Uniek watersysteem in Leidsche Rijn
Het (oppervlakte)watersysteem in Leidsche Rijn is heel bijzonder. Nergens in Nederland wordt met het oppervlaktewater van zo´n groot gebied zo milieuvriendelijk omgegaan. In heel Leidsche Rijn wordt zoveel mogelijk schoon regenwater rechtstreeks in de sloten en in de ondergrond opgeslagen.
Gesloten watersysteem blijft schoon
Het watersysteem wordt, als Leidsche Rijn helemaal klaar is, een vrijwel gesloten systeem. Er komt alleen regenwater in, dat in buffergebieden, zoals de Haarrijnse Plas, wordt bewaard voor drogere tijden. Er hoeft dus geen relatief vuil water uit het Amsterdam-Rijnkanaal te worden ingelaten. Het waterpeil varieert, zodat ook op deze manier extra water gebufferd wordt. Het oppervlaktewater wordt rondgepompt door middel van vier grote gemalen, waarvan het eerste, gemaal Vleuterweide, nu klaar is. Zo wordt stilstaand water, en dus zuurstofloosheid en muggenoverlast, voorkomen.
Het watersysteem is gaat pas helemaal werken zoals het bedoeld is als heel Leidsche Rijn klaar is. Het waterpeil in de sloten, de circulatie, de waterkwaliteit gaan dus in de toekomst – gefaseerd- nog veranderen!
Brede greppels zuiveren regenwater
Leidsche Rijn heeft hoger en lager gelegen delen. In de hogere delen van Leidsche Rijn, zoals Langerak, liggen brede greppels, de zogenaamde wadi´s. Als het regent stroomt regenwater via daken, regenpijpen, wegen en tuinen naar deze wadi´s. In de ondergrond van de wadi´s wordt een teveel aan regenwater tijdelijk opgeslagen. Het grootste pluspunt is dat het regenwater wordt gefilterd door de dikke zandlaag die in de wadi´s ligt. Het water komt daardoor schoon in het grondwater terecht.
In de lager gelegen delen van Leidsche Rijn, zoals Terwijde, loopt het regenwater via de poreuze straatstenen, de goten en de bermen naar de sloten. In de berm wordt het water door de beplanting biologisch gezuiverd, waardoor het oppervlaktewater schoon blijft. In de lager gelegen delen zijn ook enkele wadi´s.
Gemaal Terwijde
Voor de gemalen is gezocht naar ontwerpen die passen in het stedenbouwkundig karakter van Leidsche Rijn. Zo is het ontwerp van gemaal Terwijde volledig afgestemd op haar stedelijke omgeving. Het gemaal is echter niet alleen mooi om naar te kijken: ook de technische installaties zijn duurzaam en speciaal ontwikkeld voor dit watersysteem.
Dit gemaal is uitgevoerd met een dompelpomp die met een maximale capaciteit van 30.000 liter water per minuut het water van laag naar hoog pompt. De pompwaaier heeft een grote doorlaat en draait met een laag toerental. Het gemaal is hiermee volledig visvriendelijk (vissen kunnen zonder gewond te raken door de pomp zwemmen), wat het natuurlijke migratiegedrag van de vissen stimuleert.
Het gemaal zorgt in droge perioden voor voldoende wateraanvoer en doorspoeling in het bovenstroomse peilgebied. Bij hevige regenval kan het zijn dat niet al het water in wadi's en de bodem geborgen kan worden. In dat geval wordt het teveel aan regenwater afgevoerd naar het oppervlaktewater. Bij grote neerslaghoeveelheden treedt dan de geautomatiseerde overstortstuw in werking. Het regenwater stroomt dan over deze stuw via het lager gelegen gebied naar de Haarrijnseplas, waar het geborgen wordt. De overstortstuw is gevestigd onder de bank in het straatwerk.