Een insectenhotel is bedoeld om insecten gedurende de winter onderdak te bieden.
Het is een door de mens met natuurlijke materialen vormgegeven overlevingsplaats voor insecten.
De vorm van een insectenhotel is afhankelijk van het doel en de aan te trekken insecten.
De meeste bestaan uit verschillende secties die meerdere soorten insecten kunnen voorzien van een nest- of overwinteringsgelegenheid.

Veel insectenhotels worden gebruikt als nestgelegenheid door onder meer solitaire bijen en solitaire wespen.
Deze insecten slepen prooien naar het nest waarop een ei wordt afgezet.
Andere insectenhotels zijn er specifiek op gericht de insecten te laten overwinteren.
Hiervan maken met name lieveheersbeestjes en vlinders gebruik.
Insectenhotels zijn ook populair bij telers van groenten en fruit omdat ze bestuivers aantrekken.