Old Synagogue Krakow
Old Synagogue is an Orthodox Jewish synagogue in the Kazimierz district of Kraków, Poland. It is the oldest synagogue building still standing in Poland, and one of the most precious landmarks of Jewish architecture in Europe. Until the German invasion of Poland in 1939, it was one of the most important synagogues in the city as well as the main religious, social, and organizational centre of the Kraków Jewish community. In 1794 General Tadeusz Kościuszko spoke from the synagogue to gain the Jewish support in the struggle for Polish independence. A plaque in the entrance hall commemorates this event:
Old Synagogue of Kraków during World War II
The Synagogue was built in 1407 or 1492; the date of building varies with several sources. The original building was rebuilt in 1570 under the watchful eye of an Italian architect Mateo Gucci. The rebuilding included the attic wall with loopholes, windows placed far above ground level, and thick, masonry walls with heavy buttressing to withstand siege, all features borrowed from military architecture. The Old synagogue is a rare, surviving example of a Polish Fortress synagogue.
The synagogue was completely devastated and ransacked by the Germans during World War II. Its artwork and Jewish relics, looted. During the occupation, the synagogue was used as a magazine. In 1943, 30 Polish hostages were executed at its wall.The Old Synagogue was renovated from 1956 to 1959 and currently operates as a museum. It is a Division of the Historical Museum of Krakow, with particular focus on Krakow's Jews. The exhibits are divided into themes dealing with birth, prayer rituals, diet, divorce and death. "The beautiful women's prayer room, which dates from the 17th century, is often used to hold temporary exhibitions."
_________________________________________________________________________________________
(PL)
Synagoga Stara – synagoga znajdująca się na Kazimierzu w Krakowie, przy ulicy Szerokiej 24. Jest jedną z najstarszych zachowanych synagog w Polsce oraz jednym z najcenniejszych zabytków żydowskiej architektury sakralnej w Europie.
Synagogę prawdopodobnie zbudowali w drugiej połowie XV wieku Żydzi czescy, którzy przybyli do Krakowa po pogromie praskim w 1389 roku. Według różnych źródeł podaje się przeważnie dwie daty budowy tzn. 1407 lub 1492 rok. Początkowo była ceglano-kamienną, wysoką, dwunawową halą, przeznaczoną wyłącznie dla mężczyzn. Jej wschodnia ściana przylegała do miejskich murów obronnych, przez co była włączona w system fortyfikacji. Z tego powodu poziom sali głównej był obniżony o kilkanaście centymetrów w stosunku do ulicy.
Synagoga należała do średniowiecznych, typowo gotyckich synagog dwunawowych, a takie były znane w Europie jeszcze tylko trzy: w Wormacji,Ratzybonie i w Pradze. Szlak Wormacja-Ratzybona-Praga-Kraków był jedną z głównych dróg wędrówek Żydów do Renu wzdłuż Dunaju po Łabę,Odrę i Wisłę.
W drugiej połowie XVI wieku do synagogi dobudowano parterowe dobudówki, w których mieściły się Przedsionek, dom kahalny oraz babiniec. Dzięki temu synagoga stała się centrum życia religijnego kazimierskich Żydów. W 1557 roku wybuchł wielki pożar, który doszczętnie strawił całą synagogę.
Po pożarze synagogę odbudował florencki architekt Mateo Gucci, który nadał jej renesansowy charakter, ale zachował jednak poprzedni, dwunawowy plan budowli i odtworzył jej krzyżowo-żebrowe sklepienie. Dodatkowo podniesiono mury synagogi do dzisiejszej wysokości, które następnie zwieńczono arkadową attyką, która przysłoniła dach. Prace trwały do 1570 roku, gdyż z tego właśnie roku pochodziła widniejąca na sklepieniu - jeszcze do 1942 roku - inskrypcja tego budowniczego. Z pierwotnej budowli zachowały się wyłącznie mury sali głównej, babińca oraz przedsionka. Bożnica paliła się jeszcze kilka razy, ostatni pożar miał miejsce w 1773 roku. W 1786 i 1797 roku w synagodze, rabin Izaak Lewita dwukrotnie wyklął krakowskich chasydów.