De legende van Aang speelt zich af in een alternatieve wereld, die sterk beïnvloed is door Aziatische, Chinese, Japanse, Indiaanse en Inuit culturen. In deze wereld leven mensen, fantasiedieren en geesten verdeeld over vier grote naties: de Waterstammen, het Aarderijk, de Vuurnatie en de Luchtnomaden. Deze vier elementen zijn terug te voeren op de theorie van Empedocles, die stelde dat alles in de natuur is opgebouwd uit deze vier grondstoffen. Elke natie is sterk verbonden aan één van de vier elementen en in elke natie zijn er meesters die het element van hun natie kunnen sturen. Dat sturen houdt in dat ze hun element kunnen beïnvloeden voor verschillende doeleinden.
Er is één persoon die alle vier de elementen kan sturen, dit is de avatar; hij is de menselijke manifestatie van de Geest van de Aarde en is tevens de brug tussen de geestenwereld en de fysieke wereld. Zijn taak is om vrede en stabiliteit te brengen en te handhaven in de wereld. Een avatar wordt net als ieder mens geboren, maar is feitelijk de reïncarnatie van de vorige avatar. Wanneer een avatar sterft, reïncarneert de avatargeest in een ongeboren baby die geboren wordt in de volgende natie van de cyclus. De cyclus gaat van de Waterstammen naar het Aarderijk, naar de Vuurnatie, naar de Luchtnomaden en vervolgens weer naar de Waterstammen. Door de eeuwen heen zijn er talloze incarnaties van de avatar geweest, zoals avatar Roku uit de Vuurnatie voor Aang, en avatar Kyoshi uit het Aarderijk voor Roku, en avatar Kuruk van de Noordelijke Waterstam de avatar voor Kyoshi, en avatar Yang Chen een luchtnomade de avatar voor Kuruk. Een avatar wordt na zijn geboorte geïdentificeerd doordat hij als klein kind, uit een enorme berg met speeltjes, juist die exemplaren zal uitkiezen die de vorige avatar ook uitkoos om mee te spelen. Hier is een duidelijke parallel met de Tibetaans boeddhistische filosofie, want ook de veertiende dalai lama is volgens de overtuiging de reïncarnatie van de vorige dalai lama. Er is echter een belangrijk verschil: de dalai lama wordt opgevoed met de wetenschap de reïncarnatie te zijn van de vorige dalai lama, terwijl een avatar doorgaans pas rond zijn puberteit wordt ingelicht over zijn lot. Wanneer de avatar erkent de nieuwe avatar te zijn, is het tijd om de andere elementen te leren sturen. Dit gebeurt in de volgorde van de avatarcyclus: water - aarde - vuur - lucht. De avatar begint met het leren sturen van het element dat volgt op zijn moederelement. Bijvoorbeeld een avatar uit de waterstam leert eerst aarde te sturen en hierna vuur en vervolgens lucht. De avatar eindigt altijd met het element dat het verst afstaat van het moederelement.
Naast het sturen van alle vier de elementen, heeft de avatar ook nog een superkracht, deze staat bekend als de avatartrance en is een verdedigingssysteem. Wanneer de avatar in deze staat verkeert, combineert hij alle kracht van zijn vorige levens in één gigantische energiestoot die hij tegen zijn vijanden kan richten. Hoewel de avatartrance ongekend krachtig is, is de avatar tijdens de avatartrance ook het meest kwetsbaar. Wanneer een avatar wordt gedood terwijl hij in de avatartrance verkeert, zal zijn geest sterven, wordt de cyclus verbroken en wordt de avatargeest niet herboren. De avatar zal dan ophouden te bestaan.
Boek 2: Aarde
Nu Aang het watersturen kent, moet hij het aardsturen leren. De groep reist terug naar het Aarderijk in de hoop dat Aangs jeugdvriend, koning Bumi, hem dit kan leren. Deze kan echter niet helpen, omdat hij gevangen is door de Vuurnatie. Uiteindelijk ontmoet Aang het blinde, rebelse meisje Toph, die een ervaren aardmeester blijkt te zijn. Zij gaat met de groep mee als Aangs leraar.
Voor een avatar is het leren van het tegenovergestelde element het moeilijkst: lucht en aarde / water en vuur. Aang is geboren als een luchtstuurder, dus heeft hij in het begin veel moeite met het onder de knie krijgen van aardsturen. Toch lukt het hem.
Behalve door Zuko worden Aang en zijn vrienden nu ook achtervolgd door vuurprinses Azula en haar vriendinnen Mai en Ty Lee. Dankzij een aantal documenten uit een oude bibliotheek ontdekt de groep dat er voor de terugkeer van Sozins komeet eerst een zonsverduistering zal plaatsvinden, die de vuurmeesters tijdelijk machteloos maakt. De groep reist af naar Ba Sing Se in de hoop de koning daar over te kunnen halen op de dag van de zonsverduistering een tegenaanval op de vuurnatie te beginnen. De stad blijkt echter buiten ieders weten om te worden geregeerd door de Dai Li, een elite groep aardmeesters die de koning aan het lijntje houden. Zuko en Iroh zijn ook in Ba Sing Se in de hoop een nieuw leven te beginnen.
Aan het eind van het seizoen maakt Azula gebruik van de Dai Li om Ba Sing Se eindelijk te veroveren voor de vuurnatie. Daarmee valt het laatste grote verzet in het Aarderijk weg. Aang wordt schijnbaar door haar gedood en Zuko sluit zich bij haar aan om weer in de gratie te komen bij zijn vader. Dit tot groot verdriet van Iroh, die gehoopt had Zuko te kunnen laten inzien dat wat de Vuurnatie doet slecht is. Eenmaal vluchtend op Appa 'brengt Katara Aang weer tot leven' met het water dat zij kreeg van meester Paku (de watersturingsleraar van de Noordpool).
Bron: Wikipedia