Credits: Dziękujemy dyrekcji Muzeum Okręgowego w Suwałkach za możliwość założenia kesza na terenie rezerwatu przyrody Cmentarzysko Jaćwingów w Szwajcarii.
Rezerwat "Cmentarzysko Jaćwingów" to rezerwat wielkości 4,16 ha, położony we wsi Szwajcaria na Suwalszczyźnie, około 5 km na północny wschód od Suwałk. Na terenie rezerwatu zobaczyć można około
100 kurhanów, pochodzących z II-VI w.n.e. w tym również tzw. "groby książęce".
Na cmentarzysku w Szwajcarii przez około 300 lat swoich zmarłych grzebała grupa plemienna należąca do Bałtów Zachodnich - przodkowie wczesnośredniowiecznych Jaćwingów - zamieszkująca osady na gruntach dzisiejszej wsi Osinki. Osady te leżały niespełna kilometr od Uroczyska Białorogi, na którego terenie znajduje się rezerwat. Przestrzeń między osadami a cmentarzyskiem wypełniało niewielkie jezioro, które w późniejszych stuleciach zarosło - dzisiaj pozostało po nim porośnięte lasem i krzakami torfowisko. Najstarsze groby pochodzą z drugiej połowy II wieku n.e. Są to pochówki bez nasypów, zawierające niespalone szczątki ludzkie. Od połowy III wieku nad grobami pojawiają się nasypy kamienno-ziemne, zwane kurhanami. Większość z nich ma średnicę od 5 do 10 metrów i wysokość około 0.5 m. W kilku znacznie większych grobowcach - o średnicy osiągającej 20 m - pochowano osoby o wyjątkowym statusie społecznym.
Kurgans of the Yotvingians in summer and winter / photo & backgroundphotos Hanbei
Zmarlych na życie w zaświatach wyposażano w bardzo liczne i bogate dary grobowe, w tym przedmioty importowane z
Cesarstwa Rzymskiego. Świadczy to o dużej zamożności grupy ludzkiej zamieszkującej dorzecze Czarnej Hańczy.
W ówczesnych czasach kwitła wymiana handlowa pomiędzy prowincjami rzymskimi a tzw.
barbaricum, terenami zamieszkałymi przez niezależne od Rzymian plemiona północnej Europy. Z biegiem czasu, po upadku najważniejszego partnera handlowego - Imperium Romanum - widać wyraźne zubożenie w wyposażaniu grobów. W późniejszym okresie pojawiają się także kurhany rodzinne zawierające nawet po kilkanaście pochówków.
Cmentarzysko zostało porzucone w V wieku naszej ery.
Jednym z najciekawszych jest tzw. kurhan książęcy, oznaczony nr. 2, położony w północnej części nekropolii. Pod nasypem o średnicy 21 metrów odkryto pochówek 55-letniego mężczyzny, któremu do grobu włożono
miecz pochodzący z Nadrenii - jednej z ówczesnych prowincji rzymskich, dwa groty włóczni inkrustowanych srebrem, dwie bogato zdobione paradne uzdy końskie, nożyce, grzebień i wiele innych kosztowności. Duża wartość tych przedmiotów świadczy o wybitnej pozycji zmarłego. Prawdopodobnie był on przywódcą plemienia zamieszkującego wówczas okolice dzisiejszych Suwałk. Oprócz tego najsłynniejszego na cmentarzysku w Szwajcarii odkryto jeszcze kilka kurhanów książęcych. Zarejestrowano tu również ślady niezwykłych obrzędów: niektóre groby były zadaszone. Wojownikom o wysokim statusie społecznym towarzyszyły także pochówki koni. Nie tylko wodzowie chowani byli w sposób szczególnie uroczysty. Bardzo interesujący okazał się pochówek bez nasypu kurhanowego, datowany na III wiek, nazwany przez archeologów
grobem rolnika. Oprócz broni zawierał on narzędzia rolnicze, w tym okucie żelaznej radlicy łopatkowej, służącej do sprzężajnej uprawy roli.
Wiele cennych i interesujących znalezisk z cmentarzyska można podziwiać na stałej wystawie archeologicznej Muzeum Okręgowego w Suwałkach (z którym niebawem związany będzie kesz typu letterbox).
W sąsiedztwie cmentarzyska co roku odbywa się Jaćwieski Festyn Archeologiczny, podczas którego ożywa kultura dawnych mieszkańców Suwalszczyzny.
Nature reserve the Kurgans of the Yotvingians - rezerwat przyrody Cmentarzysko Jaćwingów - lies near Szwajcaria village, about 5 km northern from Suwałki. Its area amounts 4,16 ha. This burial ground counts nearly
100 kurgans, from 2nd-6th centurys AD, including some so-called Prince's Barrows.
The burial ground in Szwajcaria was used for approximately 300 years by the tribal group of Western Balts - ancestors of early medeval Yotwingians - dwelling in settlements located in the territory of contemporary Osinki village, within a distance of just under a kilometer from sacret site in Białorogi. At that time there was a small lake in the area between villages and the burial ground, the remnants of which today is a peat bog covered with a forest and bushes.
The oldest graves oryginated from the second century AD. These are burials without mounds containing unburns human remains. Graves with barrows made of stones and earth - kurgans - started to appear at the beginning of the 3rd century AD. The majority of mounds have the diameter 5 to up to 10 meters whereas their hight reaches around half a meter. A few kurgans that was considerably larger in size and with diameter reaching 20 meters contained burials of a person with an exceptional social rank. For their live in the other world the deceased were equipped with a large number of sumptuous gifts, including items imported from the Roman Empire. This proves the wealth of the group inhabiting Czarna Hańcza river basin. At that time trade exchange flourished between Roman provinces and territories of the so-called Barbaricum inhabited by northern European tribes independent of ancient Romans. As the time passed, after the collapse of the Imperium Romanum that was the most important trade partner, furnishing of graves became evidently impoversihed. Family barrows including even more than the burials were becoming increasingly popular, Finally the burial ground was abandoned in the 5th century AD.
One of the most interesting kurgans ist the so-called Prince's Barrow - designated with nr 2 - located in the northern part of the necropolis. The burial of the fifty-five-years-old man was discovered under the barrow having a diameter of approximately 21 meters. The grave was equipped with a sword manufactured in the Rhineland - one of the Roman Provinces - two silver encrusted tips of a spear, two horse bridles with extremely rich decoration, scissors, comb and many others valuables. A large value of the above listed objects ist the evidence of a high social position of the deceased. It is likely that the man was a chief of the tribe inhabiting the area of Suwałki. Apart of this most famous grave, the burial grave in Szwajcaria revealed a few other "princelly" kurgans.
Achreologists recorded traces of unusual rites. Some of the graves were with roofing. High social rank warriors were buried with their horses. Ceremonial burials are associated not only with tribal chiefs. For example there was an interesting grave without an earth-mound dated to the 3rd century AD that was referred to by archeologists as the Farmer's Grave. Apart from weapon, the burial contained agricultural tools, including fittings of an iron coulter for farming with draft animals.
Valuable and interesting findings from the burial ground in Szwajcaria may be admired at the permanent archeological exhibition in Suwałki Provincial Museum (it will become soon a letterbox-geocache).
Yotwingians Archeological Festival is organized in the neighborhood of the burial ground every year in the summer. Than the culture of the former inhabitants of Suwałki District revives.
Die Jatwinger (auch Jadwinger, Jotwinger/jotvingiai, Sudauer/sudūviai, Jatwägen, Pollexaner) waren ein westbaltischer, mit den Prußen eng verwandter Stamm im historischen Gebiet Sudauen/ (prußisch sudawa, sudowia ‚sumpfiger Ort‘, daher auch Sudauer), heute geteilt zwischen Polen, Litauen und Weißrussland. Ab dem Jahr 700 kam es zu Kämpfen zwischen den Sudauern und ihren slawischen Nachbarn. Mal waren die einen, dann die anderen die Angreifer.
1260 erhoben sich die Litauer gegen den Deutschen Orden, der durch das polnische Teilherzogtum Masowien zur Niederwerfung der prussischen Widersacher in die Region geholt worden war. Die Sudauer unterstützten den Aufstand und fielen tief in Ordensland ein. 1277 wandte sich der Orden gegen die Sudauer, die nun ihrerseits weitere erfolgreiche Raubzüge in das Ordensland unternahmen. Ein angreifendes Sudauerheer wurde vernichtet. 1281 bekämpfte der Orden mit seiner gesamten militärischen Macht den Sudauerfürsten Skomand. Dieser musste 1283 kapitulieren und trat zum christlichen Glauben über. Ein Teil der Sudauer wurde vertrieben, 1.600 von ihnen in den „Sudauerwinkel“ des Samlandes umgesiedelt. Dieser Teil des Samlands hieß bis 1945 Sudauerwinkel, obwohl die ehemaligen Sudauer zu dieser Zeit längst assimiliert waren. Skomand und seine Nachfahren bekamen Land übereignet und gehörten fortan zum hohen preußischen Adel. Ein Teil der Sudauer verblieb auf ihrer Scholle.
