Johannes Albertus Boer (1895-1971) staat vooral bekend om zijn vroege gebouwen in de stijl van de Amsterdamse School. Op deze cache leer je vier van zijn eerste gebouwen kennen. Alle gebouwen zijn rijksmonumenten.
WP1: Noorderbad / Vraag 1 & 2
Voor je staat het Noorderbad uit 1934. Het is het jongste van de vier gebouwen op de cacheroute, en in tegenstelling tot de andere gebouwen zijn hier nauwelijks invloeden van de speelse Amsterdamse School te zien: het is een vrij strak gebouw in een functionele stijl, met vlakke gevels en hoekige vormen. Maar als je goed kijkt vindt je ook een paar versieringen in het metselwerk. Eentje is bijvoorbeeld bij de ingang te zien.
Vraag 1: Als je op of direct voor de trap naar de ingang staat zie je aan de rechterkant, boven de stalen toegang voor rolstoelen, een ornament dat is gemaakt van bakstenen die wat dieper liggen of anders gemetseld zijn. Boven een band van staande stenen vind je een dieperliggende laag. Hoeveel hele strekken (lange kanten van een baksteen) tel je van links voordat er een nog dieper liggende steen te zien is? A is het aantal strekken.
Aan de kant van de Diephuisstraat, rechts van de ingang, was helemaal boven op het platte dak in het begin een zonterras voor de badgasten. Links van de ingang, aan de kant van de Oosterhamrikkade, zie je op de 1e en 2e verdieping de ramen van de zwemzaal. Het bassin eindigde ongeveer twee meter onder de onderste ramen; vlak achter de nu gestuukte muur was dus water!
Oorspronkelijk zag het bebouwingsplan hier een (kerk)gebouw met een verticaal accent zoals een toren voor. Toen bleek dat er geen kerk op deze plek nodig was, voldeed Boer aan het plan door aan de voorkant een markante schoorsteen te plaatsen. Verder rechts (Diephuisstraat) bevindt zich nog een tweede schoorsteen. Vooral de voorste is erg fraai met zijn meerdere in elkaar geschoven blokken.
Vraag 2:De twee schoorstenen zijn versierd met horizontale grijze betonnen platen die aan verschillende kanten uitsteken. Hoeveel verschillende platen zijn er aan de schoorstenen gebruikt? (Tel de 3 kleine grijze uitsteeksels die naast elkaar zitten niet mee, en tel alleen de platen aan de hoge schoorstenen). B is het aantal platen.
Het Noorderbad verloor zijn functie in 1994, toen Kardinge gebouwd werd.
WP2: Oppenheimstraat / Vraag 3
Je staat nu voor een winkel/woningcomplex uit 1931. Voor je ligt nr. 70 met een winkel op de begane grond en bovenwoningen. Het pand heeft een driezijdige gevel met een twee verdiepingen hoge pui van stalen kozijnen. Karakteristiek voor Boer zijn de twee witte horizontale overstekken boven de grote pui en de dubbele witte betonnen latei boven het winkelraam.
In tegenstelling tot het Noorderbad is dit complex gebouwd in een strakke variant van de Amsterdamse School stijl. Kenmerkend voor deze stijl zijn onder andere versieringen in het mestelwerk, plastische gevels, symbolische draagconstructies, steile daken en torentjes. Van alles zijn er in dit complex voorbeelden, zij het in een sobere vorm: ga op zoek!
Vraag 3: Voor de vraag moet je in het hele complex Oppenheimstraat 70-86 naar de rode aanwijsplaat (locatiebordje) zoeken die aangeeft dat zich 3,3m naar achteren en 1,2m naar rechts een brandkraan bevindt. C is het nummer boven de witte T.
WP3: Korreweg / Vraag 4
Het complex Oppenheimstraat 88/Korreweg 99-111 is tegelijkertijd met het complex van WP 2 gebouwd. Vanaf de Oppenheimstraat zie je de overeenkomsten goed. Maar zodra je om de hoek naar de Korreweg loopt zie je dat het pand veel gevarieerder en speelser is: de gevel is minder vlak en heeft mooie bijzondere elementen zoals halfronde luifels en balkons, torentjes en zelfs een ronde hoek.
Vraag 4: Ga op zoek naar het geveldetail op de foto. Hoe vaak komt het aan de drie straatzijden van het hele complex (het loopt door tot aan de P. Hendrikszstraat) voor? D is het aantal.
Proef op de som: B + D = A + 1
WP4: Bernoulliplein 1 / Vraag 5 - 7
Je bent nu bij het laatste door Boer ontworpen gebouwencomplex op deze route, en tegelijkertijd het meest bekende en oudste. De bebouwing rond het Bernoulliplein is Boers eerste eigen ontwerp en meteen zijn doorbraak als architect.
De bouw gebeurde in vier fasen. Blok 1 en 4 zijn het oudst (1925 en 1927), blok 2 is van 1928 en blok 3 van 1929. De verschillende bouwtijden zijn ook in de vormgeving te zien: het jongste blok, blok 3, is het meest zakelijk; de oudste blokken, zoals blok 1, waar je nu staat, zijn helemaal in de Amsterdamse School: steile en grote daken, golvende gevellijnen, torenachtige hoeken, ronde erkers en veel horizontale lijnen - zelfs de roeden in de originele ramen zijn onderdeel van Boers design!
Lees de volgende vragen eerst rustig door voordat je doorloopt. Voor de antwoorden zul je via WP5 langs alle blokken moeten lopen.
Vraag 5: Oorspronkelijk waren de gebouwen veel kleurrijker: de ramen en kozijnen waren niet wit, maar hadden in elk blok een ander, door Boer ontworpen kleurschema. Zelfs de voegen tussen de bakstenen waren gekleurd! De kleurschemas van de vier blokken zijn:
- groen-orange (1)
- blauw-geel (2)
- groen-blauw (0)
- geel-bruin (3)
Vermenigvuldig voor elk kleurschema het nummer van het kleurschema met het nummer van het blok waar het kleurschema hoort. E is de som van de vier resultaten.
Vraag 6: Variatie in het metselwerk is een terugkerend stijlelement bij de Amsterdamse School. Aan het Bernoulliplein zijn drie van de vier blokken in halfsteensverband gemetseld en eentje in kruisverband. Welk blok is dit? F is het nummer van het blok dat in kruisverband is gemetseld.
Vraag 7: In blok 2 had de aannemer met wie Boer samenwerkte zijn woning. Hij heeft zijn beroep vereeuwigd met een bijzondere versiering van het glas-in-lood-raam naast zijn huisdeur. Waar woonde de aannemer? G is zijn huisnummer (zonder toevoeging).
Loop nu door naar WP5.
WP5: Bernoulliplein 2 / Vraag 8 & 9
Als je vanaf hier naar blok 2 kijkt zie je hoe de blok steeds strakker wordt - bij nummer 32 met de halfronde toren en de gekke versiering op de schoorsteen begint een stuk met een steil dak dat plotseling eindigt in een erg vierkante hoek dat bijna doet denken aan het Noorderbad. Misschien heeft Boer dit bedoeld als opmaat naar de zakelijk-strakke oude Nijverheidsschool aan het einde van het pleintje? Boer was vast door de stijl van dat gebouw beïnvloed - hij was als tekenaar bij de bouw betrokken, maar werd vanwege bezuinigingen bij de gemeente (klinkt ook nu bekend in de oren...) direct na de klus in 1923 weer ontslagen.
Passend bij de school was aan de hoek van blok 3, in nummer 18, vroeger een winkel voor technische vakboeken. Iets rechts daarvan, in nummer 15, had Boer een atelier, achter de grote glazen pui op de 2e verdieping. Naast zijn atelier had Boer ook een woning in het complex.
Vraag 8: Loop onder het balkon van nummer 15 door naar het hofje. Hoeveel garages (dubbele groene deuren) zijn er? H is het aantal garages.
Loop nu door naar blok 4 en let daarbij op het antwoord voor de laatste vraag.
Vraag 9: In de vier blokken zijn drie verschillende types voordeuren gebruikt. Bij welke woning hoort de deur hiernaast? (Dit is tevens de woning waar Boer zelf woonde.) I is het huisnummer (zonder toevoeging).
Je hebt nu alle vragen beantwoord. De cache ligt op:
X = ((C-G)/F)+(I*B)+E
Y = (D*A)+H-E+10
N53 13.X E006 34.0Y (GeoCheck)
Aub. nergens aanbellen.
Doe de katten de groeten!
jana13 
Team Friedeljan 
Phosphazenes
