[PL] 
Nad Potokiem Oliwskim w przeszłości znajdowało się ponad 20 zakładów przemysłowych nazywanych młynami. Od 1188 roku zakładali je w tym miejscu cystersi, do których należały okoliczne tereny.
Samych młynów zbożowych było najmniej, obok nich funkcjonowały m.in. kuźnie stali i miedzi, młyny prochowe i papiernicze, tartaki, wytwórnie drutu. Młyny zostały ponumerowane od ujścia w górę potoku.
Rozwój nowoczesnego przemysłu położył kres działalności zakładów. Przed I wojną światową działało w Oliwie i Jelitkowie jedenaście młynów, przed II wojną – dziewięć. Po wojnie pracowało przez pewien czas pięć zakładów, dziś – dwa, w tym Kuźnia Wodna (Młyn XIII), która jest placówką muzealną i jako jedyna jest napędzana wodami potoku.
W 1594 roku był tu folusz {Folusz - budynek lub pomieszczenie, w którym mieści się folusz – maszyna do obróbki (folowania) sukna. i należał - jako uposażenie - do wójtów klasztornych, który wykupili cystersi zamieniając go na młyn. W 1874 roku stary obiekt został rozbudowany i jest to obecnie czterokondygnacyjny budynek. Zaniechano wówczas korzystania z wody, wprowadzając turbiny elektryczne.
Młyn jest nadal czynny, będąc w zasadzie reliktem po wielu zakładach oliwskich. Zachował się przy nim wielki staw zwany Młyńskim, tama po której przebiega droga i upusty.
Nano kesz ukryty nieopodal IX Młyna zbożowego.
[ENG] 
In the past over Oliwski Stream there were more than 20 industrial plants called mills. Since 1188, they were founded by Cistercians who owned the neighbouring areas.
There were not many flour mills, but steel and copper forges, gunpowder and paper mills, lumber mills, wire plants. Mills were numbered upstream from the estuary.
Development of modern industry ended the plants’ activity. Before World War I, there were eleven mills in Jelitkowo and Oliwa, before World War II, nine. After war five plants had worked for some time, today there are two of them, including Water Shed (Mill XIII), which is a museum facility and the only mill that is powered with stream’s waters.
In 1594 there was a fulling mill here (Fulling mill – building or room where a machine for fulling is placed) that belonged – as emolument – to monastery voits, but it was bought by Cistercians and changed into a mill. In 1874, the old building was expanded and currently it is a four-storeyed building. Water was no longer used as electric turbines were introduced.
Mill is still active, at the same time being a relict of many plants in Oliwa. A small pond was preserved next to it, which is called Mill Pond, as well as a dam with road and sluices.
Nano-cache is hidden next to Flour mill IX.