Skrócony opis w języku polskim
Koordynaty tego earthcachea znajdują się w Parku Leśnym Bażantarnia, na Górze Belweder na szlaku "zielonym" i są oddalone o 2.5 km od punktu startowego.
English description
This earthcache is located in the Pheasantry Forest Park, on the Belvedere Mountain on the "green trail. Its coordinates are about 2.5 km from the starting point.
Description française
Cette earthcache est situé dans le parc forestier de Faisanderie (Montagne de Belvedere), sur la "voie verte”. Ses coordonnées sont à environ 2,5 km du point de départ.
Deutsche Beschreibung
Die Koordinaten dieses EarthCaches liegen circa 2,5 km entfernt vom Startpunkt der Wanderung. Der Weg führt dich auf dem grün markierten Wanderpfad, der den Waldpark Bażantarnia (Vogelsang) durchquert.
Obélisque
Dawna wieza obserwacyjna, photo by: Piotr Gizinski, http://www.elblag.net
|
 |
POLSKI
|
O miejscu:
Wysoczyzna Elbląska (Wzniesienie Elbląskie, dawniej Elbinger Höhe lub Trunzer Berge) obejmuje obszar 450 km2 falistych wzniesień morenowych (zbudowanych z glin zwałowych i piasku) z występującymi w części centralnej drumlinami - niewysokimi pagórkami o eliptycznym, asymetrycznym kształcie, wydłużonym w kierunku ruchu lądolodu; powstałymi pod lodowcem z materiału morenowego; na powierzchni pokrytymi gliną zwałową, ale w ich wnętrzu może znajdować się piaszczysto-żwirowy materiał warstwowany. Wzniesienia osiągają w okolicy Milejewa wysokość 198,7 m n.p.m. (Góra Maślana). Wysoczyzna posiada wyraźnie zaznaczone naturalne granice w postaci stromych krawędzi od strony zachodniej i wschodniej, bądź też stromego wybrzeża (klifowego) od strony Zalewu Wiślanego, odsuniętego od linii wody przez pas płaskich terenów nadzalewowych. Część północna, na odcinku od Elbląga do Fromborka, to stary, martwy klif abrazyjny uformowany przez późniejszą działalność erozyjną. Podcięcia stokowe zostały utworzone w wyniku abrazji fal dawnego morza litorynowego, istniejącego około 6 tysięcy lat temu. Wysoczyzna pocięta jest siecią licznych, promieniście rozchodzących się dolin erozyjnych, wykształconych przez płynące potoki. Dzikie i niedostępne „kaniony” mają czasami 40 – 60 m głębokości. Najbardziej dynamiczna rzeźba (głębokie wąwozy i jary, malownicze strumienie) charakteryzuje strefę krawędziową, szczególnie w okolicach miejscowości Łęcze i Suchacz. W wyniku intensywnie zachodzących procesów erozyjnych w zboczach wąwozów odsłonięte zostały różnej wielkości głazy narzutowe, przyniesione przez lodowiec skandynawski.
Jak się formowała Wysoczyzna?
Proces formowania się Wysoczyzny następował podczas czterech zlodowaceń skandynawskich:
- zlodowacenie południowopolskie (objęło ok. 90% powierzchni Polski);
- zlodowacenie środkowopolskie;
- interglacjał eemski (interglacjał Riss/Würm);
- zlodowacenie północnopolskie (zlodowacenie bałtyckie, Wisły lub Vistulian).
Największą rolę w formowaniu wysoczyzny odgrywały intensywne procesy glacitektoniczne, które poprzez nacisk lub tarcie lodu o podłoże (egzaracja) powodowały deformacje podłoża lodowca oraz składanych przezeń osadów. Dotychczasowe obserwacje wskazują, że zaburzenia glacitektoniczne następowały tu kilkakrotnie. O ile obraz budowy czwartorzędu przypowierzchniowego wyłania się z odsłonięć na powierzchni terenu, o tyle głębsza budowa geologiczna tego obszaru do niedawna była prawie nieznana. Dopiero nowe wiercenia (Kadyny, Pęklewo, Pagórki) pozwoliły na poznanie głębszej części profilu czwartorzędowego. W toku badań okazało się, że jednym z ważniejszych problemów geologicznych Wysoczyzny jest zagadnienie plejstoceńskich transgresji morskich - obszar ten był wielokrotnie zalewany przez morza, o czym mogą świadczyć osady morskie (z fauną morską) interglacjalu eemskiego (132-115 tys. lat temu), znajdujące się na głębokości 150 m od powierzchni terenu. Nieco wyżej od osadów interglaciału eemskiego, oddzielone gliną zwałową (powstałą podczas zlodowacenia toruńskiego) odkryto młodsze osady (powstale w interglacjale krastudzkim) morskie ogniwa elbląskiego (95 -105 tys. lat), odpowiadające iłom i mułkom elbląskim (yoldiowym). Zarówno w mułkach, jak i w piasku występują roztarte szczątki skorupek mięczaków, wśród których znajdują się liczne szczątki małża Portlandia (Yoldia) arctica, od którego pochodzi nazwa Morza Yoldiowego będącego jedną z głównych faz rozwoju Morza Bałtyckiego. Poziom wody Morza Yoldiowego był ok. 40-50 m niższy w stosunku do obecnego. Osady iłów yoldiowych (Ledathon - zwanych też elbląskimi) z ww. małżem, zostały odkryte przez A. Jentzscha w latach 1876 i 1887 w Łęczu (właśc. Bogdaniec), Nadbrzeżu i Suchaczu. Pod koniec (późny glacjał) ostatniego zlodowacenia północnopolskiego (koniec jest równoznaczny z końcem plejstocenu i początkiem holocenu – interglacjał współczesny), lądolód skandynawski zajmował tereny północnej Polski, a jego zasięg - od Wysoczyzny Elbląskiej - pokrywa się z południową granicą występowania jezior polodowcowych na Pojezierzu Mazurskim. Na obszarach zlodowaconych występują najlepiej wykształcone formy rzeźby lodowcowej, tzw. rzeźby młodoglacjalnej. Formy pozostawione przez lądolód są świeże i czytelne w terenie. Składają się na nie garby i pagórki moreny dennej. W osadach morenowych znajdowane są olbrzymie głazy narzutowe przywleczone przez lądolód skandynawski. Typową cechą rzeźby młodoglacjalnej jest też duża liczba jezior (tzw. jeziora morenowe), oczek polodowcowych i oz - długich wałów o stromych zboczach zbudowanych z piasków i żwirów, często pokrytych warstwą gliny.
Ciekawostki
Bardzo bogata jest szata roślinna, ciekawostką jest występowanie na tym terenie gatunków górskich. Równie bogata jest fauna parkowych lasów. Żyją tu m. in. wydry, popielice i jenoty, czasem zawita nawet łoś. W leśnych ostępach przebywa jeleń sika, pojawiły się też wilki. Bażantarnia stanowi część Wysoczyzny Elbląskiej. Pamiątką po wizycie lodowca są głazy narzutowe. Na Wysoczyźnie Elbląskiej można spotkać dużo takich pamiątek. Część z nich jest dobrze znana, z wieloma łączą się ciekawe legendy - Święty Kamień w Zalewie Wiślanym, Wielki Kamień w okolicach Próchnika, Diabelski Kamień, Spragniony Pielgrzym i Głaz Pustelnika - w Bażantarni, piramida w Kwietniku, czy Karciany Kamień w Modrzewinie.
Cache
Znajdujesz się na Wzgórzu Belweder, z którego możesz podziwiać wspaniały krajobraz zalesionych dolin i wzgórz Bażantarni. Jeszcze w latach 40-tych XX wieku w tym miejscu stała piękna jedna z wielu wież widokowych oraz obelisk poświęcony Augustowi Papau (1797-1863), nauczyciela muzyki i pioniera elbląskiej turystyki. Obelisk przetrwał do dnia dzisiejszego, niestety po wieży widokowej nie ma dzisiaj śladu. Źródła: http://www.szlaki.mazury.pl/; http://www.historia-wyzynaelblaska.pl/geologiczne-dzieje-wysoczyzny-elbl-skiej.html; http://www.pkwe.pl/
Zadania
1. Podaj nazwę geologiczną okresu, w którym uformowała się rzeźba terenu Wysoczyzny Elbląskiej.
2. Jakie procesy geologiczne odegrały największą rolę w formowaniu Wysoczyzny?
3. Co to są drumliny?
4. Idąc szlakiem, około 700 metrów przed wskazanymi koordynatami przechodzisz stromym zboczem przez jar i płynący tam strumyk. Korzystając z GPS określ wysokość n. p. m. w miejscu przejścia szlaku przez strumień. Następnie określ wysokość na szczycie wzgórza przy koordynatach i podaj różnicę wysokości między tymi miejscami.
5. Dotarłeś do końcowych koordynat – Wzgórze Belweder.
a. W którą stronę świata jest zwrócony napis na obelisku?
b. na Wzgórzu znajduje się kilka pamiątek po okresie lodowcowym – stosunkowo niewielkie, ale widoczne głazy narzutowe. Podaj nazwę skały, z jakiej są zbudowane.
6.[Zadanie opcjonalne] Mile widziana fotka okolicy.
Odpowiedzi proszę wysyłać za pomocą mojego profilu. Nie trzeba czekać na odpowiedź, można od razu logować. Jeśli odpowiedź będzie niepoprawna, zgłoszę się sam. Pamiętajcie proszę, że logi bez podesłanych odpowiedzi będą kasowane!
 |
ENGLISH
|
About this spot:
Elbląg Upland (formerly Elbinger Höhe or Trunzer Berge) covers an area of 450 km2 wavy moraine hills (composed of boulder clay and sand) from drumlins occurring in the central part of the Upland. Drumlins are not very high, elliptical hills of asymmetrical shape, elongated in the direction of movement of the glacier, arising under a glacier moraine material. The drumlin's surface is usually covered with boulder clay, but there can be also layered sandy and gravelly material inside it. Elevations reach around Milejewo height of 198.7 m (Butter Berg). Upland has a clearly defined natural boundaries in the form of steep edge of the west and the east, or the steep coast (cliffs) from the Vistula Lagoon, kept out of the water line through the belt of flat land lagoon territories. The northern part, from Elblag to Frombork, is an old, dead abrasive cliff formed by erosion processes. Conical undercuts were created as a result of abrasion of former litoral sea, existing about 6000 years ago. Upland is cut by a network of numerous valleys radiating erosion, formed by flowing streams. Wild and inaccessible "canyons" are deep for 40 - 60 m. The most dynamic carving (deep gorges and ravines, picturesque streams) has the edge zone, especially in the area of Łęcze and Suchacz. As a result of intensive erosion processes occurring on the slopes, boulders of all sizes were exposed, brought by the Scandinavian glacier.
How was the Upland formed?
The process of formation of the Upland lasted during the four Scandinavian glaciations
- South-Polish ice age (covering about 90% of Poland)
- the Mid-Polish glaciation;
- Eemian interglacial (interglacial Riss / Würm)
- North-Polish glaciation (Baltic ice age / the Vistula glaciation or Vistulian glaciation).
The most important role in the formation of the Upland played intensive glacitectonic processes, which by pressure or friction of the ice surface (egzaration) caused the glacier surface and bedrock deformation. Previous observations indicate that the problems glacitectonic followed here several times. While the image of the construction of the Quaternary surface emerges from outcrops on the surface, whereas the deeper geological structure of the area, until recently, was almost unknown. Only new drilling (Kadyny Pęklewo, Pagórki) allowed us to explore the deeper part of the profile of the Quaternary. The study found that one of the major problems is the issue of Pleistocene marine transgression - the area was often flooded by the sea, as evidenced by marine sediments (with marine fauna) Eemian interglacial (132-115 thousand years ago), located at a depth of 150 meters below ground. Slightly above the sediments of the Eemian Interglacial, separated by boulder clay (formed during the Torun glaciation) younger sediments were discovered (arising during the Krastudy Interglacial, 95 -105 thousand year), corresponding to silts and loam of Elblag (Yoldi). Both in the silts, as well as in sand there are pounded shells of molluscs, among which there are numerous remains of Portland mussel (Yoldi) arctica. The Yoldi Sea, which is one of the main stages of development of the Baltic Sea, took its name from which this mussel. The water levels of the Yoldi Sea was about 40-50 m lower than currently. Yoldi silt deposits ( Ledathon - also called Elblag) of these mussels were discovered by A. Jentzsch in 1876 and 1887 in Łęcze (Bogdaniec ), Nadbrzeże and Suchacz . At the end of the last North-Polish ice age (the end of the Pleistocene and the begin of Holocene - modern interglacial) , Scandinavian ice sheet occupied areas of northern Poland , and its range - from Elbląg Upland - coincides with the southern boundary of the glacial lakes in the Masurian Lakeland . Glaciated areas are best developed young glacial landforms. Forms left by the glacier are fresh and visible in the area. They consist of moraine bumps and hills. The moraine deposits include huge glacial erratic rafted by the Scandinavian ice sheet . Typical for the young glacial landforms is also a large number of lakes (the moraine lakes) , kettles and eskers - long winding ridge of stratified sand and gravel, often covered by clay.
Curiosities
There is a very rich vegetation cover, interesting is the presence of mountain species. Also rich is the wildlife of the park forests. There are living here, among others: otters, dormices and raccoon dogs, sometimes will come even moose. In the backwoods lives sika deer, wolves (Canis Lupus) have also emerged. Pheasantry is part of the Elbląg Upland. A reminder of the ice age are glacial erratics. You can find a lot of such memorabilia in the Uplands. Some of them are well known, with many interesting legends - Holy Stone in the Vistula Lagoon, Big Stone near Próchnik, Devil's Stone, Thirsty Pilgrim and Hermit Boulder - in the Pheasantry, pyramid in Kwietnik, or Card Stone in Modrzewina.
Cache
You are at the Belvedere hill, from which you can admire the magnificent landscape of wooded valleys and hills of the Pheasantry. Back in the 40's of the twentieth century in this beautiful place there was one of the many observation towers and the obelisk, dedicated to Augustus Papau (1797-1863), a music teacher and pioneer of Elblag tourism. Obelisk has survived to this day, but there is not a trace of the tower today.
Sources: http://www.szlaki.mazury.pl/; http://www.historia-wyzynaelblaska.pl/geologiczne-dzieje-wysoczyzny-elbl-skiej.html; http://www.pkwe.pl/.
Tasks
1. Enter the name of a geological period in which Elbląg Upland terrain was formed.
2. What geological processes have played the biggest role in the formation of the Upland?
3. What are drumlins?
4. Following the trail, about 700 meters before indicated coordinates you are crossing by the steep canyon and a stream flowing there. Using your GPS specify the height above sea level at the point you’re crossing the stream. Then specify the height at the top of the hill at the final coordinates and enter the difference in height between these two places.
5. You've reached the end coordinates - Belvedere Hill.
a. Which cardinal direction is facing the inscription on the obelisk?
b.The glacier left a few souvenirs on the hill - a relatively small but visible erratics. Specify the name of the rock from which they are formed.
6. [Optional Task] Picture of the area is welcome.
Please send your answers using my GC profile. There's no need to wait for my reply, you can log immediately. If the answer is incorrect, I will contact you. Please remember that the logs without answers will be deleted!
