Brześć Kujawski, gród Władysława Łokietka, prawa miejskie uzyskał w 1250 roku. Miasto założono na obronnym, tarasowym wzgórzu o zarysie litery ,D" zlokalizowanym o około 10 m nad poziomem rzeki Zgłowiączki. Od północy, południa i wschodu otoczone było wałem ziemnym z fosą z wodami Zgłowiączki, oraz murami obronnymi. Do dzis zachował się unikalny w regionie, urbanistyczny układ miasta średniowiecznego.