Geschiedenis
Ontginning en agrarisch gebied
Maarssenbroek en omstreken in een kaart uit 1866.
Deel van de Maarssenbroekse wijk Waterstede met in de achtergrond onder meer hoogbouw van de wijk Bisonspoor (2012).
Het naamdeel -broek duidt op het moerassige karakter van het gebied. In de middeleeuwen werd de ontginning gestart. In 1514telde de gemeente nog maar 9 huizen, maar tijdens de Franse overheersing woonden er al 19 gezinnen. Maarssenbroek werd door de Fransen aan Maarssen toegevoegd, dit werd na de overheersing teruggedraaid. In 1857 werd Maarssenbroek weer bij Maarssen gevoegd. Qua grootschalige infrastructuur werd rond 1843 de spoorlijn tussen Utrecht en Amsterdam aangelegd. Omstreeks 1892 kwam daarlangs nog (de voorloper van) het Amsterdam-Rijnkanaal bij. De autosnelweg A2 dateert uit de 20e eeuw.
Kort voor de start van het grote nieuwbouwproject in de jaren 1970 bestond Maarssenbroek uit een landelijk gebied met een tiental boerderijen waarvan de meeste langs de Maarssenbroeksedijk lagen. Verder was er nog de Nieuwe Stationsweg met een aantaltwee-onder-een-kapwoningen.
Grootschalige nieuwbouw
In de aanloop van het nieuwbouwproject zijn er begin van de jaren zestig van de 20e eeuw nog plannen gemaakt om een deel van de Maarssenbroekse polder om te toveren tot een groot industrieel complex. Daarvoor zijn in de omgeving van het huidige station een aantal grondboringen gedaan. Maar dit is niet door gegaan. Midden jaren zestig werden Nieuwegein en Houten door de overheid aangewezen als toekomstige groeikernen. In dezelfde periode kwamen er geruchten dat ook Maarssenbroek als groeikern zou worden aangewezen. Dit gerucht werd nog versterkt toen grondspeculanten op grote schaal grond van boeren begonnen op de kopen. De eerste boer die zijn grond verkocht aan een speculant deed dit voor 50 cent per vierkante meter. De laatste boer ontving 10 gulden voor een vierkante meter. Het gemeentebestuur van Maarssen werd behoorlijk nerveus bij de gedachte dat ze straks misschien achter het net zouden vissen. Het ging mee in de race om zo veel mogelijk grond te verwerven. Met de rug tegen de muur heeft het gemeentebestuur geprobeerd om in Den Haag ook de status van groeikern te krijgen. Dit in verband met te verkrijgen overheidssubsidies. Deze status werd echter niet toegekend. Gedwongen door torenhoge rentelasten heeft het toenmalige gemeentebestuur besloten met de nieuwbouw in Maarssenbroek te beginnen. Door beperkt financieel budget werden belangrijke openbare voorzieningen ver naar achteren geschoven.
In 1972 werd begonnen aan een grootschalig nieuwbouwproject, als eerste wijk werd Bloemstede gebouwd. Door een aantal mensen in Maarssen werd dit gezien als een architectonische misser van formaat. Vrijwel het complete gebied in Maarssenbroek is met de nieuwbouw op de schop gegaan. Een oud element dat deels bewaard is gebleven is het 7 hectare grote natuurgebied Kooilust dat in de 18e eeuw is ontstaan met een eendenkooi. Maarssenbroek is uitgegroeid tot een gebied waar ruim 23.000 mensen vandaag de dag (2009) wonen.
Wijken en voorzieningen
Maarssenbroek bestaat uit 14 wijken, elk met hun eigen kenmerken en bouwstijlen. Het centrum van Maarssenbroek, tevens het centrum van heel Maarssen maar ook interlokaal knooppunt is de wijk Bisonspoor. In Bisonspoor bevinden zich kantoren en woningen in torengebouwen, bovenop het overdekte winkelcentrum Bisonspoor. Verder is aan de rand van Bisonspoor ook hetstation, gevestigd in een groot multifunctioneel gebouw. Vanaf dit station vertrekt elk kwartier een Sprinter richting Utrecht Centraalen een Sprinter richting Breukelen / Amsterdam. In Pauwenkamp bevindt zich qua voortgezet onderwijs het Niftarlake College. Onder meer in Zwanenkamp liggen tevens meerdere scholen. De wijken van Maarssenbroek liggen in alfabetische volgorde langs de vier zijwegen van de Verbindingsweg, de enige uitzondering hierop is de nieuwe wijk Waterstede (deze afwijking is waarschijnlijk te wijten aan het feit dat het volledige alfabet nu al is gebruikt). Wijken met het naamdeel -spoor zijn gelegen ter hoogte van de spoorlijn.