|
ZenRiver
|
Boeddhisme op Groninger klei In slechts 34 minuten brengt de 'Sprinter' ons van het hoofdstation in Groningen naar onze bestem-ming: Uithuizen, waar monnik Robert reeds met de auto op ons staat te wachten. De begroeting is aller-hartelijkst en al pratend leggen we het laatste stuk af naar Zen River, het boeddhistisch klooster dat hier sinds 2002 aan de Oldörpsterweg is gevestigd. De korte rit gaat door een deel van het dorp dat verwijst naar zijn vroegste tijd. De naam Uithuizen vertelt ons dat het om huizen buiten de wierde ging: Uthusen of wel Uiterste huizen. Ontstaan in de 10e eeuw wanneer de bewoners van de wierde Oldörp, het vroegere Brunwerd, er zich wagen te vestigen. Het dorp kent een grote verscheidenheid aan godsdiensten. Iets dat duidelijk wordt uit het grote aantal kerken en begraafplaatsen die men er aantreft. Zoals de uit de 13e eeuw daterende Hervormde Kerk met zijn imposante Arp Schnitger orgel uit 1701. Of de Doopsgezinde Kerk aan de Mennonietenkerk-straat, tegenover molen De Liefde. Echter, zijn grootste bekendheid dankt het dorp aan een van die schitterende borgen die de provincie Groningen rijk is: De Menkemaborg. In 2003 een van de locaties waar het Hansen Nippon-maru Male Choir uit Yokohama succesvol optrad. Robert stuurt de wagen behendig het terrein van het klooster op en weer komen er herinneringen boven. Voor ons ligt namelijk het pand dat eens het voormalig Gemeenschapshuis van de Doopsgezinde gemeente huisvestte. Het initiatief tot het bouwen ervan werd in 1936 genomen door de bekende predikant M.J.J. Gaaikema, dan een twintiger. Het doel was tweeledig. Men wilde iets doen aan het dichter tot elkaar brengen van de verschillende bevolkingsgroepen op het platteland en daarnaast tevens iets doen aan de situatie waarin het snel groeiend werklozenleger zich bevond. Na de oorlog sloot 't Oldörp zich aan bij de Vereniging tot Stichting van Volkshogescholen en kreeg het in 1954 officieel de status van Volkshogeschool. Maar zoals alles in dit leven vergankelijk is, kwam er ook een eind aan dit goede werk. Er vestigde zich een hotel-restaurant in het pand en nadat ook dit door sluiting werd getroffen was het nog enige tijd in gebruik als asielzoekerscentrum. De naam van domie Gaaikema leeft echter nog altijd voort. Niet in het minst ook vanwege de bekend geworden zoon, cabaretier Seth Gaaikema. Zelf heeft deze taalvirtuoos over zijn afkomst gezegd: Mijn vader en moeder waren beiden dominee. Hij een zoeker, zij een vinder. Ze waren heel vrijzinnig, vonden het domineeschap niet genoeg en stichtten samen de latere Volkshogeschool. Idealisten. Wereldverbeteraars à la Henriëtte Roland Holst. Mooie mensen, waren het. En dan: Het enige waar ik mij tegen heb willen afzetten was de ernst... Misschien ben ik daarom wel cabaretier geworden. Nee, mijn ouders hadden daar geen moeite mee – ze hebben het zelfs aangemoe-digd. Nu wapperen er bij de ingang andere vlaggen. In de traditionele Boeddhistische kleuren tonen ze het hoofd van Boeddha en het logo van de White Plum, de internationale Soto Zen-organisatie waartoe Zen River behoort. In het bloemperk staat een beeldje van Jizo bodhisattva die mensen begeleid van de ene naar de andere fase in hun leven. Hij houdt vooral van kinderen, vandaar zijn vrolijke rode muts en sjaal. De vier ringen in zijn staf duiden op de vier edele waarheden van de Boeddha en de steen in zijn hand is een wens-steen.