Blik op de bolle akkers

GC40YCA     N51° 30,300 E005° 43,688

Kenmerkend voor de arme Brabantse zandgronden zijn de zogenaamde bolle akkers. Deze bestaan uit lagen, van soms wel 1,50m diep donkerbruine aarde, verrijkt via dierlijke mest vermengd met turf. Boeren hebben die jaar na jaar op de akkers opgebracht. Zo kon toch een goede oogst worden bereikt waar de bodem zelf dat anders niet toe zou staan. Een gemengd boerenbedrijf was dan wel noodzakelijk. Een bolle akker is inderdaad ook bol van vorm en heeft vrijwel geen beplanting of watertjes.

De bolle akkers van Bakel.

Geschiedenis

In de prehistorie (deze eindigt in Nederland in het jaar 12 v. Christus) werd al begonnen met het verrijken van arme bodems. In de middeleeuwen werd dit vervolmaakt in het potstalsysteem zoals dat ook in Bakel plaatsvond.

Een typische boer had een gemengde boerderij, dus hij had zowel dieren als dat hij groenten en andere gewassen teelde en hij had toegang tot veen. Nu was de toegang tot veen in de Peel geen probleem. De koeien of schapen van de boer graasden zowel op de heide als op hooilanden (langs beekjes, met rijkere grond en dus beter gras, hoewel daar ook veel gehooid werd voor het wintervoer) en de boer stak turf in de moerassige Peel. Die turf vormde het strooisel van de stal. Gedurende zo'n zes maanden werd de stal niet uitgemest maar werd als het nodig was turf bijgestrooid. Het resulterende mengsel van mest en veen was een goede meststof en werd over de akker uitgespreid.

Ook hier, tussen Gemert en Bakel zijn bolle akkers herkenbaar.

Hoewel het per jaar om dunne laagjes gaat zijn deze in de lange loop van de tijd opgestapeld. In Gemert-Bakel zijn lagen van anderhalve meter donkerbruine aarde bovenop het zand aangetroffen. De dikte van de eerdlaag, zoals de bruine aarde heet, in de bolle akkers onder Bakel kan sterk verschillen. Het glooiende relief van een bolle akker loopt af naar wegen en kleine stroompjes waar men, vooral bij oude wegen en stroompjes, de oorspronkelijke bodem onder de eerdlaag terugvindt. Bolle akkers zijn een arbeidsintensieve methode om gewassen te verbouwen en er is dan ook historisch gezien weinig beplanting op aangelegd. De bolle akkers onder Bakel zijn hier een fraai voorbeeld van. Voor het vee was het potstalsysteem niet gezond. De dieren stonden op zeer vochtige ondergrond met veel ammoniakdampen en de stallen van die tijd, zoals we die nu nog steeds zien in boerderijen tot het begin van de twintigste eeuw hadden een zeer slechte ventilatie waardoor ook weinig zuurstof in de stal kon worden ververst. Het kwam wel voor dat de dieren doodmoe en zwetend 's ochtends de stal uitkwamen omdat ze gedurende de nacht gebrek aan zuurstof hadden gehad. In vroeger tijden weet men dit dan aan heksen. Die zouden dan 's nachts de dieren uit de stal hebben gestolen en ze ongenadig hard laten rennen.

De Cache

Parkeren kan in de berm op N51° 30,431 E005° 43,573 maar let wel goed op, het is een drukke weg. Op dit beginpunt staat ook een informatiebord waar via tekst, foto s en een tekeningen strip het ontstaan van de bolle akker nog eens uitgelegd wordt.
Via een korte wandeling vanaf dit punt tussen de Bolle akkers door kom je bij de cacheplaats op N51° 30,300 E005° 43,688 waar rustig uitgekeken kan worden over de uitgestrekte Bolle akkers.

In tegenstelling tot wat het informatiebord laat zien hoef je niet te graven voor het vinden van de cache. Verder, blijf a.u.b. op het pad en ga dus niet in de heg of achter het hekwerk zoeken of in het weiland.
Na afloop graag e.e.a. weer netjes achterlaten.
Je kunt het pad langs de akker vervolgen en na 3 x links te gaan kom je weer bij het info bord.

Succes.

Met dank aan theopoint voor de hulp bij het realiseren van deze cache.