Zandwiel Haagse Dijk EarthCache
-
Difficulty:
-
-
Terrain:
-
Size: 
(other)
Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions
in our disclaimer.
De Zandwiel ligt aan de Haagse Dijk in de Zwartenbergse Polder.
Parkeren kan op het volgende coördinaat: N 51° 37.591 E 004° 39.804.
Van hieruit is het ongeveer 500 meter lopen naar de eind locatie.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Wiel
Sinds in de twaalfde eeuw langs de rivieren de eerste dijken werden aangelegd zijn deze in de eeuwen daarna steeds verder opgehoogd. De eerste dijken waren niet echt hoog, niet meer dan kades. De polders bleven dan ook nog regelmatig onderlopen. Vervolgens werden er steeds meer en steeds hogere dijken aangelegd.
Door al die bedijking werd de waterstand in de rivieren hoger en hoger, de dijken moesten daardoor nog verder worden opgehoogd en het water kreeg steeds minder de ruimte. De vaak te smalle dijken stonden op veel plaatsen dan ook erg onder druk. Naarmate de waterstand hoger werd, nam de kans op dijkdoorbraken toe.
Dijkdoorbraken vinden in de regel op de zwakste plekken in de dijk plaats. Zwakke plekken kunnen ontstaan door slecht onderhoud aan dijken maar ook door kwel (voert materiaal uit de dijk af waardoor holtes ontstaan) of door muskusratten (graven gangen). Holtes en gangen zorgen vaak voor verzakkingen die de stevigheid ondermijnen.
De wielen bij de Haagse Dijk zijn waarschijnlijk ontstaan in de 15e eeuw na de tweede Elizabethsvloed. Hierdoor veranderde ook de loop van de rivier DE MARK.
Op de plekken waar een dijk is doorgebroken zijn vaak doorbraak- of kolkgaten (wielen) achtergebleven. Het rondkolkende water, dat zich door het gat in de dijk (het stroomgat) stortte met enorme kracht, spoelde zand en grind uit de ondergrond weg waardoor vlak achter de dijk een diep, rond gat ontstond. Na de doorbraak bleef hierin water staan. Veel van deze doorbraakgaten waren in eerste instantie soms wel tien tot twintig meter diep, tot aan de pleistocene zand-ondergrond.
Na de dijkdoorbraak werd het gat in de dijk uiteraard weer gedicht: om het wiel heen werd dan een nieuw stuk dijk aangelegd. Afhankelijk van de wijze waarop dit gebeurd is hebben we het over buiten- of binnendijkse wielen. Herstel van de dijk is doorgaans niet mogelijk wanneer er een wiel is ontstaan. De structuur en stevigheid van de bodem is aangetast en het is een praktischere oplossing om een nieuw stuk dijk om het wiel heen te bouwen..
Wanneer dit nieuwe stuk dijk tussen het water (zee of rivier) en het wiel wordt geplaatst spreekt men van een binnendijks wiel, wordt de nieuwe dijk achter zowel het wiel als het water geplaatst spreekt men van een buitendijks wiel. Als er meerdere wielen bij elkaar liggen noemt men dit brilletjeswielen. Na verloop van tijd is de knik in de dijk bij een zeer diepe poel vaak het enige dat nog herinnert aan een dijkdoorbraak.
Soms braken dijken vaker op ongeveer dezelfde plaats door. Daarom vinden we wielen soms in groepen bij elkaar. Voorbeeld daarvan zijn de wielen langs de Haagse Dijk bij Breda.
Wielen, dus ook die aan de Haagsedijk, zijn tastbare herinneringen aan dijkdoorbraken. Op dat punt brak de dijk en kolkte het water de Zwartenbergse Polder in, die in 1507 is aangelegd. Het gat dat het water achterliet, is nooit meer gedempt. Wel is de begroeiing rondom Romme's wiel, Zandwiel en Wiel Nr. 6 in de loop van de tijd hoog opgeschoten. Zo hoog dat de plassen in een bos van onder meer populieren en wilgen liggen.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Om de cache te mogen loggen dien je het volgende te doen:
Mail het antwoord door op de volgende drie vragen:
1. Wanneer je op bovenstaande coördinaten bent aangekomen is je misschien opgevallen, dat de dijk waarover je bent gekomen en die langs het wiel loopt een bepaald verloop heeft. Wat is dat verloop en hoe is dat volgens zou ontstaan?
2. Wanneer je over de Haagse Dijk loopt vanaf de parkeercoördinaten tot aan de Strijpensweg kom je diverse Wielen tegen. Waarom denk je dat er aan beide zijden van de Dijk Wielen liggen?
3. Wat voor soort Wiel is de Zandwiel? Binnendijks of Buitendijks en waarom denk je dat?
Je mag de cache direct loggen. Indien de antwoorden niet voldoende zijn, zal ik contact opnemen. Ik hoop dat je weer iets bijgeleerd hebt.
Additional Hints
(No hints available.)
Treasures
You'll collect a digital Treasure from one of these collections when you find and log this geocache:
Loading Treasures