Dzwonek za konających

[PL]

DZWONEK
ZA KONAIĄCYCH
Z ODPUSTEM
CZTERDZIESTODNIOWYM
OD STOLICE SWIETEY
RZYMSKIEY
APOSTOLSKIEY
POZWOLONYM
WYSTAWIONY
R.P. 1750

Nadgryziona zębem czasu tablica z tym dziwnym napisem znajduje się na ścianie Klasztoru Franciszkanów przy ul. Reformackiej. Mało kto zwraca uwagę na niepozorny mały dzwonek z urwanym sznurem wiszącym pod drewnianym daszkiem kilka metrów nad ulicą.

Tymczasem ten właśnie dzwonek i podobne wiszące przy Kościele Mariackim i Kościele Św. Trójcy są jednymi z bardziej osobliwych i niezwykłych krakowskich zabytków…

W dawnym Krakowie dźwięki dzwonów rozlegały się znacznie częściej niż obecnie. Wzywały na mszę święta, na modlitwę, obwieszczały pogrzeb, ostrzegały przed niebezpieczeństwem, czy wreszcie wybijały godzinę… Ale wśród wielu dźwięków dzwonów pewien ich rodzaj wybijał inną, mniej donośną i smutną melodię…

Dźwięk dzwonka za konającego oznaczał śmierć… a dokładnie prośbę… o szybką śmierć…

By skrócić straszliwe nieraz męki konania, nie tylko zanoszono przy łożu umierającego modły do Boga. Istniał także zwyczaj dzwonienia w niewielki dzwoneczek, wiszący kiedyś niemal przy każdym kościele, tak parafialnym, jak zakonnym. Nazywano go dzwonkiem „za konających”. Ta bowiem ciężka chwila, kończąca człowieczy żywot, jest nader często dies magna et amara valde – dniem ciężkim i pełnym męczarni. Wzywano wówczas patrona konających, św. Dyzmę, dobrego łotra, który zawisł na krzyżu po prawicy Zbawiciela, a któremu Ten przyrzekł: „Zaprawdę powiadam ci: Dziś ze mną będziesz w raju” (Łk 23, 43).Lud powiadał – „o święty Dyzmo, łotrze pokutujący, najwyborniejszy patronie, bądź mi opiekunem, kiedy konający biedzić się będzie przy zgonie”. I wówczas, gdy kto pasował się ze śmiercią długo, posyłano do najbliższego kościoła z błagalną prośbą o zadzwonienie w ów mały dzwoneczek „za konających”. Rozlegał się wówczas delikatny, smętny głos dzwonka, pociąganego za sznurek czy rzemień przez zakrystianina, bądź braciszka zakonnego. Na głos dzwonka przechodnie odmawiali Anioł Pański (…) Gdy ustawał głos tego dzwonka, głęboko kiedyś wierzono, że jego jękliwy ton pozwolił konającemu zakończyć męczarnie, a jego dusza stawała już na sąd boski. Dzwonienie za konających Stolica Apostolska obdarzyła czterdziestodniowym odpustem dla tych, którzy odpowiadając na dźwięk dzwonu, modlić się będą o lekkie skonanie dla innych. Dzwonienie za konających – o czym wiadomo ze źródeł – było już praktykowane w Norymberdze w XV stuleciu i stamtąd obyczaj ten przeniósł się do naszego kraju. W Krakowie praktykowano go jeszcze w okresie dwudziestolecia międzywojennego w XX wieku. 

Dzwonek umieszczano w miejscu przystępnym dla przechodnia, co umożliwiało ongiś szybkie dzwonienie, przeważnie na ścianie kościelnej. Obecnie są najczęściej pozbawione już sznura czy paska rzemiennego. Zapomniano także o ich skutecznym działaniu”…

 Michał Rożek – „Sekrety Krakowa” Wydawnictwo WAM 2008 

Zapraszam do krótkiego spaceru po Starym Mieście i zapoznania się z tymi niezwykłymi dzwonkami… 

Kościół św. Trójcy (Dominikanów)

Zadanie: W najbliższym sąsiedztwie dzwonka znajduje się słup trakcyjny z latarnia. 

Z tablicy znamionowej odczytaj 5-cyfrowy numer fabryczny tego słupa . Zapamiętaj tę liczbę jako ABCDE

Kościół Mariacki

Zadanie: Tuż pod dzwonkiem znajdują się trzy tablice. 

Odczytaj rok wmurowania największej z nich. Zapamiętaj tę liczbę jako FGHI

Klasztor Reformatów

Zadanie: W pobliżu drzwi nad którymi wisi lampka z numerem adresowym znajduje się granitowa tablica. 

Odczytaj liczbę liter w ostatnim wersie tej tablicy. Zapamiętaj tę liczbę jako JK.

KESZ

Aby odnaleźć pojemnik finałowy rozwiąż równanie:

N: DC CE.(B+2)IH

E: FG DA .EJ(9-K)

Miejsce ukrycia jest niezwykle ruchliwe i w dzień i w nocy!
W weekend w pobliżu odbywa się sabat mugoli. Stelth (ninja style) required

Bibliografia:

Michał Rożek – „Sekrety Krakowa” Wydawnictwo WAM 2008
http://ciekawykrakow.blogspot.com/