FR : La Chapelle et la légende de la Bonne Dame
Autrefois, au siècle des saints (7ème siècle), une communauté de vierges vivait dans un coin de la grande forêt de Freyr. Tous les soirs, une cloche permettait aux gens égarés de rejoindre la sainte demeure pour y recevoir l’hospitalité. Malheureusement, durant une nuit d’hiver, une horde de bandits s’abattit sur le refuge. Ode fut la seule survivante de cet horrible carnage. Elle mena alors une vie d’ascète dans la forêt, à proximité du village de Lavacherie où elle descendait régulièrement pour demander quelques braises dans son sabot. Un jour, alors qu’Ode effectuait sa tournée, un nouveau venu au village la congédia quelque peu rapidement. Le soir-même, l’étranger fut frappé d’un mal mystérieux qui le rendit totalement aveugle. Le lendemain, plein de regrets, il porta à la jeune fille ce qu’elle lui réclamait. Ode lui dit alors de se laver les yeux avec l’eau de la source qu’elle venait de faire jaillir des rochers. Miraculeusement, l’homme retrouva la vue. Après de longues années de solitude, Sainte Ode mourut. On la trouva agenouillée dans son ermitage, ses yeux ouverts fixés sur une petite croix. Lorsqu'on voulut s'approcher d'elle, un violent coup de tonnerre ébranla la montagne, et le corps de la morte disparut. Pour le populaire, la sainte continue d'habiter les lieux, et quand le brouillard se lève sur ces hauteurs, on dit que la Bonne Dame «fume», et ce signe est un présage certain de pluie.
On ne trouve aucune trace du lieu-dit Sainte-Ode avant 1572, date à laquelle la Chambre des Comptes délivre un octroi approuvant la construction de "forge et fourneau pour servir à fendre et battre fer" à un certain Jehan Piret, originaire du Brabant. Celui-ci, conscient des dangers que représente le travail du fer, décide de placer ses forges sous la protection de sainte Ode pour qui, il fait construire le fameux sanctuaire de schiste et la fontaine.
Aujourd’hui, la source existe toujours, l’eau est recueillie dans la petite cuvette en forme de coquillage que vous pouvez admirer à gauche de la chapelle. De nombreux visiteurs viennent encore se frotter les yeux avec l’eau miraculeuse. Si le temps le permet un pèlerinage est organisé chaque année, le premier dimanche de mai.
Chapelle de Sainte Ode et sa source ferrugineuse.
NL : De kapel en de legende van « la Bonne Dame »
In de 7e eeuw stond aan de rand van het woeste woud van Freyr (dat zich nu over een groot deel van Lavacherie uitstrekt) een eenvoudig klooster, waarin zich enkele maagden geheel aan de dienst van de Heer hadden gewijd. Reizigers die in het woud verdwaalden vonden de weg naar het gastvrije klooster door het kleppend geluid van het klokje dat de gebedsuren inluidde. Op zekere winterdag streek een bende gewapende boosdoeners als gieren op het rustige kloosterpand neer. Zij staken alles in brand en vernielden hetgeen zij op hun weg tegenkwamen.
Eén zuster, Ode ontsnapte aan het bloedbad. Zonder brood, zonder olie, zonder brandhout vluchtte zij blootsvoets de heuvel af, want zelfs haar sandalen had zij in de handen van de schurken moeten achterlaten. Uiteindelijk komt ze in de hoogste nood aan in het dorp Lavacherie. Zij zocht hulp en klopte aan bij de eenzame hut van een streekbewoner. Een man opende een luik. Hij had zich pas kort geleden in het dorp gevestigd en scheen helemaal niet begaan met wat er zich in het nonnenklooster had afgespeeld. Brutaal scheepte hij de hulpbehoevende kloosterlinge af. Geheel uitgeput, maar met des te groter vertrouwen in God, keerde Ode moeizaam naar haar uitgebrande klooster terug.
’s Anderendaags bij het opstaan stelde de ongastvrije kerel met ontsteltenis vast dat hij blind geworden was. Door wroeging (spijt) gekweld zocht hij een stevige knuppel tot steun en sukkelde op de tast naar de plaats waar Ode verbleef. In een vloed van tranen smeekte hij haar om vergiffenis. Ode was door dit gebaar diep getroffen. “Kom,” sprak ze, “was uw ogen met het water van deze bron.” Ze leidde hem bij de hand tot aan een bronnetje, dat zojuist tussen het winterse kreupelhout ontsprongen was. Zodra de man zijn oogleden met het wonderwater had bevochtigd, kreeg hij het gezicht weer. Zo toont God zijn wonderdaden…
Er is geen spoor te vinden van de plaats Sainte-Ode (de Goede Dame)voor 1572, toen de rekenkamer een subsidie gaf ter goedkeuring van de bouw van een "smederij en oven voor het verwerken van ijzererts" aan Jehan Piret, een inwoner van Brabant . Deze was zich bewust van de gevaren van het verwerken van ijzererts en besloot zijn smederijen onder de bescherming van St. Ode te brengen. Voor haar bouwde hij de kapel en de fontein.
Vandaag bestaat de bron nog steeds, het water wordt opgevangen in de kleine komvormige schaal die je kunt zien aan de linkerkant van de kapel. Veel bezoekers komen nog steeds hun ogen wrijven met het miraculeuze water. Als het weer het toelaat wordt jaarlijks een bedevaart gehouden op de eerste zondag van mei.
FR : La cache se situe N 50° 04.ABC E 005° 30.DBE
Diriger vous vers le panneau d’informations pour trouver les chiffres manquantes :
NL : De cache bevindt zich op N 50° 04.ABC E 005° 30.DBE
Ga naar het infopaneel om de ontbrekende cijfers te vinden :
EN : The cache is located at N 50° 04.ABC E 005° 30.DBE
Go to the info panel to find the missing numbers :
- On ne trouve aucune trace du lieu dit Sainte-Ode avant B5CD
- A = B + D
- E = A + B