|
|
Lang geleden in het boerendorp Bruxvoort leefde eens een mooie excentrieke vrouw. Haar naam was vrouwe Fortuna Rada. De dorpelingen vreesden haar. Soms hoorden ze haar vreemde geluiden maken en aan één stuk brabbelen. Dan zat ze voorover gebogen bij het flakkerende licht van een kaars en staarde in een kristallen bol. Al snel werd er gefluisterd dat Fortuna Rada een orakel was, dat mensen hun toekomst kon voorspellen. Van heinde en verre kwamen de mensen naar Bruxvoort, nieuwsgierig naar hetgeen er voor hen in het verschiet lag. De voorspellingen van het orakel Fortuna Rada waren echter nimmer eenduidig. Haar woorden konden op verschillende manieren uitgelegd worden. Zo gebeurde het geregeld dat iemand een fortuin dacht te vergaren, maar daarbij bedrogen uitkwam. Omdat de vrouw in raadselen sprak werd zij door de bevolking al snel het orakel Fortuna Raadsel genoemd.
Op een dag kwam de graaf van Gelre, een rijke edelman, met zijn jonge knecht naar Bruxvoort. De man zag er indrukwekkend uit in zijn met juwelen bezette mantel, hoog zittend op zijn kostbare, glimmende, zwarte hengst. De knecht strompelde naast het paard voort. Doodmoe van de lange reis. Hij was broodmager en zat onder de blauwe plekken. Toen ze bij het huisje van het orakel aankwamen en de knecht zijn meester van zijn paard wilde helpen, verloor de uitgeputte jongen zijn evenwicht en viel achterover in het stof. De graaf van Gelre ontstak in toorn en schopte de jongen. “Jij onhandige nietsnut! Je bent nergens goed voor. Ga uit mijn ogen!” De jongen sprong overeind en ging er snel vandoor. Hij kende de nukken van zijn heer. Als hij boos was kon je maar beter uit zijn buurt blijven.
Het orakel Fortuna Raadsel had het voorval voor haar huis zien gebeuren. Ze ontving de graaf van Gelre en sprak: “Een wijs man is een rechtschapen man.”
“Zeer juist gesproken, edele vrouwe. Die jongen moet zijn plaats weten.”
Vrouwe Fortuna Raadsel keek hem koel aan. “Wat brengt u, een heer van aanzien, naar mijn nederige huis?”
“Men zegt dat u de toekomst kunt zien in uw kristallen bol. Ik wil weten hoe ik rijkdom en macht kan vergaren. Kijk in uw bol en vertel mij waar ik het kan vinden.”
Fortuna Raadsel zuchtte en sprak: “De grootste rijkdom ligt in het hart van de welgezinde.”
“Nou dat treft, want ik heb er wel zin in.” De graaf lachtte luid, zelfingenomen met zijn goede grap. “En nu ter zake. Kijk in uw bol en vertel me wat ik horen wil.”
Ze namen plaats aan een ronde tafel. Op de tafel stonden een kristallen bol en een kaars. Fortuna Raadsel stak de kaars aan en boog zich voorover over de bol.
|
|
Ze spreidde haar handen boven de bol. Een paars licht stroomde van haar handen. In de bol leek het licht te tollen. Plotseling hief het orakel haar hoofd en sprak met een holle stem:
“UW-LOT-WACHT-VOOR-BIJ-DE-DUI-VELS-POORT-EEN-WIJS-MAN-VER-GAART-RIJK-DOM”
De graaf van Gelre was tevreden. Zonder een woord van dank verliet hij het huisje en riep zijn knecht. “Jongen, we gaan naar de Duivelspoort. Voorbij de poort zal ik rijkdom vinden.”
Toen het tweetal bij de Duivelspoort aankwam, troffen zij er een oude bedelvrouw aan. De vrouw smeekte: “Een aalmoes goede heer, voor een arme vrouw.”
“Scheer je weg oud wijf! Je staat in de weg.” De graaf van Gelre schopte naar de vrouw. Ze verloor haar evenwicht en als de knecht haar niet had weten op te vangen, zou ze zeker in de modder zijn uitgegleden. Dankbaar keek ze de jongen aan. De knecht had medelijden met de vrouw. “Een aalmoes kan ik u helaas niet geven, daar ik zelf niets bezit, maar in mijn zak heb ik een stuk brood bewaard. Het is niet veel en het is oud, maar misschien kan het u behagen.” Dankbaar nam de vrouw het brood aan.
De graaf snoof. “Aan de kant, stelletje armoedzaaiers!” Hij gaf zijn paard de sporen en stormde naar voren, de Duivelspoort door.
De oude vrouw zuchtte en schudde haar hoofd. “Geen wijs besluit.” Ze prevelde enkele onverstaanbare woorden en voor de graaf van Gelre opende zich een groot gapend gat in de aarde. Hij stortte in de afgrond. Toen sloot de aarde zich weer en aan niets was meer te zien, wat een verschrikkelijk drama er zich zo-even had afgespeeld. De vrouw keek naar de hevig geschrokken knecht. “Vreest niet, mijn goede jongen. Jouw meester heeft over zijn eigen lot beslist. En dat heb jij zojuist ook gedaan. Een wijs man is een rechtschapen man. Uw lot wacht vóór bij de Duivelspoort. Een wijs man vergaart rijkdom. Jij, mijn jongen, hebt bewezen dat je een rechtschapen man bent, toen je mij jouw brood gaf. Ik zal je rijkelijk belonen.” Voor de verschrikte ogen van de knecht veranderde de oude bedelvrouw in de mooie vrouwe Fortuna Rada. Ze overlaadde de jongen met zoveel goud en juwelen, dat hij zijn hele leven niet meer in armoede hoefde te leven.
Bruxvoort is inmiddels in de vergetelheid geraakt. Er doen echter geruchten de ronde, dat de kristallen bol van het orakel Fortuna Rada ergens verborgen ligt en nog steeds fortuin of verderf voorspelt, aan hen die het juiste licht werpen op de bol. De plaats waar de bol is verborgen, kan men vinden door de gravure in dit tablet te ontcijferen. Vanaf deze plek wijzen heldere sterren tussen de bomen u de weg. Tot op heden is het slechts een enkeling gelukt het tablet te ontcijferen. Over het lot van hen die de bol wisten te bemachtigen, gaan wisselende verhalen de ronde. Enkelen, de wijzen onder hen, wachtten rijkdom. Enkele dwazen echter, wachtten een ijzingwekkend lot.
Gaat op weg en beslist wijs!
|
|