"25 stycznia 1945 roku komendant obozu koncentracyjnego Stutthof, Paul Werner Hoppe, zarządził rozpoczęcie ewakuacji obozu.
Trasa głównej ewakuacji prowadziła przez Mikoszewo, Cedry Wielkie, Pruszcz Gdański, Straszyn, Łapino, Kolbudy, Niestępowo, Żukowo, Przodkowo, Pomieczyno, Luzino, Godętowo do Lęborka. Przewidywano marsz 7-dniowy. W rozkazie ewakuacyjnym wyraźnie nakazano SS-manom, aby "wszelkie próby ucieczki lub przygotowań do buntu łamali w sposób bezwzględny przy użyciu broni palnej".
 |
Przeznaczonych do ewakuacji ustawiono w kolumny marszowe. Łącznie na trasę tragicznego marszu śmierci wyszło ponad 11 000 osób, czyli prawie połowa z 23 984 więźniów znajdujących się tego dnia w obozie. Kolumny więźniów przebywały codziennie ponad 20 km, brnąc w głębokim śniegu, przy temperaturze -20°C. Nawet ci więźniowie, którzy wyszli z obozu w stosunkowo dobrej kondycji fizycznej, nie byli w stanie sprostać trudom marszu. Wyznaczone uprzednio trasy w większości zajmowała ewakuowana niemiecka ludność cywilna i cofające się jednostki Wehrmachtu.
Niektórzy dowódcy zmieniali więc trasy i prowadzili kolumny bocznymi drogami, trudniejszymi do przebycia. Często maszerowano nocą. Miejsca postoju były wybierane przypadkowo." |
Ta napotkana przeze mnie mogiła jest tego przykładem. Mimo starań nie znalazłem żadnej wzmianki o ofiarach pochowanych w tej mogile. Ktoś jednak zadbał o uczczenie śmierci siedemnastu węgierskich wieźniarek obozu Stutthof żydoskiego pochodzenia, fundując pochwanym w tym miejscu ofiarom płytę nagrobną i nie pozwalając aby ich śmierć poszła w zapomnienie.
Przyznam, że długo się wahałem czy stawiać w tym miejscu kesza.
Im wiecej czytałem o Marszu Śmierci tym większe miałem wątpliwości. Wszak geocaching to zabawa a miejsce to ku niej nie skłania.
Zwyciężyła myśl, że brać keszerska potrafi uszanować miejsce odwiedzając grób, zapalając świeczkę ofiarom mordu i godnie podjąć kesza.
(któż by z Was, gdyby nie było tam skrzynki, zboczył na krótka chwile z trasy aby odwiedzić to miejsce? No właśnie....)
O keszu:
- Tradycyjny pod kordami +/-1 m
- Wybierając się po kesza - zabierz, proszę, świeczkę i zapałki.
Zapal świeczkę i zadumaj się chwilę nad losem tych dziewczyn.
Od kiedy postawiłem tutaj skrzynkę lokalne, władze widząc zainteresowanie grobem, również zadbały o niego w znacznym stopniu.
About cache:
- Traditional, the cords +/-1 m
-Choosing a cache - take, please, a candle and matches.
Light a candle and reflect on the fate of these girls for a moment.
Ever since I built a local box here, the authorities, seeing the interest in the grave, also took care of it to a large extent.
Choosing August after Kesha - Take, please, candle and matches.
Über cache:
- Traditionell, die Schnüre + -1 m
An additional tool:
Wählen Sie einen Cache - nehmen Sie bitte eine Kerze und Streichhölzer.
Zünde eine Kerze an und denke kurz über das Schicksal dieser Mädchen nach Seitdem ich hier eine örtliche Kiste gebaut habe, haben sich die Behörden, die das Interesse am Grab sahen, auch weitgehend darum gekümmert
Die Wahl August nach Cache - Nehmen Sie bitte, Kerzen und Streichhölzer.
