Parafia Świętych Aniołów Stróżów w Wałbrzychu znajduje się w dekanacie wałbrzyskim południowym w diecezji świdnickiej. Była erygowana w XII w. Kościół ten jest siedzibą dekanatu i centralną świątynią Wałbrzycha.
W świątyni tej odbywają się najważniejsze wydarzenia o charakterze diecezjalnym. w 2000 roku nadano mu rangę kościoła Jubileuszowego Roku 2000. Odbywały się pielgrzymki wiernych w celu uzyskania odpustu zupełnego. w kościele tym odbywały się inauguracje roku akademickiego uczelni wyższych Wałbrzycha, wszelkie uroczystości patriotyczne w mieście. Miejsce miały także centralne-miejskie uroczystości nawiedzenia obrazów i figur maryjnych: Matki Bożej Częstochowskiej, Matki Bożej Łaskawej z Krzeszowa, Matki Bożej Fatimskiej, Matki Bożej Sedes Sapientiae (akademickiej); zakończenie peregrynacji Obrazu Jezusa Miłosiernego w dekanatach wałbrzyskich.
Przy powoływaniu nowych diecezji w 1992 i 2004 r. był rozważany jako siedziba biskupa diecezjalnego tzn. przy powoływaniu nowej, trzeciej diecezji na Dolnym Śląsku. Pierwotnie miała to być diecezja wałbrzysko-nyska, następnie nazywano ją Sudecką, aż wreszcie nazwano ją Świdnicką i siedziba diecezji mieści się w Świdnicy. Spełnił wymogi kolegiaty, np. prezbiterium zostało przystosowane do liturgii święceń, oraz wyposażone w sedille kanoników. Jeden z największych i najpiękniejszych kościołów w diecezji świdnickiej, zbudowanym w stylu neogotyckim. Jest przeszło 100 lat główną świątynią Wałbrzycha. Kościół ten jest długi na 60 metrów, szeroki na 30, a wysoki na 22 metry. Wiele cech wałbrzyskiej fary zdradza silną inspirację wrocławską kolegiatą św. Krzyża. Wybudowany w latach 1898-1904 jako jedno z ostatnich dzieł Alexisa Langera. Na terenie parafii znajduje się Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej - Pani Wałbrzycha (najstarsza świątynia Wałbrzycha).
Przy parafii działa także zgromadzenie Sióstr Świętej Elżbiety (Conggregatio Sororum a Sancta Elisabeth).
Dnia 3-go maja 2010r. Jego Ekscelencja ks. Biskup Ordynariusz Ignacy Dec podczas uroczystej Mszy Św. ustanowił Matkę Bożą Bolesną patronką miasta Wałbrzycha oraz podniósł nasz kościół do rangi kolegiaty (najważniejszy kościół w diecezji zaraz po katedrze). Prepozytem kapituły kolegiackiej został ks. Prałat Bogusław Wermiński. Dziekanem kapituły kolegiackiej został ks. Krzysztof Moszumański.
Dnia 15-go września 2010r. podczas uroczystej Mszy Św. w dzień wspomnienia Matki Bożej Bolesnej patronki miasta, Jego Ekscelencja ks. Biskup Ordynariusz Ignacy Dec dokonał instalacji Wałbrzyskiej Kapituły Kolegiackiej. Eucharystia była transmitowana przez Radio Maryja i Telewizję Trwam.
Kolegiata: kościół nie będący katedrą, przy którym znajduje się zgromadzenie kanoników, czyli kapituła kolegiacka; przeznaczony również na modlitwy kolegium księży (duchowieństwo kolegiaty wyróżnia się spośród pozostałego duchowieństwa danej miejscowości posiadaniem pewnych przywilejów honorowych).
Kesz to pojemnik po tabletkach musujących. Zawiera logbook, ołówek i certyfikaty dla trzech pierwszych znalazców. Uwaga na starszą panią z budynku naprzeciwko. Jest ona tak jakby strażniczką tego miejsca. Jak będzie się was o coś pytać to trzeba powiedzieć coś o grze terenowej i będzie ok.