Op en neer Multi-Cache
Penelope: Je cache is door mij gearchiveerd omdat hij te lang inactief staat.
-
Difficulty:
-
-
Terrain:
-
Size: 
(small)
Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions
in our disclaimer.
Op en neer.
Dit is een korte multi-cache van 500 meter lengte en 50 meter op en neer. Je kan hem met enkel het beginpunt helemaal lopen (deze omschrijving heb je niet nodig). Het is een plek waar je de wijdsheid en ontstaansgeschiedenis van Zeeland ervaart. Een geschiedenis van op- en neergang. WP 1 is bij een doodlopend weggetje waar je de auto kan parkeren. Deze multi is speels opgezet en kent stijle taluten en drassige plekken.
Ab und auf (ubersetzung)
Start en stages
Op het startpunt (wp1; dit coördinaat bovenaan) is niks meer te vinden. Start bij S1 (coördinaten gegeven). Bij S1en de volgende 3 tussenstages vind je op een orginele “op en neer “ manier het volgende coördinaat ABC DEF:
(ABC DEF = N 51 29.ABC E 004 00.DEF
Je moet de coördinaten met de meest eenvoudige op en neer mechaniekjes tevoorschijn zien te toveren. Ondanks de eenvoud blijven mechaniekjes kwetsbaar. Zend svp een mail naar de legger als er iets kapot gaat of als je iets kapot vind. We hopen dat je niet het op- en neer krijgt van deze multi-cache!
In onderstaande beschrijving lees je meer over de verschillende punten waar je langs komt en hoe het de op- en neergang van deze omgeving heeft bepaald.
Opgang door vruchtbare slikken (1300-1750).
Aan de noordzijde van deze multi liggen vruchtbare kleigronden. Hoe zijn deze vruchtbare gronden hier gekomen? Voor het jaar 0 was dit oerbos met een zandige envenige bodem. Door zeespiegelstijging vanaf de laatste ijstijd kwam hier in de 7de eeuw de zee binnen en vormde zich kreken en en slikken. De slikken bleken erg vruchtbaar te zijn.
Vanaf 1300 begon men de slikken in te polderen en kwamen er kastelen en kloosters. Dit gebied behoorde bij de landerijen van kasteel Maelstede (cache: Maelstede).
In 1585 kwam er een nieuwe impuls: Het afsluiten van de Schelde door Nederland leidde tot de val van Antwerpen en bloei van Zeeland. Pas in 1792 maakt Napoleon een einde aan de drooglegging van de stad door opnieuw de Schelde te openen.
Neergang van land en leven (1750-1870).
In zuidelijke richting ligt de Moer: oostelijk de Yerseke Moer, westelijk de Kapelse Moer. Dit zijn de oorspronkelijke veengebieden die hoog lagen en met het binnentreden van de zee rond 1000 niet overspoelt zijn door slik. Ze lagen in die tijd op + 4 m NAP.
Door de veenwinning en inklinking van het veen zakte het land en werd het oppervlaktewater zouter door binnendringen van zout water als gevolg van kwel. Hierdoor werd het land minder vruchtbaar. Deze zoute kwel zorgt nu wel voor het unieke natuurgebied dat je hier ziet.
De economische neergang werd ook veroorzaakt doordat na 1792 de sterke handelspositie verdween, omdat de blokkade van Antwerpen verviel en er een verbod kwam op het heffen van Tol in de Westerschelde. Rond 1850 raakte alles hier in verval. De zuigelingesterfte was hier tussen 1840 en 1870 uitzonderlijk hoog. Dit kwam door slecht drinkwater en onkunde. Zo werd er geen borstvoeding gegeven, maar een papje van vuil drinkwater en brood. Gelukkig komt dit door de ontwikkeling van de medische kennis en sociaal stelsel nu niet meer voorkomt in ons deel van de wereld. Hier even een stukje lokale stamboom om de zuigelingesterfte te ervaren. De meeste locale stambomen zagen er zo uit in deze tijd (zie stamboom vanaf de telling van Napoleon in 1810 op.www.weumelinge.nl/napoleon.php )
Arij Nijssen (79)
Geboren: 08-06-1798 Kloetinge, Gedoopt: 17-06-1798 Kloetinge, Overleden: 08-11-1877 Kapelle Beroep(en): Landbouwer
Getrouwd: 20-12-1821 Kapelle, Met: Elisabeth Jeremiasse (ca. 25) , Geboren: ca. 1797 Kapelle Overleden: 07-07-1822 Kapelle, Kinderen: 2:
♀ Cornelia Nijssen * 07-07-1822 Levenloos geboren (0)
♂ Pieter Nijssen * 07-07-1822 Levenloos geboren (0)
Getrouwd: 20-09-1832 Wemeldinge, Met: Dina de Groene (51), Geboren: 06-04-1806 Wemeldinge, Gedoopt: 20-04-1806 Wemeldinge , Overleden: 27-12-1857 Kapelle, Kinderen: 10
♂ Pieter Nijssen * 00-10-1833 - † 12-01-1834 (0)
♀ Neeltje Nijssen * 00-10-1833 - † 15-04-1834 (0)
♀ Maatje Nijssen * ca. 1835 - † 02-05-1903 (ca. 68)
♂ Adriaan Nijssen * 00-07-1836 - † 09-03-1837 (0)
♂ Adriaan Nijssen * ca. 1837 - † 04-11-1918 (ca. 81)
♂ Pieter Nijssen * 00-09-1838 - † 24-02-1840 (1)
♀ Neeltje Nijssen * 1840 - † 16-01-1844 (4)
♀ Pieternella Nijssen * 00-12-1840 - † 07-10-1841 (0)
♀ Pieternella Nijssen * 00-09-1842 - † 24-09-1843 (1)
♂ Pieter Herman Nijssen * 00-07-1846 - † 17-10-1846 (0)
Dat waren echt andere tijden en nog maar 160 jaar geleden !
Opgang door het kanaal (1870 – 1975).
Het kanaal door Zuid-Beveland verbindt de Wester- met de Oosterschelde en is in 1866 geopend. Het kanaal was een economische zegen voor deze omgeving: In Wemeldinge de parlevinkers in Hansweert de scheepswerf (2 caches: zicht op de parlevinker; zicht op scheepswerf Reimerswaal) .
Vóór de 15e eeuw liep de scheepvaartweg vanuit zee naar Antwerpen via de Oosterschelde en het Kreekrak (bij Bath). In de 15e eeuw kwam hierin geleidelijk verandering in door het ondieper worden van het Kreekrak, waardoor de Westerschelde voor de scheepvaart steeds belangrijker werd. Napoleon wilde Antwerpen tot de grootste noordelijke zeehaven van zijn rijk maken. Na zijn bezoek in 1810 aan Zeeland is door de Zeeuwse waterbouwer Andries Schraver een plan ingediend voor afdamming van het Kreekrak, - dat rond deze tijd bij laagwater reeds geheel droog viel - en het graven van een kanaal door het oostelijk deel van Zuid-Beveland. In 1839 vond de scheiding tussen Nederland en België plaats. Tussen beide landen werd een scheidingsverdrag gesloten. Als onderdeel hiervan kreeg Nederland de plicht te zorgen voor goede verbindingen voor de binnenscheepvaart over de Nederlandse wateren tussen België en de Rijn. Twee historische verdragen, namelijk de Slotakte van Wenen van 1815 en het Scheidingsverdrag van 1839, garanderen de vrije doorvaart over de Schelde en verplichten de oeverstaten expliciet om noodzakelijke werken uit te voeren zodat de scheepvaart nooit meer hinder ondervindt. Vlaanderen doet in ruil voor dit principe trouwens afstand van Zeeuws- Vlaanderen en Nederland. De aanleg van het kanaal werd getraineerd en er werd pas haast mee gemaakt, toen bleek dat voor een treinverbinding vanuit Bergen op Zoom het veel goedkoper was om het Kreekrak te dempen.
Het kanaal was tot 1975 het drukst bevaren kanaal van Europa. Hierna nam het Schelde-Rijnkanaal een deel van de scheepvaart over. Dit was het resultaat van het tractaat van 13 mei 1963 en het gevolg van jarenlange onderhandeling met Belgie over een snellere verbinding met de Rijn. Het is Nederland echter niet toegestaan tot buiten gebruik stelling of belangrijke wijziging van het Kanaal door Zuid-Beveland over te gaan zonder overleg met België. Als onderdeel van het Deltaplan werden de sluizen in Wemeldinge opgeheven (2 caches: ’t peilhuisje; sluisplateau Wemeldinge), de sluizen van Hansweert vernieuwd (2 caches: Rondje Amos; zicht op de sluizen) en geschikt gemaakt voor grote schepen en het kanaal noordwaarts van hier verbreedt. Het kanaal staat nu volledig onder invloed van eb en vloed uit de Oosterschelde. Het definitieve plan voor de aanpassing van het Kanaal door Zuid-Beveland werd in 1978 vastgesteld samen met het besluit voor een open Oosterscheldekering. Realisatie moest wachten tot 1992 en in 1993 waren de werken gereed en zoals ze nu zijn. De grootste toegestane scheepsafmetingen op het kanaal zijn: lengte 200 m voor duwstellen en 150 m voor schepen en gekoppelde samenstellen. Breedte 23 m voor alle vaart. De toegestane diepgang bedraagt 4,75 m bij een waterstand van 0,75 -NAP en hoger. Er passeren jaarlijks ruim 44.000 vaartuigen, waarvan bijna 10.000 recreatievaartuigen.
De Postbrug (Vanaf 1992)
De Postbrug ligt 10.5 m boven NAP. De gemeente Yerseke heeft ooit het plan gehad een uitzichttoren te bouwen voor de Yerseke Moer, maar dat is met deze brug echt niet meer nodig. Het beweegbare gedeelte van de brug is een basculebrug, hetgeen betekent dat hij open kan dmv een tegengewicht. De brug wordt nu op afstand bestuurd vanaf de sluizen van Hansweert, via handaanvraag ter plekke. Het besturingssysteem wordt nu gereed gemaakt voor het MOBZ systeem, waarbij van meerdere plekken bediening mogelijk is en aanvraag digitaal kan verlopen. Een brugwachter is dus allang niet meer nodig, maar is hier wel geweest!
Jan Gommert Elburg (1919-1992) is een dichter en zijn vader was brugknecht van deze Postbrug. Op zijn eerste verhuisden ze naar Amsterdam, maar zijn oorsprong was wezenlijk voor hem: getuige onderstaand gedicht dat hij in 1956 schreef.
STADGENOOT
Hij is het licht vergeten
en het gras vergeten
en al die kleine levende kevertjes
en de smaak van water en het waaien
hij is de geur vergeten
van het hooi de grijze vacht van de schapen
de varens de omgelegde aardkluiten
zijn binnen is geen nest zijn buiten
geen buiten zijn tuin een vaas
hij is ook
de bliksem vergeten
de rauwe hagel op zijn voorhoofd
hij zegt niet: graan meel brood
hij ziet de vogels niet weggaan
en de sneeuw niet komen
hij zal bang en verongelijkt doodgaan
Onder de Postbrug ervaar je een beetje hetzelfde als de stadsgenoot. Door de drukke weg vergeet je het licht, het gras en de levende kevertjes (eerste drie regels gedicht) !
Bovenaan de Postbrug heb je een prachtig uitzicht over de Oosterschelde richting Tholen en Bergen op Zoom. Je vindt hier een informatiebordje over de ontstaansgeschiedenis van dit gebied. Op het infobord lees je hoe we het land naar de moeren lieten gaan. Een tiental meter oostwaards is een monument voor de gevallen soldaten van het Franse regiment dat aan het begin van de tweede wereldoorlog de Postbrug verdedigde. Ga er ook even kijken en lees onderstaand ooggetuige verslag.
Vrijwel meteen nadat Duitse troepen in de nacht van 9 op 10 mei 1940 de Nederlandse grens overstaken, kwamen Franse en Engelse troepen in beweging. Dit als gevolg van een geheime overeenkomst die deze landen met Nederland hadden gesloten om te hulp te komen als het land aangevallen zou worden. Hier een stukje ooggetuigenverslag , om even te ervaren wat een gruwel oorlog is en blij te zijn met de vrede waarin wij leven. Interview Dagevos: Mijn vader was landbouwer en had koeien in de weilanden tussen de Postbrug en Teekenburg staan. Deze stonden met ander vee in de Yerseke Moer, maar door het stellen van de inundatie werden zij geëvacueerd naar de westzijde van het kanaal. Met een melkbus op de drager voor op zijn fiets ging mijn broer naar Teekenburg om de koeien te melken. Na een half uur kwam hij weer terug. Hij vertelde dat alle koeien en paarden dood waren. De Franse soldaten hadden de kadavers als dekking gebruikt tegen de Duitsers op de Postbrug. Bij een boerderij aan de Maalstede, zag ik drie graven met elk een Franse helm bovenop. Bij een boerderij aan de rechterkant zag ik een gesneuvelde Fransman achter de struiken. Hij had nog een stuk brood in zijn mond en in zijn helm was een kogelgat. Ik had nog nooit een dode gezien. Het was een luguber gezicht en ik deed soms mijn ogen dicht. Ik zag geen andere burgers. Bij de dijk waren ongeveer twaalf Franse soldaten begraven, van sommigen staken de schoenen nog boven de aarde uit. Overal lagen uitrustingstukken, kleding, brieven e.d. op de grond. Ongeveer vijfentwintig Duitse soldaten waren bezig om de beschadigde Postbrug met stalen platen te verstevigen.
De verdragen
Met het opzetten van deze cache zijn een aantal belangrijke verdragen gevonden die deze omgeving gevormd hebben. Het begin hiervan lag bij een ongewild conflict tussen Antwerpen en de Zeven Provinciën in 1585: Antwerpen was eerst deel van de Zeven Provincien maar is door Spanje weer ingenomen. Hierop besloten de Zeven Provinciën de Schelde net boven Antwerpen te blokkeren. En dit weer heeft de wording van zowel Nederland als Belgie versterkt:
- Vlak na het besluit voor de blokkade van Antwerpen besloten de zeven provincien om zonder koning of overheerser verder te gaan en het onstaan van de Staten Generaal is hiermee een feit(ofwel de huidige eerste en tweede kamer);
- De val van Antwerpen die daarop volgde betekende de bloei van Zeeland en Holland en onze Gouden Eeuw;
- De strijd om Antwerpen weer open te krijgen heeft een belangrijke impuls gegeven aan de afscheiding van België en aan een België als centrum van Europa. België wist door het garanderen van een tolvrije haven andere Europese landen achter zich te krijgen en zo druk op Nederland uit te oefenen. Met de afspraken die daar gemaakt zijn hebben we nog vaak te maken.
Gerelateerde caches in de buurt.
Oud sluizencomplex en zichtbaar getij bij Wemeldinge
GC3G8TG ’t Peilhuisje
GC3G2MC Sluisplateau Wemeldinge
Parlevinkers , scheepswerven en oude en nieuwe sluizen richting Hansweert:
GC3G3WC Zicht op de parlevinker
GC3G3WC Zicht op scheepswerf Reimerswaal
GC3F7YD Rondje Amos
Een mystery over de achtergrondinformatie bij deze cache richting Kapelle:
GC3YPEO Maelstede of Maalstede
Erepodium
Met dank aan team Wemeltjes voor het proeflopen !
Additional Hints
(Decrypt)
JC1: bc qr tebaq
F1: 1fgr gerr
F2: baqre genccyngsbez
F3: erpugre cbbg onaxwr
F4: irre zrg cynggr unaq bcgvyyra (fzvyrl+pvwsref)
Pnpur: bc ra arre zngrevnny baqre rysqr cynax oehtwr,
nyf ybttra avrg yhxg oevrswr va pnpurpbagnvare qbra
Treasures
You'll collect a digital Treasure from one of these collections when you find and log this geocache:
Loading Treasures