Die Voortrekkers - Waterwys
Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions
in our disclaimer.
As ‘n mens na water soek, probeer ‘n mens die posisie van ‘n akwifeer bepaal. Die term “waterwys” word algemeen in die volksmond gebruik om die teenwoordigheid van ondergrondse water aan te dui.
Daar is verskillende metodes waarmee ondergrondse water aangewys kan word
- Die hoed-metode
- Wiggelary
- Wetenskaplike metodes
- Geohidrologie
1. Die hoed-metode
Met die hoed-metode sal ‘n boer sy hoed afhaal en dit oor sy skouer gooi. Waar dit val, daar kan geboor word. Hierdie metode beteken net eenvoudig: “kom ons raai, dalk is daar water”. Heelwaarskynlik sal die boer reg raai om daar te boor, veral as hy die omgewing baie goed ken. Hy kon al bewustelik of onbewustelik die omgewing waargeneem het en aan die plantegroei en topografie van die omgewing bepaal het waar water gevind kan word. Boormanne wat reeds geruime tyd in ‘n omgewing boor weet ook reeds goed waar die akwifere is en watter tipe rotsformasies in die omgewing voorkom.
2. Wiggelary
Waterwiggelary word reeds eeue lank gebruik om water aan te wys. Die mees bekende metode in die boeregemeenskap is die mikstok (sommiges verkies ‘n mikstok van ‘n wilge- of kareeboom). Die waterwyser sal met die mikstok loop, een tak van die mik in elke hand, met die punt van die mikstok na bo. Wanneer die mikstok na onder draai, is daar water. ‘n Sekere Oom du Preez was iemand wat altyd sukses met die mikstok gehad het. Hy het nooit ‘n droë gat aangewys nie. Bygesê, hy het ‘n goeie aanvoeling vir die omgewing gehad. Hy sou eers die omgewing behoorlik bespied. Dan het hy ‘n mikstok van die naaste kareeboom afgesny, en nie baie lank geloop voordat die mikstok na onder gedraai het nie. Hy sou ook vooraf sê of daar enigsinds ‘n moontlikkheid is om water op ‘n sekere plek raak te boor. ‘n Mens kan sekerlik aflei dat hy die plantegroei en topologie goed in ag geneem het.Daar is natuurlik mense wat in ander metodes glo soos parallelle drade wat beweeg wanneer jy oor ‘n “aar’ loop, of ‘n waterbottel wat op die oop hand gebalanseer word. Volgens hierdie geloof sal die waterbottel omkantel wanneer daar water onder die aarde is.
3. Wetenskaplike metodes
Daar bestaan ‘n hele aantal wetenskaplike instrumente en metodes asook variasies daarvan om die voorkoms van akwifere te bepaal. Die meer bekendes word hieronder genoem:
a. Magnetiese metode
‘n Magnetometer word gebruik om die veranderings te meet wat in die magnetiese veld van die aarde voorkom agv die effek van verskillende tipes rotsformasies en rotsgange op die magnetiese veld. Magneetveldlesings word op verskillende plekke in die omgewing waar geboor moet word, geneem, en die resultate word dan gebruik om die onderaardse formasies te karteer.
b. Elektriese weerstand metode
‘n Elektriese stroom word vanaf verskillende posisies deur die ondergrondse formasies gestuur. Aangesien die teenwoordigheid van water ‘n laer resistiwiteit (weerstand) in die formasies sal lewer, sal dit ‘n goeie aanduiding wees of water wel teenwoordig is. Hierdie metode kan sowel die voorkoms as die diepte van die geleidende formasie bepaal.
Hierdie metodes het egter ook sekere tekortkominge en is nie altyd betroubaar in die aanwys van water nie.
4. Geohidrologie
Geohidrologie (of ook hidrogeologie) is ‘n spesifieke vertakking van geologie wat te doen het met die verspreiding en beweging van grondwater. Geohidrologie behels onder andere die bestudering van die komplekse interaksie tussen die beweging van grondwater en die geologie van die omgewing. Daar is nie altyd ‘n korrelasie tussen die oppervlakte topologie en die vloei van die ondergrondse water nie. Waar water op die oppervlakte altyd agv gravitasie vanaf ‘n hoogtepunt na ‘n laagtepunt sal vloei (gravitasie gradiënt), sal grondwater altyd volgens drukgradiënte vloei, dit is vanaf ‘n punt van hoë druk na ‘n punt van lae druk. Die pad wat die water sal volg sal afhang van onder meer breuke en gange wat deur ondeurdringbare rots bepaal word. Geohidrologie is ‘n baie gespesialiseerde veld wat eintlik ‘n kombinasie van verskillende dissiplines verteenwoordig. Die dienste van ‘n geohidroloog sal benodig word waar grondwater, veral in droë gebiede, baie gelokaliseerd voorkom.
Nou dat ons weet hoe om water te wys, kom ons leer meer oor ondergrondse water.
'n Ondergrondse water stelsel bestaan uit natuurlike water reservoirs (Ook bekend as waterdraers of water tafel wanneer hulle naby aan die oppervlak is) en water skepe. Hierdie strukture word met mekaar verbind en voed mekaar.
Vorming van 'n water stelsel
Die geotermiese reservoir word gevoed deur:
- konveksie, deur 'n inkomende water vloei,
- geleiding, deur hitte bronne kom, direk en / of indirek, van die magma.
Hierdie voeding produseer 'n uitgaande vloei. Dit vloei vind plaas wanneer die hidrostatiese bevalling druk van die geotermiese reservoir oorskry. Dit veroorsaak dat die geotermiese reservoir lek deur een of soms meer punte, genoem exurgence punte of meer eenvoudig exurgence.
Hierdie lekkasies neem nie die vorm van 'n spleet of van 'n filter. Die geologiese vloeistof gaan deur middel van hierdie lekkasies nie diffundeer, maar vorm 'n bondel van dreinering leipype, genaamd water arteries, Wat hul slanke vorm oor hulle hele pad (wat nie uitsluit dat hulle verder kan verdeel nie, dit gebeur gewoonlik by die oorgange tussen geologiese lae).
Die stabiliteit van die efferente vloei (dws die uittredende vloei) van 'n geotermiese reservoir veronderstel die stabiliteit van sy afferente vloei (dws die inkomende vloei). Die inkomende vloei van geotermiese reservoirs, geleë in die dieptes van die aarde se kors, kan gemeet word aan angiogeoscopy. Die oorsprong van die afferente vloei in die geotermiese reservoir kan gepostuleer word (as dit gemeet kan word).
Die inkomende stroom van waterdraers of van die watertafel kan perfek gemeet word deur angiogeoscopy.
Algehele struktuur
Elke water arterie volg 'n pad met 'n dalende helling. Hoe nader dit kom na die oppervlak, hoe meer horisontaal.
Water are beland (quasi sistematies) in 'n waterdraer. Dit word gefasiliteer deur die water arterie om meer horisontale en dus "vee" 'n groter oppervlakte wat verhoog die kanse van 'n waterdraer "hit". Hierdie voeding, wat plaasvind op die onderkant van die waterdraer, veroorsaak 'n oordruk wat op sy beurt maak dat 'n "lek" vorm, soos vir 'n geotermiese reservoir. Die water are van daardie waterdraer verloor 'n aansienlike bedrag van die hitte (wat diffundeer in die Litosferiese konteks van die waterdraer) van die inkomende water arteries (sien temperatuur profiel van ondergrondse natuurlike vloei) Die so-vervaardigde water are stygende uit die waterdraer einde, op hulle beurt, in een of meer ander waterdraers, nader aan die oppervlak. Hierdie waterdraers ondergaan 'n oordruk wat weer uitgaande water are en so produseer totdat die water are uiteindelik beland op die grond oppervlak soos 'n veer of voer 'n onversadigde watertafel.
Die natuurlike lek van 'n geotermiese reservoir produseer 'n boom-agtige struktuur van water voorwerpe wat dalende vloeitempo, temperatuur en druk hoe nader hulle aan die oppervlak kom. Die getal van die water are verhoog met hul nabyheid aan die oppervlak terwyl hulle vloei proporsioneel verminder. Verminder die vloeitempo van die water voorwerpe in teenoorgestelde deel van hul gebied digtheid.
Stygende water vloei vind stapsgewys plaas. Die stappe (gewoonlik 3 of 4) stem ooreen met die transito deur water reservoirs soos waterdraers van die watertafel. Die "oorsprong" en "intermediêre"Reservoirs altyd versadig; hulle gevoed kan word deur die water arteries of deur water skepe. Die watertafel kan nie permanent versadig. Sy vlak wissel volgens die grondwater infiltrasies. Hoe nader die watertafel is aan die oppervlak, hoe meer water kry dit van infiltrasie. Hierdie afwaartse bydrae gekombineer met die opwaartse bydrae van water skepe.
Die water druk verminder veral in die water skepe (In teenstelling met die "intermediêre"Reservoirs) terwyl die watertemperatuur verminder veral in die "intermediêre"Reservoirs (in teenstelling met die water vaartuie).
A dooie boom gee 'n goeie beeld van hierdie stygende ondergrondse water vloei. Dit is egter nuttig om hierdie beeld aan te pas volgens die volgende oorwegings:
sekere aansluitings - maar nie almal nie - hou verband met water reservoirs; die ander aansluitings kan byvoorbeeld gevolg van die oorgang van 'n water vaartuig van 'n kompakte geologiese laag na 'n ander minder kompak geologiese laag,
die getal aansluitings wat beperk is, 'n dooie boom gee 'n beter vertoning van hierdie water stelsel,
ondergrondse water vloei uit 'n diepte van ongeveer een myl (orde van grootte) tot 'n diepte in die orde van 10 meter, die terminale takke moet gaan tot ongeveer dieselfde hoogte,
die lekkasie of exurgence punt van die geotermiese reservoir moet verband hou met die eerste onderverdeling van die stam in 'n paar hooftakke, die nek van die geotermiese reservoir moet verband hou met die stam.
Ondergrondse water stelsel is selfs uiters stabiel in die ruimte (In terme van geometriese struktuur) en in die tyd (In terme van hidrodinamiese en termodinamiese eienskappe), kan 'n aardbewing die struktuur verander (sommige thermale bronne is al opgedroog na 'n aardbewing, nie omdat hulle voedingsgewoontes vloei gestop word, maar omdat die pad van die water skepe verander het en is nou uiteindelik in die watertafel in plaas van die bereiking van die oppervlak)
Opdrag:
1) Gebruik een van boogaande metodes en bepaal of GZ wel geskik is om 'n boorgat te sink. (maw is daar water?)
2) Neem 'n foto van waar jy waterwys met jou GPS en waterbottel/hoed/stok en plaas foto op Geocaching webwerf. (Optionaal)
3) Beantwoord ondergaande vra en stuur epos aan skat eienaar.
(Internet mag gebruik word om van die inligting te bekom)
- Noem te minste 3 types/soorte boorgat pompe ? (Nie handelsname)
- Verskeie geologiese formasies word deurdring gedurende die boor proses. Beskryf die heel eerste laag. (Rondom GZ)
- Noem ten minste 3 tipe besoedeling wat grondwaterstelsels kan beïnvloed?
- Beskryf die plantegroei en topografie van die omgewing en spreek jou mening uit of dit wel 'n invloed het waar ondergronde water voorkom.
Additional Hints
(Decrypt)
Bagubh bz rcbf gr fghhe.
AO Pnpur znt jry trybt jbeq ibbe rcbf trfghhe vf.