Mauzoleum przy kościele Św. Ducha
Widok kościoła
 |
OPIS MIEJSCA I SKRYTKI
|
MIEJSCE:
Budynek kościoła jest niewielki, jednonawowy, orientowany – co oznacza, że prezbiterium skierowane jest ku wschodowi, w stronę grobu Jezusa w Jerozolimie. Wybudowany został w stylu barokowym, na zewnątrz jest otynkowany. Jego wewnętrzna nawa ma kształt prostokąta, natomiast zewnętrzna – wydłużonego ośmioboku. Po wschodniej stronie, obok prezbiterium, znajduje się niewielka zakrystia, sklepiona kolebkowo. Ściany oraz nawy prezbiterium podzielone są pilastrami, które podtrzymują odcinki belkowania. Na nie spływają: kolebkowo-krzyżowe sklepienie prezbiterium oraz lunetowe sklepienie nawy.Od zachodniej strony znajduje się drewniany chór muzyczny oraz kruchta, która dobudowana została po 1945 roku . Prostokątne okna ujęte są w uszkowate obramienia i zakończone łukiem odcinkowym, podobnie jak wejście od strony zakrystii. Charakterystyczną cechą kościoła są naroża opięte szkarpami. Na bocznych elewacjach widnieją prostokątne płyciny. W fasadzie zachodniej znajdują się nisze, a w każdej z nich umiejscowiona jest rzeźba: w prawej jest to św. Stanisław, a w lewej zmarły w Dachau w 1945 roku bł. Michał Kozal. W środkowej części szczytu znajduje się neogotycka płycina, którą zamyka łuk w ośli grzbiet; nad nią usytuowane jest Oko Opatrzności. Sam szczyt podzielony jest pilastrami oraz ujęty w spływy oraz wazony.
Wnętrze kościoła - ołtarz
Trzy rokokowe ołtarze znajdujące się we wnętrzu kościoła pochodzą z II połowy XVIII wieku. Główny, architektoniczny ołtarz jest jednokondygnacyjny, znajduje się on przy wschodniej ścianie świątyni. Bogato zdobiony dekoracjami typu rocailles i „kogucim grzebieniem” obiekt utrzymany jest w zielono-niebieskiej kolorystyce imitującej marmur, wiele jest również złoconych elementów. W środkowej części znajduje się obraz z XVIII wieku – Zesłanie Ducha Świętego, a po obu jego stronach widnieją dwa podwójne, zwrócone w przeciwne strony pilastry oraz dwie złocone, kompozytowe kolumny wysunięte ku przodowi. Elementy te wieńczą kapitele. W górnej części znajduje się belkowanie z mocno wysuniętym gzymsem, na którym umieszczono putta. Zwieńczenie obiektu stanowi ścianka ujęta zdobieniami typu rocailles. W jej centrum znajduje się hierogram „IHS”, od którego odchodzą promienie przedzielone srebrzonymi chmurkami oraz głowami puttów. Uwagę zwracają dwie rokokowe rzeźby, umieszczone na cokołach w dolnej części ołtarza, po obu stronach obrazu. Przedstawiają wygięte esowato anioły, stojące w kontrapoście. Trzymają one podłużne, złocone kartusze ozdobione „kogucim grzebieniem” przechodzącym w woluty, profilowane i żłobkowane. Wspomniany wcześniej obraz w ołtarzu przedstawia Maryję w otoczeniu dwunastu apostołów, nad których głowami namalowano płomyki. Ponad wszystkimi postaciami unosi się biała gołębica, symbol Ducha Świętego. Boczne ołtarze mają formę bogatych ram, które wspierają się na mensach. Są one dekorowane złoconymi zdobieniami typu rocailles, „kogucim grzebieniem”, liśćmi wawrzynu i kwiatami róży. W prawym ołtarzu zobaczyć można obraz przedstawiający apoteozę św. Jana Nepomucena. Postać ta unosi rękę ku niebu, na którym namalowano ukrzyżowanego Chrystusa. Świętego otaczają anioły, a w dolnej prawej części obrazu widnieją demony. Również po prawej stronie, w tle, przedstawiono most – na nim stoi kilka postaci obserwujących spadającą, ubraną w sutannę postać . Fundatorem obrazu był ordynat Tomasz Zamoyski, jednak fundacja ta została zrealizowana po jego śmierci, w 1761 roku . W lewym ołtarzu znajduje się obraz Matki Boskiej Szkaplerznej, wykonany w 1941 roku przez państwa Fertów . Maryja, przedstawiona w niebieskim udrapowanym płaszczu, trzyma na rękach Jezuska. Przez Jej prawą dłoń przewieszony jest złoty szkaplerz. Osiemnastowieczna rokokowa ambona umieszczona jest na północnej ścianie kościoła, prowadzą do niej schodki zdobione płyciną w złoconej ramie. Ambona ma formę kosza. Jej baldachim udekorowano złoconymi frędzlami, profilowaniem oraz rzeźbionymi esownicami. Nad nim, na cokole widnieje rzeźba anioła pochodząca prawdopodobnie z XVII wieku , zaś wewnątrz namalowana jest biała gołębica. Dolną część ambony ozdabiają ornamenty w stylu rocailles oraz „koguci grzebień”. Antepedia również wykonane są w stylu rokokowym. W nawie znajdują się dwa konfesjonały, wykonane w XVIII wieku. Chór muzyczny zdobi ażurowa balustrada pochodząca z XVII wieku. Składa się ona z kratownicy podzielonej przez trzy pilastry i bogato profilowanej dolnej części. Na pilastrach znajdują się rzeźbione hermy, na które składają się motywy roślinne zakończone głowami ludzkimi.
Widok jednej z figurek przykościelnych
Na terenie cmentarza kościelnego zobaczyć można dziewiętnastowieczne kamienne nagrobki: Ignacego Wincentego Skawińskiego, ustawiony na cokole i zwieńczony tympanonem, Andrzeja Mazurkiewicza z cokołem ozdobionym wazonem, Konstancji w formie obelisku oraz anonimowy, z wazonem znajdującym się na postumencie. Za kościołem znajduje się pomnik przedstawiający papieża Jana Pawła II z kardynałem Stefanem Wyszyńskim, wykonany na podstawie ich wspólnego zdjęcia przez Mariana Pudełko, a także dwa groby księży rektorów kraśnickiego kościoła: Stanisława Chmiela oraz Stanisława Zielińskiego. Umiejscowiono tak również płaskorzeźbę św. Brata Alberta Chmielowskiego, wykonaną z ceramiki w 1992 roku, fundacji Ireny i Bogusława Kackich z Kraśnika – tak upamiętnili oni tragiczną śmierć swego wnuka, potrąconego przez pijanego kierowcę w tydzień po pierwszej komunii świętej . Przed płaskorzeźbą stoi symboliczny grób księdza Władysława Tchórzewskiego, kapelana 24. Pułku Ułanów, który w 1939 roku dostał się do niewoli sowieckiej i prawdopodobnie zginął rok później w Katyniu . Nagrobek ufundował Wiesław Kamiński w 2009 roku. Na terenie kościelnym znajduje się również Grota Najświętszej Maryi Panny Niepokalanej. Inicjatorem jej budowy był ksiądz Stanisław Zieliński, a materiałów dostarczali uczniowie kraśnickich szkół. Autorem figurki Matki Bożej jest rzeźbiarz Kolaga, który za swą pomoc przy kościele uzyskał dach nad głową dla siebie i swojej rodziny . W 1988 roku nieznani sprawcy zniszczyli rzeźby znajdujące się przy kościele, w tym rzeźbę Maryi w grocie – oderwano jej dłonie, które wkrótce potem zrekonstruowano . W 1994 roku po prawej stronie tego obiektu stanęła figura klęczącej św. Bernadety, wykonana przez Mariana Pudełko. Ten sam rzeźbiarz wykonał również Pietę, umiejscowioną po południowej stronie przed kościołem. Przy rzeźbie znajduje się granitowa tablica z nazwiskami fundatorów.
Jedna z kapliczek przykościelnych
SKRYTKA:
Pojemnik z logbookiem, ołówkiem, urządzeniem do jego strugania oraz drobnym upominkiem. Teren przykościelny, dostępny dla zwiedzających - poza porą nocną.