[PL]
Bełkotka:
Iwonicz-Zdrój jest jednym z najstarszych uzdrowisk na terenie Polski. Znajdujące się tam źródła mineralne znane są ze swoich leczniczych właściwości już od XVI w. Najciekawszym jednak źródłem w Iwoniczu-Zdroju jest Bełkotka, znajdująca się na stoku góry Przedziwnej (niektóre źródła podają inną nazwę góry). Bełkotka swoją nazwę zawdzięcza wydobywającym się z niego pęcherzykom gazu ziemnego.
Gaz ziemny jest paliwem kopalnym, powstałym wskutek rozkładu szczątków organicznych poddanych działaniu wysokiego ciśnienia i temperatury. Jego głównym składnikiem jest metan - bezbarwny, bezwonny, lżejszy od powietrza gaz, który z powietrzem tworzy mieszaninę wybuchową. Podobno kiedyś z Bełkotki wydostawało się więcej gazu, a kuracjusze dla zabawy podpalali źródło.
Gaz ziemny bardzo często towarzyszy złożom ropy naftowej - tak jest i w tym przypadku, okolice słyną z wydobycia ropy naftowej. Obecnie Bełkotka jest obudowana w formę kamiennej studni. Obok niej znajduje się pomnik Wincentego Pola - geografa i poety - którego wiersz o Bełkotce wyryto na kamiennej tablicy i wmurowano poniżej jego podobizny.
Bełkotka została ustanowiona pomnikiem przyrody nieożywionej.
EarthCache:
Aby zalogować znalezienie tego EarthCache, musisz udać się pod wskazane współrzędne, odpowiedzieć na poniższe pytania, a następnie przesłać je do mnie za pomocą formularza kontaktowego. Możesz zalogować swoje znalezienie zaraz po wysłaniu do mnie odpowiedzi. Jeśli nie będą poprawne, skontaktuję się z Tobą.
1. Jakiej wielkości są wydobywające się z wody bąbelki gazu ziemnego?
2. Czy bąbelki metanu wypływają w jednym, czy w kilku miejscach źródła?
3. Czy bąbelki metanu wydobywają się z jednostajną częstotliwością, czy nieregularnie?
4. Na terenie Beskidów możemy spotkać źródła, w których wydobywa się dwutlenek węgla. Gaz ten zbiera się w obniżeniach terenu, co może być przyczyną uduszenia się przebywających tam małych zwierząt, a nawet człowieka. Metan jest gazem palnym, a jego nagromadzenie może być przyczyną wybuchu. Źródło Bełkotka zlokalizowane jest w obniżeniu terenu, a jednak metan nie gromadzi się tam i nie jest to miejsce zagrożone wybuchem. Jak sądzisz, dlaczego?
5. Obok miejsca oznaczonego jako parking (N 49 33.769 E 021 47.085) znajdują się pewne urządzenia (za ogrodzeniem). Co to jest i jaki jest tego związek z Bełkotką?
6. Zadanie dodatkowe - nie jest obowiązkowe, ale może to być ekscytujące doświadczenie. Znajdź kij i przymocuj na jego końcu kawałek papieru - będzie to coś na kształt prymitywnej pochodni. Zapal ją i zbliż do wydobywających się bąbelków. Nie obawiaj się, jest to całkowicie bezpieczne. Opisz w publicznym logu swoje obserwacje, co się dzieje podczas takiego doświadczenia. Uwaga: nie wrzucaj do źródła luźnych płonących papierów - nie zaśmiecaj go, nie spalaj też tworzyw sztucznych - zachowaj to miejsce czystym!
7. Drugie zadanie dodatkowe, nieobowiązkowe - jeśli w źródle zauważysz wrzucone przez ludzi patyki, lub co gorsza śmieci, spróbuj je wyciągnąć pozostawiając źródło w lepszym stanie, niż je zastałeś. Dziękuję!
[EN]
Bełkotka:
Iwonicz-Zdrój is one of the oldest spas in Poland. Mineral springs existing there have been known from their therapeutic properties since 16th century. But the most interesting spring in Iwonicz-Zdrój is Bełkotka which lies on a slope of Przedziwna mount ("przedziwna" means "miraculous"). Bełkotka takes its name from bubbles of natural gas, which are getting out from the water ("bełkotać" means "to gurgle").
Natural gas is a fossil fuel which originated as a result of organic debris decay in hugh pressure and temperature. Its main component is methane, so it's a flammable gas. Supposedly more gas used to get out of Bełkotka and visitors of the spa set the spring on fire for fun.
Natural gas very often exists together with petroleum - the same situation applies here – the area is known from oil extraction. Presently Bełkotka is cased with stones in the form of a well. Next to it is a monument of Wincecnty Pol - a geographer and a poet - whose poem about Bełkotka was etched on a stone plaque and placed below his image.
Bełkotka was established as natural monument.
The EarthCache:
To log your find of this EarthCache you have to go to the listed coordinates, answer the questions below and send it to me via contact form. You can log your find just after sending me your answers. If they are not correct, I will contact you.
1. What is the size of bubbles of natural gas which are getting out from the water?
2. Are the bubbles getting out in one, or several spots of the spring?
3. Are the bubbles getting out with constatnt frequency, or irregularly?
4. Methane is a flammble gas and its accumulation could be a cause of an explosion. Bełkotka spring is located in a depression, but methane doesn't accumulate there and this place is not at risk of an explosion. Why?
5. Close to the spot marked as a car park (N 49 33.769 E 021 47.085) there are some devices (behind the fence). What is it and what connetion with Bełkotka does it have?
6. An additional task - not obligatory, but could be an exciting experience. Find a stick, and fix a piece of paper on its end - it will be something like a simple torch. Set fire on it and put it close to the bubbles getting out from the water. Don't be afraid, it's absolutely safe. Describe in the cache log what happened during that experience. Attention: don't burning papers to the spring and don’t burn textiles - keep this place clean!
7. Another additional task, not obligatory - if you spot in the spring sticks thrown by people , or even worse rubbish, try to get them out leaving the spring in better condition than you found it. Thank you!
