
Zespół Szkół im. C.K. Norwida w Nowym Mieście Lubawskim powstał początkowo jako Progimnazjum w 1858 r. Wiosną 1858 r. rejencja w Kwidzyniu wydała zarządzenie o utworzeniu z dniem 1 pażdziernika 1858 r. drugiej szkoły elementarnej w Kurzętniku. Proboszcz z Kurzętnika - Antoni Franciszek Hunt uzyskał u władz zezwolenie na utworzenie Instytutu przygotowującego uczniów do gimnazjum i do szkół realnych, który stanowił zalążek przyszłego Progimnazjum w Kurzętniku, a później w Nowym Mieście. Początkowo była to jedna klasa z czwórką uczniów, w której wykładano w języku polskim i częściowo niemieckim. Na potrzeby Progimnazjum w Kurzętniku, w roku 1861 wybudowano okazały, piętrowy budynek szkolny z wieżyczką do obserwacji astronomicznych. Zwiększająca się liczba uczniów, która w r. szk. 1863/64 wynosiła 146 w ośmiu oddziałach oraz napływ uczniów z tak odległych powiatów jak gdańskiego i wejcherowskiego budziły niepokój ówczesnych władz pruskich. W 1863 roku wybucha powstanie styczniowe, w którym uczestniczyło sześciu uczniów Progimnazjum w Kurzętniku dając tym dowód swego patriotyzmu. Działania władz pruskich, a zwłaszcza burmistrza Kurzętnika, zwolennika germanizacji zmierzały do zamknięcia szkoły. Z pomocą przyszło społeczeństwo Nowego Miasta Lubawskiego, które uzyskało zgodę na przeniesienie Progimnazjum z dniem 1 października 1868 roku do Nowego Miasta. Wynajęto budynek przy moście nad Drwęcą u obywatela Kowalskiego. Wkrótce z powodu trudności finansowych Komitet Obywatelski zwrócił się do Zarządu Miasta o przejęcie szkoły. Władze przyjęły zadanie wybudowania nowego jej budynku. Dzięki zaangażowaniu i ofiarności społeczeństwa 1 października 1870 r. Progimnazjum rozpoczyna pracę w nowym budynku.
Od 1887 r. szkoła zaczyna funkcjonować jako Königliches Progymnasium. W 1889 r. wybudowano salę gimnastyczną, w której cztery lata później uroczyście obchodzono 25-lecie istnienia Progimnazjum, aczkolwiek w istocie rzeczy było to 35-lecie. W 1907 r. nadbudowano nad aulą drugie piętro i wybudowano willę dyrektora.
W 1929 r. Progimnazjum przekształcone zostało w Gimnazjum. W roku tym po raz pierwszy w dziejach szkoły rozdano świadectwa maturalne siedmiu osobom. W roku 1935 z powodu ciasnoty zaistniało realne zagrożenie przeniesienia gimnazjum do pobliskiej Lubawy. Społeczeństwo Nowego Miasta jeszcze raz dało przykład swej ofiarności i w ciągu kilku miesięcy dobudowano 4 izby lekcyjne.
Dwa lata później zmieniono nazwę szkoły na Państwowe Gimnazjum i Liceum. W budynku szkoły istniały w owym czasie dwie szkoły zorganizowane w 1941 roku: Hauptschule (szkoła główna) i Oberschule (szkoła wyższa). 1 września 1948 r. szkoła zostaje przekształcona w Państwową Szkołę Ogólnokształcącą Stopnia Licealnego, a od 1950 r. nosi nazwę LO nr 16. 1 września 1955 roku szkoła znowu zmienia nazwę, tym razem na Szkołę Podstawową i Liceum Ogólnokształcące. W roku szkolnym 1965/66 zostaje utworzony Społeczny Komitet Budowy Obiektu Sportowego przy Liceum Ogólnokształcącym. Podczas jego czteroletniej działalności zbudowano boisko do piłki ręcznej (zimą zamieniane w lodowisko), boisko do piłki siatkowej i koszykówki, skocznię i 60-metrową bieżnię.
W 1967 r. szkołę przemianowano na LO im. C.K. Norwida. W latach 1972-74 rozbudowano budynek szkolny w zachodniej części. Połączono salę gimnastyczną z budynkiem szkolnym oraz zainstalowano centralne ogrzewanie. W roku 1973, w którym obchodzono 200-ną rocznicę utworzenia Komisji Edukacji Narodowej, zorganizowano spotkanie przedstawicieli najstarszych szkół w Polsce. Minister Oświaty i Wychowania Jerzy Kuberski wręczył wyróżniającym się szkołom Medale Pamiątkowe Komisji Edukacji Narodowej. Wśród najstarszych i wyróżniających się szkół znalazło się Liceum Ogólnokształcące w Nowym Mieście Lubawskim, a wśród 40 nauczycieli uhonorowanych medalami komisji Edukacji Narodowej - długoletni nauczyciel Liceum Stanisław Wincek.
Zarządzeniem Kuratorium Okręgu Szkolnego w Olsztynie utworzono z dniem 1 września 1975 r. na bazie LO, Zespół Szkół w Nowym Mieście. W jego skład weszły: Liceum Ogólnokształcące, Liceum Ogólnokształcące dla Pracujących, Średnie Studium Zawodowe i Zasadnicza Szkoła Zawodowa, a od 1976 r. Liceum Zawodowe. W ramach obchodów 650-lecia Nowego Miasta na uroczystej sesji dnia 6 marca 1976 r. wręczono szkole Sztandar ufundowany przez Komitet Rodzicielski. W następnym roku oddano do użytku nowy budynek internatu, rozwiązując tym problemy uczniów pochodzących spoza Nowego Miasta. W 1977 r. szkoła otrzymuje nazwę: Zespół Szkół im. C.K. Norwida.
Nieopodal szkoły mieści się d. dom nauczyciela, na którym umieszczono łacińską paremię – Bonus vir semper tiro, co oznacza człowiek porządny zawsze się uczy.
W 2018 r. odbywać się będą obchody Jubileuszu 160-lecia istnienia placówki.
