Wybitni Kompozytorzy - Piotr Czajkowski
-
Difficulty:
-
-
Terrain:
-
Size: 
(micro)
Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions
in our disclaimer.
Piotr Czajkowski (1840-1893)
Ten rosyjski kompozytor i pianista uważany jest za jednego z najwybitniejszych przedstawicieli nurtu narodowego w muzyce europejskiej XIX wieku. Jest też jednym z najpopularniejszych kompozytorów świata, a charakter tworzonej przez niego muzyki, jak i typ osobowości twórczej sprawia, że nazywa się go klasykiem romantyzmu. Jego utwory wyróżniają się silnym liryzmem i piękną melodyką. Znany jest także jako twórca i reformator muzyki baletowej (Jezioro łabędzie, Dziadek do orzechów).
Zainteresowania muzyczne Piotra Czajkowskiego ujawniły się bardzo wcześnie – już w wieku 4 lat napisał swój pierwszy utwór – piosenkę pt. Nasza mama w Petersburgu. Niezwłocznie też rozpoczął naukę gry na fortepianie u domowej nauczycielki. Zafascynował się też wtedy muzyką Wolfganga Amadeusza Mozarta i odtąd kompozytor ten stał się jego uwielbianym idolem i niedościgłym wzorcem. Uprawianie zawodu muzyka nie wchodziło jednak w grę, więc w 1850 r. Piotr podjął w Petersburgu naukę w szkole prawniczej. Nie zrezygnował jednak z dalszej nauki muzyki i gry na fortepianie. Gdy jako młody prawnik został zatrudniony w Ministerstwie Sprawiedliwości, kontynuował studia z zakresu kompozycji i instrumentacji. Wreszcie całkowicie porzucił karierę urzędniczą i poświecił się wyłącznie muzyce. W 1866 r. wyjechał do Moskwy, gdzie rozpoczął działalność pedagogiczną w tamtejszym konserwatorium. Od tego też czasu intensywnie komponował. W latach 70. powstały takie arcydzieła jak poematy symfoniczne, np. Romeo i Julia (1869 r.) i Francesca di Rimini (1874 r.), opera Eugeniusz Oniegin (lata 1877-78), balet Jezioro łabędzie (1876 r.), I Koncert fortepianowy b-moll (1875 r.), czy pierwsze cztery symfonie.
Od 1877 r. do 1890 r. pozostawał w osobliwej, korespondencyjnej przyjaźni ze swą gorącą wielbicielką Nadieżdą von Meck, która postanowiła przekazywać mu stałą, doroczną pensję w znacznej wysokości 6000 rubli, aby mógł swobodnie zająć się komponowaniem. Od 1878 r. Czajkowski w zasadzie nieustannie był w podróży, zarówno po rodzinnym kraju, jak i za granicą. I komponował dzieła, które spotykały się z bardzo ciepłym przyjęciem przez publiczność i krytykę, jak np. opera Mazepa (1884 r.), V Symfonia e-moll (1884 r.),Symfonia „Manfred” (1885 r.), Uwertura „Rok 1812” (1880 r.) czy cztery suity orkiestrowe, w tym zatytułowana znamiennie suita Mozartiana z roku 1887.
Siła twórcza i chęć podróżowania nie osłabły u Czajkowskiego nawet w ostatnich latach życia. W styczniu 1890 r. odbyła się premiera baletu Śpiąca królewna, w grudniu tegoż roku opery Dama pikowa, poprzedzona uroczystymi obchodami jubileuszu działalności muzycznej kompozytora. W 1892 r. powstał słynny balet Dziadek do orzechów. W czerwcu następnego roku Czajkowski otrzymał tytuł doktora honoris causa uniwersytetu w Cambridge, będący ukoronowaniem jego kariery kompozytorskiej. Po powrocie do kraju ukończył swą ostatnią, VI Symfonię h-moll, zwaną „Patetyczną”, pracował też nad III Koncertem fortepianowym Es-dur. Nie zdołał go skończyć – dość niespodziewanie umarł, najprawdopodobniej na cholerę, choć niektórzy uważają, że prawdziwą przyczyną śmierci było wywołane długoletnią depresją samobójstwo.
Choć muzyka Czajkowskiego związana jest z tradycją europejskiego zachodu, pozostaje na wskroś rosyjska. Zawiera wiele artystycznie przetworzonych elementów rodzimego folkloru, które inspirowały następne pokolenia twórców rosyjskich, w tym Igora Strawińskiego. Kochał czytać, i wiele dzieł klasycznej literatury przekształcił twórczo w balety lub opery, jak Romeo i Julię czy Burzę Szekspira, dzieła Puszkina (Oniegin) i poezję Byrona. Był mistrzem wielu form i gatunków muzycznych, w każdym udanie łącząc romantyczną siłę wyrazu z klasyczną przejrzystością i elegancją formy. W dziedzinie muzyki baletowej wprowadził liczne innowacje, sprawiając, że partia orkiestry nie była już tylko akompaniamentem do tańca, lecz programowym podkładem dla akcji scenicznej.
dr hab. Iwona Lindstedt
Ciekawostki:
· Temat swej IV Symfonii nazwał Czajkowski „tematem losu”. Powraca on w całym dziele unifikując jego strukturę, podobnie jak dzieje się to w słynnej V Symfonii Ludwiga van Beethovena.
· Dziadek do orzechów to balet związany tematycznie ze świętem Bożego Narodzenia i adaptacja bajki Ernsta Theodora Amadeusa Hoffmanna. Czajkowski wykorzystał w tym dziele brzmienie nowego, skonstruowanego w 1891 roku w Paryżu instrumentu – celesty (opisywanej jako „coś pomiędzy fortepianem a dzwonkami”. Podczas premiery w 1892 r. publiczność reagowała tak entuzjastycznie, że aż 6 razy trzeba było bisować.
· Jednym z najbardziej znanych utworów Czajkowskiego jest Uwertura „Rok 1812”, poświęcona rosyjskiemu zwycięstwu nad wojskami Napoleona. Często gra się ją jako finał programów koncertowych, a jej partytura zawiera dźwięki wystrzałów z armaty.
Kesz:
Mikro skrzynka, zawiera tylko logbook. Weź ze sobą coś do pisania.
Additional Hints
(Decrypt)
zntargl, avfxb