![]()
[PL]
Teodor Talowski - polski architekt i malarz zgodnie uważany jest za jednego z najważniejszych polskich architektów przełomu XIX i XX wieku. Oprócz kamienic "Pod Pająkiem" link "Pod śpiewającą Żabą" link, i innych na ul. Retoryka, przekopu i wiaduktu kolejowego nad ul. Lubicz link, Talowski zaprojektował także budynek w którym znajduje się Szpital Zakonu Bonifratrów Św. Jana Grandego w Krakowie.
Ufundowany w 1609 roku przez Waleriana Montelupiego i wspierany przez krakowskie mieszczaństwo pierwszy bonifraterski Szpital u zbiegu ulic św. Jana i św. Marka służył chorym i cierpiącym przez dwa stulecia. Należycie zorganizowany, zapewniał wysoki - jak na ówczesne czasy - poziom usług medycznych dzięki współpracy z wykwalifikowaną kadrą lekarską.
Dotkliwe zubożenie klasztoru w okresie zaborów sprawiło, że zabrakło funduszy na remont budynków zagrożonych całkowitą ruiną. W 1812 roku wskutek zabiegów biskupa krakowskiego Andrzeja Gawrońskiego król saski i wielki książę warszawski Fryderyk August Wettyn wydał dekret, na mocy którego Bonifratrzy otrzymali na własność opuszczony klasztor wraz z ogrodem i kościół Trynitarzy pw. Świętej Trójcy przy obecnej ulicy Krakowskiej.
W tych trudnych czasach bracia Bonifratrzy wielkim wysiłkiem odremontowali nową siedzibę i znów zaczęli służyć społeczeństwu Krakowa. Przyznanie Galicji autonomii i objecie prezydentury miasta przez Józefa Dietla, lekarza i społecznika, poprawiło nieco sytuację Konwentu i Szpitala.
Pomyślny okres działalności rozpoczął się jednak dopiero wraz z wyborem na przeora Konwentu (1891 r.) br. Laetusa Bernatka - Morawianina z pochodzenia, farmaceuty z wykształcenia, a z usposobienia pragmatycznego marzyciela. Nowy przeor pomimo wielu przeciwności losu postanowił wybudować nowy szpital. Okazją do realizacji tego zamysłu stał się jubileusz 50-lecia panowania cesarza Franciszka Józefa. Zwołana w marcu 1897 roku, w Wiedniu kapituła prowincji austriacko-czeskiej zaakceptowała pomysł L. Bernatka dotyczący wybudowania nowego szpitala w Krakowie, przy ulicy Trynitarskiej. Autorem projektu szpitala był znany architekt, profesor Krakowskiej Wyższej Szkoły Techniczno-Przemysłowej, Teodor Talowski.
Całkowity koszt budowy nowego szpitala wyniósł 450 tys. koron, z czego 369,6 tys. pochodziło ze składek społeczeństwa. W 1898 roku wbudowano kamień węgielny, a uroczyste otwarcie i poświęcenie Szpitala przez ks. kardynała Jana Puzynę odbyło się 7 października 1906 roku.
Szpital w dniu otwarcia liczył 100 łóżek i posiadał oddziały: wewnętrzny z pododdziałem gruźliczym, chirurgiczny, skórno-weneryczny z ambulatoriami, ponadto ambulatoria dentystyczne i okulistyczne oraz aptekę. Wyposażony w centralne ogrzewanie, elektryczne oświetlenie złożone ze 130 lamp żarowych, wentylację, zimną i ciepłą wodę oraz specjalistyczną aparaturę medyczną był jednym z najnowocześniejszych szpitali Galicji. Wysoki poziom wyposażenia szpitala został nagrodzony w 1907 roku, podczas X Zjazdu Lekarzy i Przyrodników Polskich złotym medalem "za wzorowe urządzenie".
Odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 roku i odrodzenie się w 1922 roku Prowincji Polskiej Zakonu Bonifratrów zaowocowało rozbudową budynku, uzupełnianiem wyposażenia o nowoczesną aparaturę medyczną, zatrudnianiem najlepszych lekarzy stosujących nowe metody leczenia.
Po wybuchu II wojny światowej przez wszystkie lata niemieckiej okupacji Szpital pozostawał w rękach braci. Znaleźli w nim zatrudnienie wybitni lekarze zwalniani z przejętych przez Niemców krakowskich klinik. Bonifratrzy, kierowani duchem braterstwa i patriotyzmu, zapewniali też schronienie i pomoc medyczną osobom poszukiwanym przez gestapo, współpracowali z ruchem oporu, ukrywali ludzi podziemia, nierzadko ryzykując własnym życiem.
1 stycznia 1949 roku decyzją nowych władz Szpital został upaństwowiony, a w październiku 1950 roku przeszedł całkowicie pod Zarząd Miasta Krakowa. Braciom zakazano wstępu na teren Szpitala, czego dobitnym wyrazem stało się zamurowanie przejścia łączącego go z Konwentem. Szpital otrzymał imię Edmunda Biernackiego, patologa i neurologa, filozofa medycyny.
Zwycięstwo Solidarności i powrót Rzeczpospolitej Polskiej zainicjowały starania Bonifratrów o odzyskanie Szpitala. Na mocy porozumienia z wojewodą krakowskim 1 stycznia 1997 r. Szpital wrócił do Zakonu. Tym samym stał się pierwszym niepaństwowym szpitalem w Polsce, pw. św. Jana Grandego, reformatora hiszpańskiego szpitalnictwa, wyniesionego na ołtarze przez Jana Pawła II w 1996 roku.
[EN] Google translate ;( sorry
Theodore Talowski - Polish architect and painter, is considered as one of the most important Polish architects of the late nineteenth and early twentieth century. In addition to the houses "Under the Spider" link "Under the singing Frog link, and the other on the Retotyka street and the trench and the railway viaduct over the street Lubiczlink , Talowski also designed the building in which the Hospital Order of Brothers Hospitallers of St . John Grande in Krakow.
Founded in 1609 by Valerian Montelupi and supported by the Krakow townspeople first Bonifraterska Hospital at the intersection of St . John and St . Mark served the sick and suffering for two centuries . Duly organized, offers a high - for the times - the level of medical services by working with qualified medical staff .
Severe depletion of the monastery during the partitions made it lacked the funds for the renovation of buildings at risk of total ruin. In 1812, as a result of treatments bishop of Krakow Andrzej Gawronski Saxon king and Grand Duke of Warsaw Elector of Saxony , Frederick Augustus issued a decree under which the Brothers Hospitallers received on property abandoned monastery with a garden and a church Trinitarian Church . Holy Trinity Church at the present street of Krakow .
In these difficult times, the brothers Brothers Hospitallers great effort recently renovated the new office and again began to serve the public Krakow. Granting autonomy of Galicia and taking the presidency of the city by Jozef Dietl , a doctor and social worker , the situation has improved somewhat Convention and Hospital .
Successful period of activity , however, only began with the election of the Convention on the Prior ( 1891 ) Br. Laetus Bernatka - Moravian origin, a pharmacist by profession , and on disposition pragmatic dreamer . The new abbot , despite many adversities decided to build a new hospital . The opportunity to implement this plan became the 50th anniversary of the reign of Emperor Franz Joseph . Convened in March 1897 in Vienna Chapter of the province of the Austro -Czech accept the idea L. Bernatka for the construction of a new hospital in Krakow , the Trinity Street . Hospital was designed by renowned architect , professor of Cracow School of Science and Industry , Theodore Talowski .
The total cost of building a new hospital amounted to 450 thousand . crowns , of which 369.6 thousand . came from public contributions . In 1898 he built the foundation stone , and the grand opening and dedication of the Hospital by Fr. Cardinal John Puzyna held on 7 October 1906.
Hospital on the opening day count of 100 beds and had branches : an inner subdivision TB , surgical , skin- venereal of ambulatoriami , moreover outpatient dental and ophthalmic and pharmacy. Equipped with central heating, electric lighting consisting of 130 incandescent lamps , ventilation , hot and cold water as well as specialized medical equipment was one of the most modern hospitals of Galicia. High levels of hospital equipment was awarded in 1907 , during the Tenth Congress of Physicians and Naturalists Polish gold medal " for exemplary device " .
Poland regained its independence in 1918 and the revival in 1922 the Polish Province of the Order of Brothers Hospitallers resulted in the expansion of the building , refilling equipment with modern medical equipment , hiring the best physicians using new methods of treatment.
After the outbreak of World War II all the years of the German occupation Hospital remained in the hands of the brothers. They found him employment eminent doctors fired from being taken over by the Germans Cracow clinics. Brothers Hospitallers , in the spirit of fraternity and patriotism , also assured shelter and medical aid to those sought by the Gestapo , collaborated with the resistance movement , people hiding underground , often risking their own lives .
January 1, 1949 by the decision of the new government hospital was nationalized in October 1950 passed completely under the Board of the City of Krakow . Brothers banned from entry to the hospital , which became a powerful expression walled passage connecting it to a Convention . The hospital was named Edmund Biernacki , a pathologist and a neurologist , philosopher of medicine.
The victory of Solidarity and the return of the Polish Republic initiated efforts to regain Bonifraters Hospital . Under an agreement with the provincial governor Krakow January 1, 1997 Hospital returned to the Order. He became the first non-state hospital in Poland, the church . St . John Grande , reformer of Spanish hospitality , elevated to the altars by Pope John Paul II in 1996.
CACHE:
[PL] MIcro pojemnik z logbookiem umieszczony na współrzędnych. Weź coś do pisania. To się odkręca ;). Umieść kesza tak jak go zastałeś. Powodzenia ;)
[EN] Micro container with a logbook located at the coordinates. BYOP. It unscrews ;) . Place the cache as you found it . Good luck ;)
