L)
- ca. 17, ongebruikelijk voor die tijd, maar Heinrich was inderdaad jonger dan zijn vrouw (I)
- ca. 21, omdat hij ca. drie jaar ouder was (H)
E: Hoeveel kinderen heeft Heinrich gehad?
- precies tien, één met Gunhilda, negen met een aantal konkubines (G)
- zeven kinderen (F)
- maar één, zijn dochter met Gunhilda (L)
| F |
G
|
H
|
I
|
J
|
K
|
L
|
M
|
| 1 |
0 |
2 |
6 |
1 |
2 |
8 |
3 |